Αντιμέτωπος με μια τεράστια επίθεση από το εξωτερικό και αυξανόμενη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό, και μάλιστα σε μια περίοδο που η στήριξη από τους σκληροπυρηνικούς είναι πιο ασαφής σε σχέση με το παρελθόν, είναι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Ο αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, που έχει βαθιά επιρροή στους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν και τα δίκτυα δραστηριότητάς τους, βγήκε ζωντανός από τις επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ κατά τις οποίες ο πατέρας του, Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε πριν πάνω από μία εβδομάδα. Η κρατική τηλεόραση έδειξε εικόνες με υποστηρικτές του να πανηγυρίζουν στους δρόμους μετά την εκλογή του, ωστόσο συνεντεύξεις του Reuters με μέλη της πολιτοφυλακής των Μπασίζ (υπάγεται στους φρουρούς), καθώς και απλούς Ιρανούς, αξιωματούχους, αναλυτές κλπ, υποδεικνύουν ότι η βάση στήριξης είναι μικρότερη από αυτήν που είχε κάποτε η Ισλαμική Δημοκρατία.
«Η στρατηγική στην επιλογή ενός σκληροπυρηνικού ως νέου ηγέτη θα ήταν για να συσπειρώσεις τη βάση, μα καταλήγουν με όλο και μικρότερο κύκλο υποστηρικτών» είπε ο Αλί Ανσάρι, καθηγητής σύγχρονης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Σεντ Άντριους στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Και όσο περισσότερο διαρκεί αυτό, τόσο περισσότερο θα “ξεφτίζουν στις άκρες”» πρόσθεσε.
Η Ισλαμική Δημοκρατία αναδύθηκε από την επανάσταση του 1979, την οποία στήριξαν εκατομμύρια Ιρανοί πολίτες, μα δεκαετίες στην εξουσία, με διαφθορά, καταπίεση και κακοδιαχείριση, έχουν μειώσει αυτή τη στήριξη, αποξενώνοντας τους απλούς πολίτες. Κάποιοι παραμένουν πιστοί ακόμα, βεβαίως – αυτοί που πάνε στις κάλπες για να στηρίξουν το ισλαμικό σύστημα και που βγαίνουν στους δρόμους για να συντρίψουν τους διαδηλωτές της αντιπολίτευσης. Είναι οργανωμένοι, ικανοί να κινητοποιούνται γρήγορα και θα αποτελέσουν μεγάλο εμπόδιο σε μια αλλαγή καθεστώτος την οποία θα προσδοκούσαν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Μοτζτάμπα Τραμπ απέρριψε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως ανώτατο ηγέτη του Ιράν και το Ισραήλ έχει πει ότι θα στοχεύσει όποιον ηγείται του Ιράν. Ερωτηθείς από τους Times of Israel για την ανάληψη καθηκόντων από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο Τραμπ είπε «θα δούμε τι θα γίνει».
Στις τελευταίες προεδρικές εκλογές ο πιο σκληροπυρηνικός υποψήφιος, ο Σαΐντ Τζαλίλι, πήρε περίπου 9 εκατ. ψήφους στον πρώτο γύρο και 13 εκατ. στον δεύτερο, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα- πολύ λίγες, αν σκεφτεί κανείς πως 61 εκατ. Ιρανοί έχουν δικαίωμα ψήφου. Ωστόσο οι βομβαρδισμοί προκαλούν ανησυχίες για χάος και καταπίεση μεταξύ αυτών που επιθυμούν την αλλαγή.
Στο στρατόπεδο των σκληροπυρηνικών, πάντως, ο θάνατος του ηγέτη τους την πρώτη ημέρα του πολέμου και οι ρωγμές στην ιεραρχία φέρνουν μια πρόκληση άνευ προηγουμένου. Οι Μπασίζ έχουν ένα τεράστια δίκτυα σε όλη τη χώρα και κάθε βράδυ μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ σκληροπυρηνικοί έκαναν τελετές θρήνου παρά τους βομβαρδισμούς. Μεταξύ τους υπάρχουν κάποιοι που είναι έτοιμοι να πεθάνουν ως μάρτυρες και κάποιοι με ποιο ιδιοτελή κίνητρα, που επωφελούνταν και επωφελούνται από τις θέσεις τους, ως υποστηρικτές του συστήματος.
Ο Αλί Μοχάμαντ Χοσεϊνί, 29χρονο μέλος των Μπασίζ, λέει πως «το πιο σημαντικό είναι να διατηρηθεί το καθεστώς, που είναι αυτό που στοχεύουν οι Αμερικανοί». Ωστόσο, ένας άλλος, ο Χασάν (δεν έδωσε το επώνυμό του) εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσον η Ισλαμική Δημοκρατία μπορεί να αντέξει: «Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές» σχολιάζει σχετικά. «Δεν έχουμε καν αεροδρόμια πλέον. Ούτε λιμάνια. Πώς θα ξαναφτιάξουν την οικονομία;».
Με πληροφορίες από Reuters
