Για δεκαετίες, η διαφημιστική εκστρατεία του Ντουμπάι περιλάμβανε λαμπερό σκηνικό, αφορολόγητους μισθούς, ευκολία στην επιχειρηματική δραστηριότητα και κάτι πολύ πιο άυλο: την υπόσχεση πως ό,τι κι αν συνέβαινε αλλού στη Μέση Ανατολή, αυτή η πόλη ήταν διαφορετική.
Οι συγκρούσεις που αποσταθεροποιούσαν την περιοχή θα σταματούσαν με κάποιο τρόπο στα σύνορα του Ντουμπάι – μέχρι το Σάββατο (28/2), όταν άλλαξαν όλα.
Τα αντίποινα του Ιράν στον Κόλπο έπληξαν βασικούς τομείς του Ντουμπάι, με αποτέλεσμα να αποκλειστούν αεροδρόμια, ξενοδοχεία και λιμάνια.
Το πλήγμα ήταν εξίσου μεγάλο στα ψυχολογικά θεμέλια μιας πόλης που είχε περάσει τέσσερις δεκαετίες χτίζοντας την ταυτότητά της ως ένα από τα πιο αξιόπιστα μέρη στον κόσμο για επιχειρηματική δραστηριότητα, σε μια αναξιόπιστη γειτονιά.
Οι αρχές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έναν στενό σύμμαχο των ΗΠΑ, κινήθηκαν γρήγορα για να περιορίσουν την ζημία στην εμπιστοσύνη όσο και τις φυσικές επιπτώσεις. Η Εθνική Αρχή Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών, Κρίσεων και Καταστροφών των ΗΑΕ δήλωσε ότι η κατάσταση παρέμεινε υπό έλεγχο.
Για τους επενδυτές και τους κατοίκους που παρακολουθούσαν τα ορόσημα τους να πλήττονται από πυραύλους, καθώς αποθήκευαν προμήθειες, οι διαβεβαιώσεις έγιναν δεκτές. Το αν ήταν αρκετές είναι ένα άλλο ερώτημα.
«Είναι δύσκολο να υπερεκτιμήσουμε τον κίνδυνο για το οικονομικό μοντέλο του Ντουμπάι», δήλωσε ο Τζιμ Κρέιν, ερευνητής στο Ινστιτούτο Μπέικερ του Πανεπιστημίου Ράις.
«Η ζημιά μπορεί να είναι μικρή και το μεγαλύτερο μέρος του κόστους μέχρι στιγμής είναι ψυχολογικό. Αλλά η κατάσταση του Ντουμπάι ως ασφαλούς καταφυγίου για τους απόδημους και τις επιχειρήσεις τους αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο. Όσο περισσότερο συνεχίζεται ο πόλεμος, τόσο πιο έντονη θα είναι η αναζήτηση εναλλακτικών τοποθεσιών. Το Ντουμπάι έχει ανάγκη να τελειώσει αυτός ο πόλεμος τώρα».
Σε ένδειξη των συνεχιζόμενων πιέσεων, οι χρηματιστηριακές αγορές των ΗΑΕ παρέμειναν κλειστές τη Δευτέρα και την Τρίτη, ενώ τα προβλήματα στην τεχνολογία μετά από ένα πλήγμα στις εγκαταστάσεις cloud computing της Amazon επηρέασαν ορισμένες τραπεζικές δραστηριότητες.
Δεκάδες χιλιάδες, μεταξύ των οποίων και αρκετοί Ελληνες, παραμένουν εγκλωβισμένοι στα ΗΑΕ, καθώς οι εναέριοι χώροι εξακολουθούν να είναι σε μεγάλο βαθμό κλειστοί.
Πώς το Ντουμπάι «έχτισε» το όνομά του
Η μετατροπή του Ντουμπάι από ένα μέτριο λιμάνι εξόρυξης μαργαριταριών και αλιείας σε ένα παγκόσμιο οικονομικό κέντρο ήταν ένα πρότζεκτ δεκαετιών.
Η έναρξη λειτουργίας της αεροπορικής εταιρείας Emirates το 1985, τα εγκαίνια του Burj Al Arab το 1999 και οι νόμοι στις αρχές της δεκαετίας του 2000 που επέτρεπαν σε αλλοδαπούς να αποκτήσουν ακίνητα για πρώτη φορά ήταν οι πυλώνες του «brand Dubai».
Η οικονομία του Ντουμπάι τροφοδοτείται σχεδόν πλήρως από μη πετρελαϊκούς τομείς, με το πετρέλαιο να αντιπροσωπεύει πλέον λιγότερο από το 2% του ΑΕΠ.
Ένα μείγμα εμπορίου, τουρισμού, ακινήτων υψηλής ποιότητας και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, βασισμένο σε ένα κανονιστικό πλαίσιο που αντικατοπτρίζει το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, το έχει αντικαταστήσει.
