Στη Μέση Ανατολή, όπου οι λέξεις «κλιμάκωση» και «παρεξήγηση» συχνά χωρίζονται από δευτερόλεπτα, ένα περιστατικό φίλιων πυρών στο Κουβέιτ κατέληξε να συζητιέται για τους λάθος λόγους: για τη στιγμή που οι ντόπιοι πλησιάζουν έναν πεσμένο πιλότο με επιθετικότητα και σε άλλο βίντεο, μια γυναίκα πιλότο με τόση «γλύκα» που τα social media το βάφτισαν «καμάκι στην έρημο».

Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση των αμερικανικών δυνάμεων, τρία F-15E Strike Eagle των ΗΠΑ καταρρίφθηκαν από λάθος από την αντιαεροπορική άμυνα του Κουβέιτ κατά τη διάρκεια ενεργών επιχειρήσεων, την ώρα που η περιοχή βρισκόταν σε κατάσταση συναγερμού λόγω επιθέσεων/απειλών από ιρανικά μέσα (αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους και drones). Και οι έξι χειριστές/μέλη πληρώματος (τα F-15E πετούν συνήθως με δύο άτομα) εκτινάχθηκαν με ασφάλεια και περισυνελέγησαν.

Advertisement
Advertisement

Το κρίσιμο εδώ δεν είναι μόνο η απώλεια τριών μαχητικών. Είναι το «μήνυμα» που εκπέμπει ένα τέτοιο λάθος σε μια περίοδο όπου όλα είναι στο όριο: λάθος αναγνώριση στόχου, σύγχυση στο πεδίο, δευτερόλεπτα πίεσης και μετά, πολιτικός θόρυβος, εσωτερικές έρευνες, διπλωματική διαχείριση.

Τα δύο βίντεο που άναψαν φωτιά στα social

Το περιστατικό απογειώθηκε διαδικτυακά από δύο διαφορετικές σκηνές στο έδαφος:

Στο πρώτο βίντεο, κάτοικοι εμφανίζονται να πλησιάζουν άνδρα πιλότο με ένταση, ακόμη και με απειλητική διάθεση. Η ατμόσφαιρα αλλάζει όταν εκείνος ξεκαθαρίζει ότι είναι Αμερικανός, οπότε οι τόνοι πέφτουν. 

Στο δεύτερο βίντεο, η πρωταγωνίστρια είναι γυναίκα πιλότος: η προσέγγιση είναι εμφανώς πιο «θερμή», με συνεχείς ερωτήσεις αν είναι καλά και ένα ύφος που για πολλούς θεατές ακροβατεί ανάμεσα στη φιλοξενία και στο φλερτ. 

Κάπως έτσι, από ένα στρατιωτικό γεγονός που θα έπρεπε να συζητιέται ως επιχειρησιακή αποτυχία/ρίσκο, το timeline πήρε άλλη κατεύθυνση: memes, σχόλια, «ποιος φέρθηκε πώς» και μια εύκολη (και άβολη) κουβέντα για φύλο, στερεότυπα και το πώς «διαβάζουμε» εικόνες σε εμπόλεμες ζώνες.

Το μικρό κομμάτι ύφασμα που δείχνει πόσο παλιά είναι αυτή η ιστορία

Μαζί με τα βίντεο, κυκλοφόρησε και κάτι ακόμα: η πληροφορία ότι οι πιλότοι έφεραν πάνω τους ένα «blood chit» – ένα μήνυμα ραμμένο/τοποθετημένο στον εξοπλισμό επιβίωσης, σε πολλές γλώσσες, που εξηγεί ότι ο κάτοχός του είναι φίλιος, ζητά βοήθεια (νερό, τροφή, περίθαλψη) και υπόσχεται ανταμοιβή μέσω των αρχών. Το συγκεκριμένο μοτίβο είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες σε επιχειρήσεις διάσωσης προσωπικού.

Με απλά λόγια: ακόμη και σήμερα, σε έναν κόσμο δορυφόρων και live ενημέρωσης, η επιβίωση ενός πιλότου που πέφτει πίσω από «λάθος» γραμμές μπορεί να κριθεί από τον πρώτο άνθρωπο που θα συναντήσει.

Advertisement

Γιατί μας «τραβάει» τόσο αυτή η ιστορία

Επειδή έχει όλα τα υλικά ενός σύγχρονου viral: δράμα, αντίφαση, πολιτισμικό σοκ, και ένα φινάλε που δεν είναι φινάλε αλλά «κλιπ». Όμως πίσω από το στιγμιότυπο, το ζουμί είναι αλλού:

Το friendly fire είναι ο εφιάλτης κάθε συμμαχικής επιχείρησης: όταν όλα κινούνται γρήγορα, ο κίνδυνος λάθους μεγαλώνει. 

Η εικόνα στο έδαφος είναι πάντα πιο χαοτική απ’ όσο δείχνει: ένα βίντεο 20 δευτερολέπτων δεν εξηγεί φόβο, παραπληροφόρηση, φήμες, ούτε το τι πιστεύει εκείνη τη στιγμή ο κόσμος που τρέχει προς έναν άγνωστο με στολή.

Advertisement

Και τέλος, ο τρόπος που το internet μιλά για μια γυναίκα σε στρατιωτική στολή λέει συχνά περισσότερα για το internet παρά για το πεδίο μάχης.