Με μόλις 10 ψήφους διαφορά, δηλαδή, 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, οι ευρωβουλευτές στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιου στο Στρασβούργο ενέκριναν ψήφισμα με το οποίο ζητούν να γνωνοδοτήσει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί της Συμφωνίας Mercosur . . Ξεχωριστό ψήφισμα, με το οποίο ζητείται επίσης νομική αξιολόγηση, απορρίφθηκε με 225 ψήφους υπέρ, 402 κατά και 13 αποχές. Η απόφαση οδηγεί σε αναστολή της διαδικασίας επικύρωσης μέχρι να αποφανθεί το Δικαστήριο. Πρόκειται για μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει έως και δύο χρόνια.
Η απόφαση προέκυψε μόλις τρεις ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα στη Παραγουάη και συνιστά πολιτικό πλήγμα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και για τα κράτη μέλη που τη στηρίζουν θεωρώντας τη στρατηγικό εργαλείο ενίσχυσης των σχέσεων της ΕΕ με τη Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, σε ένα ασταθές διεθνές εμπορικό περιβάλλον δεδομένου ότι η συμφωνία Mercosur θα λειτουργούσε ως αντίβαρο στην αμερικανική εμπορική πολιτική έναντι της ΕΕ.
Σημειώνεται ότι η συμφωνία αποτελεί το αποτέλεσμα 25 ετών διαπραγματεύσεων και στόχο έχει τη δημιουργία της μεγαλύτερης ζώνης ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο, καταργώνταςε όλους τους δασμούς και καλύπτοντας σχεδόν το 20% του παγκόσμιου ΑΕΠ και 700 εκατομμύρια πολίτες.
Το ψήφισμα κατατέθηκε από διακομματική ομάδα ευρωβουλευτών με πρωτοβουλία των Πρασίνων και της Αριστεράς και τελικά εγκρίθηκε με στήριξη από τμήματα των Φιλελευθέρων (Renew), των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) αλλά και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), αναδεικνύοντας τις έντονες εσωτερικές διαιρέσεις γύρω από τη συμφωνία.
Υπέρ της προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur ήταν και οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, Σάκης Αρναούτογλου και Νίκος Παπανδρέου οι οποίοι σε ανακοίνωσή τους χαρακτήρισαν τη συμφωνία προβληματική.
«Η στήριξη της προσφυγής στο Δικαστήριο αποτελεί πράξη θεσμικής ευθύνης και δημοκρατικής εγρήγορσης. Η διαδικασία που επέλεξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον τεχνητό διαχωρισμό της συμφωνίας σε δύο νομικά κείμενα, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον σεβασμό των Συνθηκών, τον ρόλο των Eθνικών Kοινοβουλίων και τη θεσμική ισορροπία στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Πράγματι στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται ο χειρισμός της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία επέλεξε να διαχωρίσει τη συνολική συμφωνία σε δύο νομικά κείμενα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι διατάξεις της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας που εισάγουν μηχανισμό «επανεξισορρόπησης», ο οποίος θα μπορούσε να επιτρέψει στις χώρες της Mercosur να αμφισβητούν ευρωπαϊκή νομοθεσία που περιορίζει την πρόσβασή τους στην ενιαία αγορά. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι ο μηχανισμός αυτός μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας, της ασφάλειας των τροφίμων και των εργασιακών δικαιωμάτων.
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε σε τεταμένο κλίμα, με αγρότες να διαδηλώνουν έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στη συμφωνία και τον φόβο για αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής.
Στο μεταξύ, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η Επιτροπή να επιδιώξει προσωρινή εφαρμογή της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας, εξέλιξη που θα μπορούσε να οξύνει τη θεσμική αντιπαράθεση με το Κοινοβούλιο.
Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση Mercosur ξεπερνά πλέον το ίδιο το περιεχόμενο της συμφωνίας και μετατρέπεται σε δοκιμασία για τα όρια της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής, τον ρόλο του Κοινοβουλίου και τη θεσμική ισορροπία μεταξύ των ευρωπαϊκών οργάνων.
