Λίγο λιγότερα από 100 πλοία έχουν περάσει από τα Στενά του Ορμούζ από τις αρχές Μαρτίου, σύμφωνα με δεδομένα που ανέλυσε το BBC Verify, παρά τις κατά διαστήματα επιθέσεις που έχουν σημειωθεί στην περιοχή από ιρανικές δυνάμεις.
Αν και μέρος της μεταφοράς ενέργειας και βασικών αγαθών συνεχίζεται μέσω ενός από τους πιο πολυσύχναστους θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο, η ημερήσια κίνηση έχει μειωθεί περίπου κατά 95% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Πριν από τη σύγκρουση, περίπου 138 πλοία διέσχιζαν καθημερινά τα στενά, σύμφωνα με το Joint Maritime Information Centre, μεταφέροντας περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Στοιχεία από την εταιρεία ανάλυσης ναυτιλίας Kpler δείχνουν ότι μόλις 99 πλοία έχουν περάσει από το στενό πέρασμα μέσα στον μήνα, δηλαδή κατά μέσο όρο μόνο 5 έως 6 πλοία την ημέρα.
Το BBC Verify εξέτασε τα πλοία που πραγματοποιούν τη διαδρομή, καθώς και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν.
Η ανάλυση δείχνει ότι περίπου το ένα τρίτο αυτών των διελεύσεων πραγματοποιήθηκε από πλοία με συνδέσεις με το Ιράν. Σε αυτά περιλαμβάνονται 14 πλοία που φέρουν ιρανική σημαία, αλλά και άλλα που τελούν υπό κυρώσεις λόγω ύποπτων σχέσεων με το ιρανικό εμπόριο πετρελαίου.
Επιπλέον, εννέα πλοία ανήκαν σε εταιρείες με διευθύνσεις που συνδέονται με την Κίνα, ενώ έξι είχαν ως προορισμό την Ινδία.
Η ανάλυση αποκάλυψε επίσης ότι αρκετά πλοία χωρίς άμεση σύνδεση με το Ιράν έχουν προσεγγίσει λιμάνια της χώρας, μεταξύ αυτών και πλοία που ανήκουν σε ελληνικές εταιρείες.
Ορισμένα από τα πλοία που καταφέρνουν να διασχίσουν τα στενά φαίνεται να ακολουθούν πιο μακρινές και ασυνήθιστες διαδρομές. Δεδομένα εντοπισμού δείχνουν ότι ένα πετρελαιοφόρο με σημαία Πακιστάν κινήθηκε στις 15 Μαρτίου πολύ κοντά στις ιρανικές ακτές, αντί για τη συνήθη διαδρομή στο κέντρο του διαύλου.
Σύμφωνα με τον Bradley Martin από το αμερικανικό ερευνητικό κέντρο RAND, το πλοίο πιθανότατα «ακολουθούσε κάποιες οδηγίες από το Ιράν». Όπως εκτιμά, η πορεία αυτή μπορεί να υποδηλώνει την ύπαρξη ναρκών ή μια προσπάθεια των ιρανικών αρχών να εντοπίζουν πιο εύκολα τα πλοία.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι με την αναγκαστική αλλαγή πορείας, τα πλοία εισέρχονται ουσιαστικά στα χωρικά ύδατα του Ιράν και υπόκεινται στους κανόνες της Τεχεράνης. Η Michelle Wiese Bockmann από τη Windward Maritime Analytics τονίζει ότι το Ιράν φαίνεται να ελέγχει τα στενά μέσω του φόβου επιθέσεων και ναρκοθέτησης, αναγκάζοντας τα πλοία να κινούνται κοντά στις ακτές του αντί για τη διεθνή ναυτιλιακή οδό.
Ανάλογη άποψη εκφράζει και ο Michael Connell από το Center for Naval Analyses, σημειώνοντας ότι τα πλοία ενδέχεται να έχουν συνεννοηθεί με τις ιρανικές αρχές ώστε να κινούνται σε συγκεκριμένες διαδρομές για λόγους ασφάλειας.
Από την έναρξη της σύγκρουσης, έχουν επιβεβαιωθεί επιθέσεις σε 20 εμπορικά πλοία στα ανοικτά των ιρανικών ακτών, όχι όλες απαραίτητα εντός των Στενών του Ορμούζ.
Στις 11 Μαρτίου, το φορτηγό πλοίο Mayuree Naree με σημαία Ταϊλάνδης δέχθηκε πλήγμα από δύο βλήματα ενώ επιχειρούσε να διασχίσει την περιοχή. Τρία από τα 23 μέλη του πληρώματος αγνοούνται, καθώς πιστεύεται ότι παγιδεύτηκαν στο μηχανοστάσιο.
Την ίδια ημέρα, δέχθηκαν επίθεση και δύο ακόμη πλοία, το ελληνόκτητο Star Gwyneth και το αμερικανικό MT Safesea Vishnu. Στην τελευταία περίπτωση, ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του, ενώ το πλήρωμα αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το πλοίο πηδώντας στη θάλασσα για να σωθεί.
Οι απειλές για τη ναυσιπλοΐα είναι πολλαπλές: μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), πύραυλοι κατά πλοίων από την ακτή, ταχύπλοα σκάφη επίθεσης και ενδεχομένως θαλάσσιες νάρκες.
Σύμφωνα με ειδικούς, αυτός ο συνδυασμός καθιστά εξαιρετικά δύσκολη ακόμη και τη λειτουργία ναρκαλιευτικών, καθώς αυτά θα πρέπει να επιχειρούν υπό την απειλή ταυτόχρονων επιθέσεων από αέρα και θάλασσα.
Τέλος, η γεωγραφία των Στενών του Ορμούζ ενισχύει το πλεονέκτημα του Ιράν. Το στενό πέρασμα, σε συνδυασμό με το μικρό βάθος και τις ορεινές ακτές, επιτρέπει την εξαπόλυση επιθέσεων από υψηλότερα σημεία, μειώνοντας τον χρόνο αντίδρασης των πλοίων που διέρχονται.
Με πληροφορίες από BBC
