Ιστοσελίδες κυβερνητικών υπηρεσιών στη Φινλανδία και την Ολλανδία, το δημοτικό συμβούλιο του Εδιμβούργου, αλλά και διαδικτυακές σελίδες του BBC έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας, καθώς εντοπίστηκαν σοβαρά κενά ασφαλείας στην PHP, μία από τις πιο διαδεδομένες γλώσσες προγραμματισμού στο διαδίκτυο.
Οι δύο ευπάθειες ανακαλύφθηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και, σύμφωνα με την εταιρεία κυβερνοασφάλειας Wiz, συγκαταλέγονται στις σοβαρότερες που έχουν εντοπιστεί ποτέ με τη χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Οι διορθώσεις διατέθηκαν το απόγευμα της Τετάρτης, ενώ οι αρμόδιες αρχές σε διάφορες χώρες καλούν τους οργανισμούς να τις εγκαταστήσουν άμεσα ή να αναστείλουν προσωρινά τη λειτουργία των συστημάτων τους.
Η φινλανδική κυβέρνηση προχώρησε σε προσωρινή διακοπή των δημόσιων διαδικτυακών υπηρεσιών της, ενώ η ολλανδική αρχή κυβερνοασφάλειας ανακοίνωσε ότι θα αποσύρει προσωρινά τη δική της ιστοσελίδα. Στην Ολλανδία, εκτός λειτουργίας τέθηκαν επίσης ο ιστότοπος του Εθνικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος, καθώς και εκείνος της κάτω βουλής του κοινοβουλίου.
Παράλληλα, η ιστοσελίδα του δημοτικού συμβουλίου του Εδιμβούργου δεν είναι προσβάσιμη, όπως και οι σελίδες τηλεοπτικών εκπομπών του BBC, μεταξύ των οποίων τα Doctor Who και The Traitors. Ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι οι συγκεκριμένες διακοπές συνδέονται με τις ευπάθειες της PHP. Το BBC έχει ζητήσει διευκρινίσεις από τους αρμόδιους.
Ανάλογα μέτρα έχουν λάβει και άλλες διαδικτυακές πλατφόρμες. Η DeviantArt, για παράδειγμα, ενημέρωσε τους χρήστες της ότι η ιστοσελίδα βρίσκεται προσωρινά εκτός λειτουργίας για εργασίες συντήρησης, χωρίς να αποκαλύψει τον λόγο.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στον εντοπισμό των ευπαθειών
Τα κενά ασφαλείας ανακαλύφθηκαν από ερευνητές των εταιρειών κυβερνοασφάλειας Calif και Wiz, οι οποίοι αξιοποίησαν προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της OpenAI. Σύμφωνα με τις εταιρείες, οι συγκεκριμένες ευπάθειες παρέμεναν αδιάγνωστες για περισσότερο από δέκα χρόνια.
Η OpenAI χαρακτήρισε το περιστατικό ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα κυβερνοασφάλειας των τελευταίων ετών. Από την πλευρά της, η Wiz υποστήριξε ότι τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης επέτρεψαν στους ερευνητές να αναπτύξουν και να προσαρμόσουν λειτουργικές μεθόδους εκμετάλλευσης των κενών ασφαλείας σε διαφορετικές εφαρμογές μέσα σε λίγες ώρες.
Η Wiz εκτιμά ότι οι ευπάθειες ενδέχεται να επηρεάζουν περίπου το 70% του διαδικτύου, αν και το BBC διευκρινίζει ότι δεν έχει καταφέρει να επαληθεύσει ανεξάρτητα το συγκεκριμένο ποσοστό.
Η σοβαρότητα της κατάστασης οδήγησε τις αρμόδιες αρχές σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ευρωπαϊκή Ένωση, Αυστραλία και Ιαπωνία να εκδώσουν προειδοποιήσεις, ζητώντας την άμεση εγκατάσταση των ενημερώσεων ασφαλείας. Το αμερικανικό ομοσπονδιακό κράτος εξετάζει επίσης τις πιθανές επιπτώσεις σε κυβερνητικά συστήματα και κρίσιμες υποδομές, σε συνεργασία με εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, κάλεσε μάλιστα τους πολίτες να ελέγξουν αν οι δημόσια προσβάσιμες ιστοσελίδες τους χρησιμοποιούν PHP.
