Στις 22 Σεπτεμβρίου 1692, σε μια βραχώδη πλαγιά κοντά στο Σάλεμ της αποικιακής Μασαχουσέτης, οκτώ άνθρωποι οδηγήθηκαν στην αγχόνη με την κατηγορία της μαγείας. Επτά ήταν γυναίκες και ένας άνδρας. Δεν ήταν η εκτέλεση μίας τελευταίας «μάγισσας», όπως συχνά αναφέρεται, αλλά η τελευταία ομαδική εκτέλεση στις διαβόητες δίκες του Σάλεμ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν ακόμη ιδρυθεί.
Από τις ανεξήγητες κρίσεις στις συλλήψεις
Η ιστορία άρχισε στις αρχές του 1692, όταν η εννιάχρονη Ελίζαμπεθ Πάρις και η εντεκάχρονη Αμπιγκέιλ Γουίλιαμς παρουσίασαν παράξενες συμπεριφορές και σπασμούς. Στην αυστηρά πουριτανική κοινωνία, όπου η παρουσία του Διαβόλου θεωρούνταν πραγματική απειλή, η εξήγηση αναζητήθηκε στη μαγεία. Οι πρώτες καταγγελίες στράφηκαν εναντίον της Τιτούμπα, της Σάρα Γκουντ και της Σάρα Όσμπορν. Σύντομα οι υποψίες εξαπλώθηκαν από σπίτι σε σπίτι.
Μια κοινωνία έτοιμη να εκραγεί
Επιδημίες, συγκρούσεις στα σύνορα, οικονομικές αντιπαλότητες και τοπικές θρησκευτικές έριδες τροφοδοτούσαν ένα περιβάλλον ανασφάλειας. Οι κατηγορίες μπορούσαν να προκύψουν από μια προσωπική διαφορά ή από ισχυρισμούς ότι κάποιος είδε το «φάντασμα» ενός γείτονα να τον βασανίζει. Τέτοιου είδους «φασματικές αποδείξεις» έγιναν δεκτές από το ειδικό δικαστήριο, παρότι δεν μπορούσαν να ελεγχθούν αντικειμενικά.
Οι 19 απαγχονισμοί και ο θάνατος κάτω από τις πέτρες
Η πρώτη εκτέλεση ήταν της Μπρίτζετ Μπίσοπ, στις 10 Ιουνίου. Ακολούθησαν πέντε απαγχονισμοί στις 19 Ιουλίου και άλλοι πέντε στις 19 Αυγούστου. Στις 19 Σεπτεμβρίου ο ηλικιωμένος Τζάιλς Κόρεϊ, που αρνήθηκε να δηλώσει ένοχος ή αθώος, πέθανε από τη σύνθλιψη κάτω από βαριές πέτρες. Τρεις ημέρες αργότερα απαγχονίστηκαν η Μάρθα Κόρεϊ, η Μέρι Ίστι, η Άλις Πάρκερ, η Μέρι Πάρκερ, η Αν Πιουντίτορ, η Γουίλμοτ Ρεντ, η Μάργκαρετ Σκοτ και ο Σάμιουελ Γουόρντγουελ. Συνολικά 19 άνθρωποι απαγχονίστηκαν, ενώ τουλάχιστον πέντε πέθαναν στις φυλακές.
Δεν υπήρξαν πυρές στο Σάλεμ
Σε αντίθεση με τη δημοφιλή εικόνα των μαγισσών που καίγονται ζωντανές, στις συγκεκριμένες δίκες οι θανατικές καταδίκες εκτελούνταν με απαγχονισμό. Οι εκτελέσεις έγιναν στο Proctor’s Ledge, το σημείο που ταυτοποιήθηκε οριστικά από ιστορικούς αιώνες αργότερα. Το σημερινό μνημείο θυμίζει τα θύματα χωρίς να αναπαράγει τους μύθους της εποχής.
Η αμφισβήτηση και η καθυστερημένη δικαίωση
Καθώς οι καταγγελίες άγγιζαν όλο και περισσότερες οικογένειες, αυξάνονταν οι αμφιβολίες για τις διαδικασίες. Τον Οκτώβριο του 1692 ο κυβερνήτης Γουίλιαμ Φιπς διέλυσε το ειδικό δικαστήριο. Οι μεταγενέστερες δίκες ακολούθησαν αυστηρότερους κανόνες αποδείξεων και οι κρατούμενοι σταδιακά απελευθερώθηκαν. Ακολούθησαν δημόσιες εκφράσεις μεταμέλειας, ακυρώσεις καταδικών και προσπάθειες αποκατάστασης των οικογενειών των θυμάτων.
Το διαχρονικό μάθημα
Το Σάλεμ δεν αποτελεί απλώς μια ιστορία δεισιδαιμονίας. Είναι ένα παράδειγμα του τι μπορεί να συμβεί όταν η συλλογική φοβία μετατρέπεται σε δικαστική βεβαιότητα και όταν η κατηγορία αρκεί για να καταργήσει το τεκμήριο αθωότητας. Ο όρος «κυνήγι μαγισσών» επιβιώνει μέχρι σήμερα ως προειδοποίηση για διώξεις που στηρίζονται στον πανικό και όχι στις αποδείξεις.
Πηγές
https://digitalarchives.sec.state.ma.us/the-executions
https://www.pem.org/the-salem-witch-trials-of-1692
https://www.loc.gov/item/today-in-history/march-01
