Το Ιράν στοιχηματίζει ότι μπορεί να επιβιώσει έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ – όχι στρατιωτικά, αλλά μετατρέποντας τον πόλεμο σε έναν βάναυσο αγώνα αντοχής, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters.
Η στρατηγική του είναι συγκεκριμένη: Εκτόξευση drones και πυραύλων, αποκλεισμό ζωτικών ενεργειακών οδών και ταρακούνημα των παγκόσμιων αγορών αρκετά δυνατά ώστε να αναγκάσει την Ουάσινγκτον να κάνει πίσω πρώτη.
Παρά το σοκ των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων και την απώλεια βασικών στελεχών, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) -ο θεματοφύλακας της Ισλαμικής Δημοκρατίας- έχει τον απόλυτο έλεγχο στο Ιράν, κατευθύνοντας το πεδίο της μάχης, εκτελώντας προσχεδιασμένες απρόβλεπτες ενέργειες και υπαγορεύοντας στρατηγική και στόχους στον πόλεμο.
Το IRGC έπαιξε επίσης καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως ανώτατου ηγέτη μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις πρώτες αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές.
Μια νοοτροπία ολοκληρωτικού πολέμου βρίσκεται πίσω από τις κλιμακούμενες επιθέσεις του Ιράν στον Κόλπο, στοχεύοντας ενεργειακούς κόμβους από το Κατάρ μέχρι τη Σαουδική Αραβία για να μεγιστοποιήσει την οικονομική αναστάτωση, σε μια υπολογισμένη προσπάθεια να αυξήσει το κόστος για τους γείτονές του, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες και να δοκιμάσει την πολιτική βούληση της Ουάσιγκτον.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους Ρεπουμπλικάνους βουλευτές τη Δευτέρα ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί μέχρι το Ιράν να «ηττηθεί ολοκληρωτικά και αποφασιστικά», αλλά προέβλεψε ότι θα τελειώσει σύντομα.
Πρόσθεσε ότι μόλις οι Ηνωμένες Πολιτείες ολοκληρώσουν την στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν, η Τεχεράνη δεν θα έχει όπλα εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και των συμμάχων των ΗΠΑ για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ιρανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, λένε ότι αυτή η κλιμάκωση είχε προβλεφθεί πολύ πρoτού ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος. Οι Ιρανοί υπέθεσαν ότι η σύγκρουση με την Ουάσινγκτον και το Ισραήλ ήταν αναπόφευκτη και προετοίμασαν μια πολυεπίπεδη στρατηγική που συντονίστηκε μεταξύ των εκτεταμένων στρατιωτικών δικτύων και των δυνάμεων πληρεξουσίων των Φρουρών της Επανάστασης.
Τώρα, έχοντας λίγα να χάσει, το Ιράν εκτελεί αυτό το σχέδιο και μετατρέπει τη σύγκρουση σε έναν σκληρό πόλεμο φθοράς που στοχεύει στην πολιτική και οικονομική εξάντληση των αντιπάλων του.
Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές στην Τεχεράνη.
Η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως ανώτατου ηγέτη, λένε, αποδεικνύει την κυριαρχία των Φρουρών ως καθοριστικών παραγόντων. Η ισορροπία δυνάμεων έχει μετατοπιστεί.
Ο ανώτατος ηγέτης κατέχει τον τίτλο, αλλά το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, και η εξουσία του ίδιου του κληρικού κατεστημένου, εξαρτάται τώρα από το αν οι Φρουροί μπορούν να αντέξουν την αμερικανο-ισραηλινή «καταιγίδα».
Για πόσο, όμως;
Αλλά ένα κρίσιμο άγνωστο ζήτημα στον πόλεμο είναι το πόσο καιρό οι Φρουροί μπορούν να διατηρήσουν την πυραυλική τους εκστρατεία, τη ραχοκοκαλιά της στρατηγικής τους εναντίον των αντιπάλων τους.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ένα μεγάλο μέρος του οπλοστασίου του Ιράν έχει ήδη καταστραφεί, αλλά περιφερειακές πηγές λένε ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να διατηρεί ακόμα περισσότερο από το μισό του προπολεμικού αποθέματός της.
