Η αναχαίτιση πυραύλου από το ΝΑΤΟ, τα drones στην Κύπρο και τα πλήγματα σε Ομάν δημιουργούν ένα περίπλοκο γεωπολιτικό παζλ. Μέσα σε ένα περιβάλλον γενικευμένης σύρραξης στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη απορρίπτει τις κατηγορίες για επιθέσεις σε τρεις χώρες, ενώ αναλυτές μιλούν για «σκιώδη πόλεμο» που απλώνεται σε ολόκληρη την περιοχή.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή συνοδεύεται από ένα νέο γεωπολιτικό μυστήριο: ποιος βρίσκεται πραγματικά πίσω από τις επιθέσεις με πυραύλους και drones που σημειώθηκαν τις τελευταίες ημέρες σε Τουρκία, Κύπρο και Ομάν.
Η Τεχεράνη αρνείται επισήμως ότι έχει οποιαδήποτε ευθύνη, ωστόσο τα περιστατικά εντείνουν τους φόβους ότι ο πόλεμος που ήδη μαίνεται μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ μπορεί να επεκταθεί σε ολόκληρη την περιοχή.
Ο πύραυλος που αναχαιτίστηκε πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο
Το πιο επικίνδυνο περιστατικό σημειώθηκε όταν οι αντιαεροπορικές άμυνες του ΝΑΤΟ κατέρριψαν βαλλιστικό πύραυλο που κατευθυνόταν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι ο πύραυλος είχε εκτοξευθεί από ιρανικό έδαφος και εντοπίστηκε αφού πέρασε πάνω από Συρία και Ιράκ, πριν αναχαιτιστεί από συστήματα της συμμαχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αναχαίτιση έγινε πριν ο πύραυλος εισέλθει στον τουρκικό εναέριο χώρο και δεν υπήρξαν θύματα. Παρ’ όλα αυτά, το περιστατικό θεωρήθηκε ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς ήταν η πρώτη φορά που πύραυλος που αποδίδεται στο Ιράν απειλεί άμεσα έδαφος χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Η Τεχεράνη όμως απάντησε άμεσα ότι δεν εκτόξευσε πύραυλο εναντίον της Τουρκίας, επιμένοντας ότι σέβεται την κυριαρχία της χώρας.
Το σενάριο της Κύπρου και η βάση στο Ακρωτήρι
Η υπόθεση περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο όταν Τούρκοι αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι ο πύραυλος ενδέχεται να μην είχε στόχο την Τουρκία, αλλά στρατιωτική εγκατάσταση στην Κύπρο – πιθανότατα τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι.
Την ίδια στιγμή, η Κύπρος βρίσκεται ήδη σε καθεστώς αυξημένου συναγερμού, μετά από επιθέσεις με drones σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί. Οι επιθέσεις αυτές συνδέονται από ορισμένες πηγές είτε με το Ιράν είτε με συμμάχους του, όπως η Χεζμπολάχ, στο πλαίσιο της ευρύτερης σύγκρουσης στην περιοχή.
Η παρουσία δυτικών στρατιωτικών βάσεων στο νησί μετατρέπει την Κύπρο σε έναν από τους πιο ευαίσθητους γεωπολιτικούς κόμβους της Ανατολικής Μεσογείου.
Επιθέσεις και στον Περσικό Κόλπο
Παράλληλα, επιθέσεις με drones καταγράφηκαν και στο Ομάν, όπου επλήγησαν λιμάνια και δεξαμενόπλοια, με έναν νεκρό και αρκετούς τραυματίες μεταξύ των πληρωμάτων.
Οι επιθέσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα στρατιωτικών ενεργειών στον Περσικό Κόλπο, που σύμφωνα με αναλυτές αποτελεί μέρος της ιρανικής στρατηγικής να αυξήσει την πίεση σε συμμάχους των ΗΠΑ και να επεκτείνει το κόστος της σύγκρουσης σε ολόκληρη την περιοχή.
Γιατί το Ιράν αρνείται
Η άρνηση της Τεχεράνης δεν είναι τυχαία. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η επίσημη ανάληψη ευθύνης για πλήγματα σε χώρες όπως η Τουρκία ή το Ομάν θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη διεθνοποίηση της σύγκρουσης.
Μια άμεση επίθεση σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, για παράδειγμα, θα μπορούσε να προκαλέσει ενεργοποίηση μηχανισμών συλλογικής άμυνας ή τουλάχιστον δραματική κλιμάκωση της έντασης.
Γι’ αυτό και σε αρκετές περιπτώσεις η Τεχεράνη φαίνεται να χρησιμοποιεί ένα «στρατηγικό πέπλο αμφισημίας»: επιχειρήσεις που αποδίδονται είτε σε τεχνικά λάθη, είτε σε ανεξάρτητες μονάδες, είτε σε συμμάχους και παραστρατιωτικές οργανώσεις.
Ένας πόλεμος που απλώνεται
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός πολέμου που πλέον ξεφεύγει από τα αρχικά του γεωγραφικά όρια.
Από το Ισραήλ και τον Λίβανο έως τον Περσικό Κόλπο και την Ανατολική Μεσόγειο, οι επιθέσεις με drones και πυραύλους δημιουργούν ένα «πλέγμα σύγκρουσης» που αγγίζει όλο και περισσότερες χώρες.
Και όσο η προέλευση ορισμένων επιθέσεων παραμένει ασαφής, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
