Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει τη σοβαρότερη αναστάτωση στις αερομεταφορές από την εποχή της πανδημίας του κορονοϊού, με εκατοντάδες πτήσεις να ακυρώνονται, εναέριους χώρους να κλείνουν και αεροπορικές εταιρείες να αναπροσαρμόζουν επειγόντως τα δρομολόγιά τους.
Οι εικόνες με άδειους διαδρόμους σε μεγάλα hubs και πίνακες αναχωρήσεων γεμάτους «cancelled» επαναφέρουν μνήμες από το 2020 — μόνο που αυτή τη φορά η αιτία είναι γεωπολιτική.
Η απόφαση αρκετών χωρών να κλείσουν ή να περιορίσουν τον εναέριο χώρο τους για λόγους ασφαλείας δημιούργησε ένα ντόμινο.
Πτήσεις από Ευρώπη προς Ασία και αντίστροφα αναγκάζονται να ακολουθήσουν μεγαλύτερες διαδρομές, παρακάμπτοντας ζώνες υψηλού κινδύνου. Αυτό σημαίνει αυξημένο χρόνο πτήσης, μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμων και καθυστερήσεις που μεταφέρονται σε ολόκληρο το διεθνές δίκτυο.
Μαζική αναστολή πτήσεων
Αεροπορικές εταιρείες παγκόσμιας εμβέλειας ανακοίνωσαν προσωρινή αναστολή δρομολογίων προς συγκεκριμένους προορισμούς στη Μέση Ανατολή, ενώ άλλες επιλέγουν την ασφαλή αλλά πιο κοστοβόρα λύση της εκτροπής.
Σε ορισμένα αεροδρόμια της Ευρώπης, όπου συγκεντρώνονται πτήσεις transit, η πίεση είναι ήδη εμφανής, με αλυσιδωτές καθυστερήσεις και επιβάτες που χάνουν ανταποκρίσεις.
Η παγκόσμια αεροπορική κοινότητα βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης: Περισσότερες από 1.800 πτήσεις έχουν ακυρωθεί ήδη, με δεκάδες χιλιάδες επιβάτες να βρίσκονται σε αεροδρόμια ή σε ενδιάμεσους σταθμούς σε Ευρώπη, Ασία και Αμερική.
Χιλιάδες δρομολόγια του Σαββατοκύριακου έχουν ακυρωθεί ή εκτροπεί λόγω κλειστών εναέριων χώρων σε Ιράν, Ισραήλ, Ιράκ και άλλες χώρες της περιοχής.
Η πλατφόρμα FlightAware καταγράφει δέσμη καθυστερήσεων και ακυρώσεων παγκοσμίως – πάνω από 18.000 καθυστερημένες πτήσεις και 2.350 ακυρωμένες μέχρι και το βράδυ του Σαββάτου.
Emirates, Etihad Airways και Qatar Airways έχουν αναστείλει πλήρως ή προσωρινά τις πτήσεις από/προς τα μεγάλα τους hubs στο Ντουμπάι, Άμπου Ντάμπι και Ντόχα.
Air India και IndiGo έχουν επεκτείνει την αναστολή των πτήσεών τους προς χώρες της Δυτικής Ασίας, συμπεριλαμβανομένων ΗΑΕ, Κατάρ και Σαουδικής Αραβίας, προσφέροντας σε επιβάτες εναλλακτικές λύσεις ή επιστροφές χωρίς έξτρα κόστος.
Ευρωπαϊκές εταιρείες όπως Lufthansa, Air France και Swiss ανέστειλαν πτήσεις προς Τελ Αβίβ, Βηρυτό, Ντουμπάι και Ριάντ έως και τις αρχές Μαρτίου, επιλέγοντας να αποφεύγουν «επικίνδυνους» εναέριους χώρους όσο διαρκεί η κρίση.
Πολλές εταιρείες του δικτύου Air France-KLM (όπως η British Airways) έχουν δώσει τη δυνατότητα ελεύθερης αλλαγής ή επιστροφής εισιτηρίων, προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν την ταλαιπωρία των επιβατών.
Ακόμη και αεροπορικές που δεν έχουν άμεση παρουσία στην Μέση Ανατολή, όπως η Turkish Airlines, ακύρωσαν πτήσεις προς χώρες όπως Λίβανος, Συρία, Ιράν και Ιορδανία, ενώ η Ρωσία έχει δηλώσει ότι σταματά δρομολόγια προς Ιράν και Ισραήλ «μέχρι νεωτέρας».
Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
Η αναταραχή δεν αφήνει ανεπηρέαστη τη χώρα μας. Στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών Ελευθέριος Βενιζέλος έχουν ήδη καταγραφεί ακυρώσεις και αναστολές πτήσεων προς Τελ Αβίβ, Βηρυτό και ορισμένους προορισμούς του Κόλπου.
Καθυστερήσεις σε πτήσεις που επηρεάζονται από αναδρομολογήσεις μέσω εναλλακτικών εναέριων διαδρόμων ενώ υπάρχουν προσαρμογές στα ωράρια αναχωρήσεων, κυρίως σε βραδινά και νυχτερινά δρομολόγια.
Η Aegean Airlines, όπως και άλλοι διεθνείς αερομεταφορείς που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και προσαρμόζουν τα προγράμματά τους ανάλογα με τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών και τους περιορισμούς στους εναέριους διαδρόμους.
Η Aegean έχει προχωρήσει σε τροποποιήσεις δρομολογίων προς το Ισραήλ και άλλους κοντινούς προορισμούς, προσφέροντας στους επιβάτες δυνατότητα δωρεάν αλλαγής ημερομηνίας, πίστωση εισιτηρίου για μελλοντική χρήση και σε ορισμένες περιπτώσεις, πλήρη επιστροφή χρημάτων.
Αντίστοιχες πολιτικές ευελιξίας εφαρμόζουν και ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, καθώς η αβεβαιότητα καθιστά δύσκολο τον προγραμματισμό.
Πηγές της αγοράς επισημαίνουν ότι, αν η κρίση παραταθεί, οι επιπτώσεις μπορεί να φανούν και στις τιμές των εισιτηρίων, ιδιαίτερα σε μακρινά δρομολόγια.
Τι να προσέξουν οι ταξιδιώτες
Οι επιβάτες που έχουν προγραμματισμένα ταξίδια προς ή μέσω της Μέσης Ανατολής καλούνται να παρακολουθούν στενά τις ανακοινώσεις των αεροπορικών εταιρειών τους και να ελέγχουν συχνά την κατάσταση της πτήσης τους.
Οι ταξιδιώτες καλούνται να παρακολουθούν την κατάσταση της πτήσης τους απευθείας από την ιστοσελίδα της εταιρείας και να ενεργοποιούν ειδοποιήσεις μέσω email ή κινητού. Οι εφαρμογές τρίτων συχνά καθυστερούν στην ενημέρωση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε όσους ταξιδεύουν με ανταπόκριση μέσω μεγάλων κόμβων της Μέσης Ανατολής, όπως το Ντουμπάι, η Ντόχα ή το Άμπου Ντάμπι. Ακόμη κι αν το πρώτο σκέλος εκτελείται κανονικά, το δεύτερο μπορεί να έχει ακυρωθεί ή αναδρομολογηθεί.
Οι επιβάτες εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης καλύπτονται από τον κανονισμό 261/2004, που προβλέπει δικαιώματα σε περίπτωση ακύρωσης ή μεγάλης καθυστέρησης. Ωστόσο, όταν η αιτία σχετίζεται με πολεμικές συγκρούσεις ή κλείσιμο εναέριου χώρου, οι εταιρείες επικαλούνται συνήθως «έκτακτες περιστάσεις».
Αυτό σημαίνει ότι δεν καταβάλλεται χρηματική αποζημίωση, αλλά παραμένει η υποχρέωση για φροντίδα – δηλαδή παροχή γευμάτων, διαμονής εφόσον απαιτείται, και επαναδρομολόγηση ή επιστροφή χρημάτων.
Πολλές αεροπορικές έχουν ήδη ενεργοποιήσει πολιτικές ευελιξίας, δίνοντας τη δυνατότητα δωρεάν αλλαγής ημερομηνίας ή πλήρους επιστροφής.
Επίσης, η αυξημένη ζήτηση σε εναλλακτικές διαδρομές και οι παρακάμψεις εναέριων χώρων ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση ναύλων τις επόμενες ημέρες. Όσοι σχεδιάζουν νέο ταξίδι καλό είναι να επιλέγουν εισιτήρια με ευέλικτους όρους.
