Η πρόσφατη εκτόξευση δύο ιρανικών πυραύλων προς τη νήσο Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό προκάλεσε έντονη ανησυχία σε ΗΠΑ και Ισραήλ, καθώς ανατρέπει τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις για το βεληνεκές των πυραύλων της Τεχεράνης. Μέχρι πρόσφατα, το ιρανικό οπλοστάσιο θεωρούνταν περιορισμένο σε βεληνεκές περίπου 2.000 χιλιομέτρων, ενώ πλέον φαίνεται ότι ορισμένοι πύραυλοι μπορούν να πλήξουν όχι μόνο το Ντιέγκο Γκαρσία, αλλά σχεδόν ολόκληρη την Ευρώπη.
Σύμφωνα με αναφορές της Jerusalem Post, ο πρώην επικεφαλής αεράμυνας των IDF, ταξίαρχος Ραν Κοχάβ, εξηγεί ότι το Ιράν έχει αναπτύξει πυραύλους δύο σταδίων, τεχνολογία που χρησιμοποιείται τόσο για εκτοξεύσεις δορυφόρων όσο και για βαλλιστικά όπλα μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς. Ο αρχηγός των IDF, σε δηλώσεις του το Σάββατο, επιβεβαίωσε ότι η αύξηση του βεληνεκούς οφείλεται σε φορέα εκτόξευσης πολλαπλών σταδίων.
Το γεγονός ότι το Ισραήλ κατέρριψε έναν από τους πυραύλους έξω από την ατμόσφαιρα υποδηλώνει δύο σημαντικά σημεία: πρώτον, ότι ο πύραυλος μπορεί να φτάσει σε ύψος εκατοντάδων χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης, και δεύτερον, ότι χρησιμοποιήθηκε το σύστημα Arrow για την κατάρριψή του, το οποίο είναι σχεδιασμένο για πύραυλους μεγάλου βεληνεκούς, αντί του Iron Dome που λειτουργεί σε χαμηλότερα ύψη.
Ο Κοχάβ εξηγεί ότι το Ιράν εργάζεται εδώ και χρόνια πάνω σε πυραύλους δύο σταδίων, με διακηρυγμένο στόχο την εκτόξευση δορυφόρων στο Διάστημα. Ωστόσο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν προειδοποιήσει ότι αυτές οι τεχνολογίες έχουν διπλή χρήση και μπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, ακόμη και με πυρηνικές δυνατότητες. Παρά τις διαψεύσεις της Τεχεράνης, η εκτόξευση του Σαββάτου εγείρει υποψίες για ένα κρυφό πρόγραμμα που λειτουργεί εδώ και χρόνια.
Συγκεκριμένα, θεωρείται πιθανό ότι ο πύραυλος που χρησιμοποιήθηκε είναι τροποποιημένη έκδοση του σοβιετικού R-27, αρχικά σχεδιασμένου για εκτόξευση από υποβρύχια και με δυνατότητα μεταφοράς 1,5-2 τόνων συμβατικής ή πυρηνικής κεφαλής. Το Ιράν φαίνεται να τον τροποποίησε για εκτόξευση από εδαφική πλατφόρμα, μειώνοντας το βάρος της κεφαλής ώστε να αυξηθεί το βεληνεκές κατά περίπου 1.000 χιλιόμετρα, φτάνοντας πιθανώς μέχρι και τα 3.000 χιλιόμετρα, όπως και σε παρόμοιους πυραύλους της Βόρειας Κορέας.
Η πιθανότητα τροποποιημένης έκδοσης του Khorramshahr-4 δεν αποκλείεται, ενώ οι αναλυτές τονίζουν ότι οι πύραυλοι του Ιράν μπορούν να πλήξουν στόχους από οποιαδήποτε κατεύθυνση, καθιστώντας ευάλωτες πρωτεύουσες όπως Λονδίνο, Παρίσι και Βερολίνο. Ο Κοχάβ σημειώνει ότι αυτή η τεχνολογία αλλάζει ριζικά τον γεωστρατηγικό υπολογισμό, καθώς η απειλή δεν περιορίζεται πλέον στη Μέση Ανατολή αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Footage of an exoatmospheric (space) interception of an Iranian ballistic missile over Israel this evening. pic.twitter.com/TyI587uwnr
— OSINTtechnical (@Osinttechnical) March 22, 2026Advertisement
Ένα ακόμη ερώτημα παραμένει αναπάντητο: πώς το Ισραήλ δεν εντόπισε τη συγκεκριμένη εκτόξευση τρεις εβδομάδες πριν. Στις 16 Μαρτίου, δημόσια δήλωση αξιωματικού των IDF αποκάλυψε ότι το Ισραήλ κατέρριψε ιρανική βάση που ασχολούνταν με τεχνολογίες εκτόξευσης δορυφόρων, περιλαμβανομένου του Chamran 1, ενός δορυφόρου επίδειξης που εκτοξεύθηκε το Σεπτέμβριο του 2024. Η Τεχεράνη είχε αναφέρει ότι χρησιμοποιήθηκε πύραυλος Qaem-100, τριών σταδίων και στερεού καυσίμου.
Η εκτόξευση του Σαββάτου δείχνει ότι το Ιράν έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην τεχνολογία πυραύλων μεγάλης εμβέλειας, αυξάνοντας την ανησυχία για τη σταθερότητα της περιοχής και την ασφάλεια της Ευρώπης. Οι επόμενες κινήσεις της Τεχεράνης και η παρακολούθηση των αναβαθμισμένων πυραύλων της θα καθορίσουν τις στρατηγικές επιλογές των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο άμεσο μέλλον.
Με πληροφορίες από τη The Jerusalem Post