Εάν αυτή η εκτίμηση επιβεβαιωθεί, το Ιράν θα μπορούσε να συνεχίσει να εκτοξεύει πυραύλους για αρκετές ακόμη εβδομάδες – ένα χρονικό πλαίσιο που θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντικό για την Ουάσινγκτον, καθώς η οικονομική πίεση αυξάνεται στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Η εμβέλεια των Φρουρών εκτείνεται επίσης πολύ πέρα από το πεδίο της μάχης, καθώς αναδιαμορφώνει την καθημερινή ζωή. Ένας Ιρανός παρατηρητής δήλωσε ότι τα εμπορεύματα που κάποτε παρέμεναν για εβδομάδες στα λιμάνια τώρα εκτελωνίζονται αμέσως.
Αξιωματούχοι κάνουν λόγο για προετοιμασία πολεμικής οικονομίας, με διασφάλιση ότι οι γραμμές εφοδιασμού θα συνεχίσουν να κινούνται υπό πίεση, ενώ παράλληλα θα εδραιώσουν τον έλεγχο του IRGC επί του κράτους και θα επιβεβαιώσουν τη συνέχεια της διακυβέρνησης.
Εξίσου κρίσιμη είναι η εσωτερική σταθερότητα. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις διαμαρτυριών, αποστασίας της ελίτ ή ρήξεων εντός του κατεστημένου, σύμφωνα με παρατηρητές και επαφές εντός του Ιράν.
Αυτόπτες μάρτυρες από την Τεχεράνη περιγράφουν μια πόλη υπό βομβαρδισμό, η οποία όμως εξακολουθεί να λειτουργεί. «Τα παράθυρα τρέμουν μέρα νύχτα, αλλά η ζωή συνεχίζεται». λένε. Τα καταστήματα και οι τράπεζες παραμένουν ανοιχτά, οι προμήθειες είναι διαθέσιμες και οι περισσότεροι κάτοικοι δεν έχουν εγκαταλείψει την πρωτεύουσα.
Οι επιθέσεις, ωστόσο, ενδέχεται να παράγουν ένα αποτέλεσμα αντίθετο από αυτό που σκόπευαν η Ουάσινγκτον και το Ισραήλ, σημειώνουν. Παρά τις μακροχρόνιες διαφωνίες με την κυβέρνηση, ένα κύμα εθνικής αλληλεγγύης εδραιώνεται καθώς τα χτυπήματα πλήττουν τις υποδομές και συζητείται ανοιχτά η πιθανότητα εσωτερικών εξεγέρσεων.
Προς το παρόν, αυτό το συναίσθημα μπορεί να εξαγοράζει χρόνο στην ηγεσία.
Ποιος θα κάνει πρώτος πίσω
Για τους στρατηγικούς αναλυτές και των δύο πλευρών, ο πόλεμος ορίζεται ολοένα και περισσότερο από δύο παράλληλες δοκιμασίες αντοχής: το αν το Ιράν μπορεί να συνεχίσει να εκτοξεύει πυραύλους και το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ μπορούν να αντέξουν το οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κόστος της αναχαίτισής τους.
Αυξάνοντας τις τιμές της ενέργειας και εξαπλώνοντας τον οικονομικό πόνο στις δυτικές οικονομίες, η Τεχεράνη ελπίζει ότι η πίεση θα αναγκάσει τις ΗΠΑ σε υποχώρηση.
Τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι οι επιπτώσεις είναι ήδη αισθητές. Οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται, το κόστος του φυσικού αερίου επίσης ανεβαίνει και η πολιτική ανησυχία εντείνεται στην Ουάσιγκτον.
Υπό αυτή την πίεση, ο Τραμπ θα μπορούσε τελικά να επιδιώξει μια έξοδο από τη σύγκρουση κηρύσσοντας «νίκη», επικαλούμενος τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, την καταστροφή των πυρηνικών και πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν και βασικών στρατιωτικών υποδομών.
Για την Τεχεράνη, ωστόσο, η επιβίωση από μόνη της θα ήταν αρκετή. Ακόμα κι αν καταστραφεί μεγάλο μέρος της στρατηγικής του υποδομής, η ηγεσία του Ιράν μπορεί να θεωρήσει θρίαμβο την επιβίωση ενάντια σε μια από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις.
Αυτό που προκύπτει μπορεί να είναι ένα πληγωμένο Ιράν, αλλά ένα Ιράν που αιμορραγεί θα μπορούσε να αποδειχθεί εξίσου επικίνδυνο – και ίσως πιο απρόβλεπτο.