Οι ειδικοί προειδοποιούν για πιθανές κυβερνοεπιθέσεις
Η PHP χρησιμοποιείται ευρέως για τη λειτουργία ιστοσελίδων και συστημάτων διαχείρισης περιεχομένου, όπως τα WordPress, Drupal, Joomla και Magento. Παράλληλα, ενσωματώνεται σε πλατφόρμες φιλοξενίας ιστοσελίδων και σε διάφορα λογισμικά, ακόμη και όταν η χρήση της δεν είναι άμεσα ορατή στους διαχειριστές τους.
Ο Ντον Σμιθ, ειδικός κυβερνοασφάλειας της Sophos, δήλωσε στο BBC ότι οι συγκεκριμένες ευπάθειες είναι πιθανό να αποτελέσουν βασικό στόχο των χάκερ. Όπως σημείωσε, η μεγαλύτερη δυσκολία για τους οργανισμούς δεν είναι μόνο η εγκατάσταση της διορθωτικής ενημέρωσης, αλλά και ο εντοπισμός όλων των συστημάτων στα οποία χρησιμοποιείται η PHP.
Ο ίδιος υπογράμμισε, επίσης, την ανάγκη ελέγχου για ενδείξεις πιθανής παραβίασης, καθώς υπάρχει το ενδεχόμενο κακόβουλοι χρήστες να έχουν ήδη αποκτήσει πρόσβαση σε ορισμένα συστήματα.
Σύμφωνα με την Ομάδα Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών στον Κυβερνοχώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CERT-EU), οι αξιολογήσεις επικινδυνότητας υποδεικνύουν ότι τα κενά ασφαλείας θα μπορούσαν να επιτρέψουν την εκτέλεση κώδικα σε απομακρυσμένα συστήματα χωρίς προηγούμενη ταυτοποίηση. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι επιτιθέμενοι θα μπορούσαν να εγκαταστήσουν κακόβουλο λογισμικό ή να προκαλέσουν διακοπή λειτουργίας ιστοσελίδων.
Την ίδια ώρα, ο Ντέιν Κνεχτ, επικεφαλής τεχνολογίας της Cloudflare, ανέφερε ότι έχουν ήδη εμφανιστεί οι πρώτες επιθέσεις και ότι η εταιρεία προσαρμόζει τα μέτρα προστασίας της καθώς εντοπίζονται νέοι τρόποι εκμετάλλευσης των ευπαθειών.
Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (NCSC) συνιστά στους οργανισμούς να συνεχίσουν να παρακολουθούν τις ενημερώσεις ασφαλείας τρίτων προμηθευτών, ακόμη και μετά την εγκατάσταση των διαθέσιμων διορθώσεων.
Ποιες εκδόσεις της PHP ενδέχεται να επηρεάζονται
Μέχρι στιγμής, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως ποιες εκδόσεις της PHP επηρεάζονται. Η CERT-EU προειδοποίησε ότι το πρόβλημα ενδέχεται να αφορά εκδόσεις από την PHP 5 και έπειτα, η οποία κυκλοφόρησε το 2004.
Το PHP Foundation έχει διαθέσει τις διορθώσεις για τις πιο πρόσφατες εκδόσεις της γλώσσας, καλώντας όσους χρησιμοποιούν την PHP 8.1 ή παλαιότερες εκδόσεις να προχωρήσουν σε αναβάθμιση.
Η PHP χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη ιστοσελίδων και εκτελείται στους διακομιστές που επεξεργάζονται και παράγουν το περιεχόμενο που βλέπουν οι επισκέπτες τους. Αν και δεν βασίζονται όλες οι ιστοσελίδες στη συγκεκριμένη τεχνολογία, η ευρεία χρήση της καθιστά τις συγκεκριμένες ευπάθειες ζήτημα που αφορά μεγάλο μέρος του διαδικτύου.
Πηγή: bbc.com