Το γειτονικό Άμπου Ντάμπι, το οποίο κατέχει περισσότερο από το 90% των αποθεμάτων πετρελαίου των ΗΑΕ, εξακολουθεί να εξαρτάται περισσότερο από τα έσοδα από το πετρέλαιο.
Η Βηρυτός ήταν η διεθνής οικονομική πρωτεύουσα της περιοχής μέχρι που ο εμφύλιος πόλεμος τη δεκαετία του 1970 διέλυσε αυτή την εικόνα. Το Μπαχρέιν κάλυψε το κενό μέχρι που η άνοδος του Ντουμπάι το κατέστησε έναν πιο μετριοπαθή παράγοντα.
Κάθε διαδοχή βασίστηκε στην ίδια υπόσχεση: μια σταθερή, ανοιχτή εναλλακτική λύση σε σχέση με το πού υπήρξε η τελευταία κρίση της περιοχής. Το Ντουμπάι τήρησε αυτή την υπόσχεση πληρέστερα από οποιονδήποτε από τους προκατόχους του.
Η άνοδος του Ντουμπάι βασίστηκε εν μέρει στην αστάθεια των άλλων. Με τους Σύρους να εκτοπίζονται από εμφύλιες συγκρούσεις, τις πλούσιες οικογένειες που έχουν πληγεί από την Αραβική Άνοιξη και πιο πρόσφατα τους Ρώσους να εγκαταλείπουν λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, οι νέοι κάτοικοι έριξαν κεφάλαια και ταλέντα στο εμιράτο.
Ο πληθυσμός στα ΗΑΕ αυξήθηκε δραματικά, από περίπου 1 εκατομμύριο το 1980 σε 11 εκατομμύρια το 2024. Πέρυσι, τα ΗΑΕ ήταν σε καλό δρόμο για να προσελκύσουν έναν αριθμό ρεκόρ 9.800 εκατομμυριούχων, περισσότερους από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο, σύμφωνα με την Henley & Partners.
Η δημιουργία του Διεθνούς Χρηματοοικονομικού Κέντρου του Ντουμπάι (DIFC) το 2004 έδωσε ώθηση σε μια προσπάθεια προσέλκυσης χρηματοπιστωτικών εταιρειών. Μέχρι το τέλος του 2025, το DIFC φιλοξένησε περισσότερες από 290 τράπεζες, 102 hedge funds, 500 εταιρείες διαχείρισης περιουσίας και 1.289 οντότητες που σχετίζονται με οικογένειες.
Από την ανέμελη χλιδή στα καταφύγια
Ωστόσο, τα τρωτά σημεία έκαναν την εμφάνισή τους. Το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το 1/5 του παγκόσμιου αργού πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης, διασχίζει την «αυλή» του Ντουμπάι.
Το Ιράν, μια χώρα που έχει τόσο το κίνητρο όσο και την ικανότητα να αποσταθεροποιήσει το εμπόριο του Κόλπου, βρίσκεται ακριβώς απέναντι.
Οι υλικές ζημιές το Σαββατοκύριακο ήταν σοβαρές. Το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι επλήγη, μια θέση ελλιμενισμού στο λιμάνι Τζεμπέλ Άλι τυλίχτηκε στις φλόγες και το Μπουρτζ Αλ Άραμπ υπέστη ζημιές από θραύσματα αναχαίτισης.
Τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν και 58 τραυματίστηκαν, σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ.
«Οι άνθρωποι φοβούνται τι συμβαίνει. Είναι η πρώτη φορά που πρέπει να κρυφτούν σε υπόγεια μέρη. Το αεροδρόμιο του Ντουμπάι, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, πρέπει να κλείσει για λίγες μέρες», δήλωσε ο Ναμπίλ Μιλάλι, διαχειριστής χαρτοφυλακίου πολλαπλών περιουσιακών στοιχείων στην Edmond de Rothschild Asset Management.
Οι διεθνείς ιδιωτικές τράπεζες, οι οποίες είχαν επεκτείνει τις συμβουλευτικές τους δραστηριότητες στο εμιράτο, ενδέχεται να επανεκτιμήσουν το εύρος της παρουσίας τους, σύμφωνα με έναν ιδιώτη τραπεζίτη.
Οι εταιρείες μπορεί να αρχίσουν να επανεξετάζουν την εξυπηρέτηση πελατών τοπικά έναντι της εξυπηρέτησης πελατών από άλλη τοποθεσία, δήλωσε ο τραπεζίτης.
Δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία για τις εκροές κεφαλαίων. Η αναστολή των συναλλαγών στα χρηματιστήρια του Άμπου Ντάμπι και του Ντουμπάι στις 2 και 3 Μαρτίου σηματοδοτεί ένα πρωτοφανές βήμα για τις ρυθμιστικές αρχές των ΗΑΕ.
Ο αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από το πόσο θα συνεχιστεί η σύγκρουση. Αλλά αυτή είναι μια αρκετά μεγάλη πρόκληση για το εμιράτο των influencers και της υπερβολής.
