Μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν φαίνεται να εκτυλίχθηκε τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου, με το καθεστώς να εξαπολύει μια άνευ προηγουμένου επιχείρηση βίαιης καταστολής κατά διαδηλωτών. Σύμφωνα με αποκάλυψη των New York Times, ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έδωσε ρητή εντολή στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας να καταστείλει τις κινητοποιήσεις της 9ης Ιανουαρίου χρησιμοποιώντας «όλα τα απαραίτητα μέσα».
Παρά τον εκτεταμένο αποκλεισμό του διαδικτύου, που περιόρισε δραστικά τη ροή πληροφοριών από το εσωτερικό της χώρας, η αμερικανική εφημερίδα κατάφερε να επαληθεύσει δεκάδες βίντεο από τις αρχές Ιανουαρίου. Σε αυτά καταγράφονται δυνάμεις ασφαλείας του καθεστώτος να ανοίγουν πυρ κατά διαδηλωτών σε τουλάχιστον 19 πόλεις του Ιράν και σε έξι διαφορετικές περιοχές της Τεχεράνης.
«Πυροβολήστε για να σκοτώσετε»
Δύο Ιρανοί αξιωματούχοι, που μίλησαν ανώνυμα στους New York Times, περιέγραψαν μια εντολή χωρίς καμία ασάφεια: οι δυνάμεις ασφαλείας βγήκαν στους δρόμους με οδηγία «να πυροβολούν για να σκοτώσουν» και να μην επιδείξουν κανένα έλεος. Η εικόνα που προκύπτει δεν παραπέμπει σε απλή καταστολή διαδηλώσεων, αλλά σε μια συστηματική, κρατικά οργανωμένη σφαγή.
«Δεν πρόκειται απλώς για βίαιη καταστολή. Πρόκειται για μια σφαγή που οργανώθηκε από το κράτος», δήλωσε στους Times ο Ράχα Μπαχρίνι, δικηγόρος και ερευνητής για το Ιράν στη Διεθνή Αμνηστία.
Μαρτυρίες από πολίτες και συγγενείς θυμάτων κάνουν λόγο για πισώπλατους πυροβολισμούς, άγριους ξυλοδαρμούς στους δρόμους και νεκροτομεία που γέμισαν μέσα σε λίγες ώρες. Όλοι όσοι μίλησαν στην εφημερίδα ζήτησαν να διατηρηθεί η ανωνυμία τους, φοβούμενοι αντίποινα.
Συγκλονιστικές μαρτυρίες από την Τεχεράνη
Ιδιαίτερα σοκαριστική είναι η μαρτυρία συγγενούς της 45χρονης Nasim Pouraghayee, η οποία σκοτώθηκε στις 8 Ιανουαρίου στη συνοικία Sadeghiyeh της Τεχεράνης. Σύμφωνα με την ξαδέλφη της, η Pouraghayee πυροβολήθηκε στον λαιμό και ξεψύχησε στα χέρια του συζύγου της, Ali.
«Έπεσε στο έδαφος και άρχισε να φτύνει αίμα», περιέγραψε. Ο σύζυγός της κάλεσε σε βοήθεια, όμως το πλήθος είχε ήδη διαλυθεί. Τελικά, κουβάλησε μόνος του το σώμα της γυναίκας του για πάνω από μία ώρα μέχρι να φτάσει στο αυτοκίνητό τους και να τη μεταφέρει στο νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός της.
Μια 50χρονη σχεδιάστρια περιέγραψε στους Times πώς ο σύζυγός της πυροβολήθηκε στην πλάτη από μέλος των Μπασίτζ, της παραστρατιωτικής δύναμης που είναι πιστή στον Χαμενεΐ. Η ίδια σώθηκε, όπως είπε, μόνο επειδή ο ένοπλος είχε ξεμείνει από σφαίρες.
Πλάνα που επιβεβαιώνουν τη βία
Τα βίντεο που επαληθεύτηκαν από τους New York Times δείχνουν, μεταξύ άλλων, δυνάμεις ασφαλείας να πυροβολούν διαδηλωτές από την οροφή αστυνομικού τμήματος στην περιοχή Πάρς της Τεχεράνης, ενώ στο βάθος ακούγονται συνθήματα «Θάνατος στον Χαμενεΐ». Άλλα πλάνα καταγράφουν ρίψεις δακρυγόνων, ξυλοδαρμούς με γκλομπς και πτώματα διαδηλωτών να κείτονται στους δρόμους.
Ιατρικό προσωπικό περιγράφει νοσοκομεία που θύμιζαν «ζώνες πολέμου». Γιατρός στο νοσοκομείο Shohada Tajrish ανέφερε ότι, μέσα σε δύο ημέρες, έφταναν έως και 70 τραυματίες από πυροβολισμούς την ώρα, ενώ νοσοκόμα στο νοσοκομείο Nikan έκανε λόγο για χαοτικές σκηνές και ανεπαρκή μέσα.
Άγνωστος ο πραγματικός αριθμός των νεκρών
Ο ακριβής απολογισμός των θυμάτων παραμένει άγνωστος. Η ιρανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA έχει επιβεβαιώσει 5.459 θανάτους μέχρι τις 24 Ιανουαρίου, ενώ ερευνά περισσότερες από 17.000 επιπλέον περιπτώσεις. Το Iran International εκτιμά ότι οι νεκροί μπορεί να ξεπερνούν τους 36.500, επικαλούμενο μαρτυρίες γιατρών, οικογενειών θυμάτων και στοιχεία από νεκροτομεία.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, υπάρχουν αναφορές ότι τραυματίες πυροβολήθηκαν θανάσιμα ακόμη και μετά την εισαγωγή τους σε νοσοκομεία. Το κεντρικό νεκροτομείο της Τεχεράνης φέρεται να γέμισε σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι οικογένειες έβλεπαν φωτογραφίες νεκρών σε οθόνες για να αναγνωρίσουν τους δικούς τους.
«Σφαγή σχεδόν αδιανόητης κλίμακας»
Δημοσιογράφοι και αναλυτές περιγράφουν τη νύχτα της 8ης Ιανουαρίου ως τη φονικότερη στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Το καθεστώς δολοφόνησε χιλιάδες, πιθανώς δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους», έγραψε ο Ισραηλινός δημοσιογράφος Amit Segal, κάνοντας λόγο για «σφαγή σχεδόν αδιανόητης κλίμακας».
Καθώς οι πληροφορίες συνεχίζουν να φιλτράρονται μέσα από τον αυστηρό έλεγχο του καθεστώτος, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας χώρας που βυθίστηκε στο αίμα, με την κρατική βία να αγγίζει επίπεδα που προκαλούν διεθνή αποτροπιασμό.
