Αν η Ουάσιγκτον ανάψει τελικά το «πράσινο φως» για πλήγματα στο Ιράν, το σοκ δεν θα είναι μόνο στρατιωτικό. Θα είναι ενεργειακό, οικονομικό, γεωπολιτικό και –κυρίως– απρόβλεπτο. Με τις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη να βρίσκονται σε άγνωστο σημείο και το Πεντάγωνο να ενισχύει θεαματικά την παρουσία του στην περιοχή, ο πλανήτης ετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα: από μια «ελεγχόμενη» κλιμάκωση μέχρι ένα ντόμινο αντιποίνων που θα μπορούσε να ανοίξει πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.
1) Το πιο άμεσο σοκ: Ενέργεια και τιμές καυσίμων
Το μεγαλύτερο «κόκκινο κουμπί» σε ένα τέτοιο σενάριο είναι το πέρασμα από τα Στενά του Ορμούζ. Από εκεί περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαϊκών υγρών (με μέσο όρο γύρω στα 20 εκατ. βαρέλια/ημέρα το 2024), αλλά και περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG (κυρίως από το Κατάρ). Ακόμη και χωρίς πλήρες «κλείσιμο», αρκεί μια περίοδος υψηλού κινδύνου για να εκτιναχθούν ασφάλιστρα, να αλλάξουν δρομολόγια και να «γράψουν» οι αγορές premium φόβου.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Άνοδος τιμών πετρελαίου/φυσικού αερίου με άμεση μετάδοση σε βενζίνη, μεταφορές, ηλεκτρική ενέργεια και τρόφιμα. Πρόσφατα το CNN εκτίμησε ότι το βαρέλι θα πάει στα 100 $ και πάνω
Νέα πίεση στον πληθωρισμό διεθνώς, σε φάση που πολλές οικονομίες προσπαθούν ακόμη να «κλειδώσουν» αποκλιμάκωση.
Αστάθεια στις αγορές (ρίσκο/ασφάλεια, δολάριο, ομόλογα) όσο μένει ανοιχτό το ερώτημα της διάρκειας και της έντασης.
USS GERALD R FORD CVN78 and support heading west through the STROG this afternoon⚓️ #shipsinpics #ships #shipping #shipspotting #naval @YorukIsik @air_intel @WarshipCam @seawaves_mag #navy pic.twitter.com/KzpCXKgm0G
— Daniel Ferro (@Gibdan1) February 20, 2026Advertisement
2) Ναυτιλία: ασφάλιστρα, παρακάμψεις και «στενός λαιμός» του παγκόσμιου εμπορίου
Οι θαλάσσιες μεταφορές είναι ο «αόρατος» πολλαπλασιαστής κρίσεων. Μια στρατιωτική κλιμάκωση στον Κόλπο ανεβάζει war risk premiums και κόστος ασφάλισης, αυξάνει τον χρόνο μεταφοράς/κόστος καυσίμων λόγω εναλλακτικών διαδρομών και πιέζει την εφοδιαστική αλυσίδα (ιδίως σε ενέργεια, χημικά, πρώτες ύλες).
Και εδώ υπάρχει το κρίσιμο: όταν οι επιχειρήσεις «τιμολογούν» τον κίνδυνο, δεν περιμένουν το χειρότερο σενάριο για να αντιδράσουν. Αρκεί η πιθανότητα.
3) Κλιμάκωση με αντίποινα: βάσεις, σύμμαχοι, proxies
Ένα αμερικανικό πλήγμα – ακόμη και περιορισμένο – μπορεί να οδηγήσει σε αντίδραση του Ιράν με πολλαπλούς τρόπους: από κυβερνοεπιθέσεις και επιθέσεις με drones/πυραύλους, μέχρι ενεργοποίηση συμμάχων/ομάδων στην περιοχή. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο:
Να χτυπηθούν αμερικανικές ή συμμαχικές εγκαταστάσεις,
Να υπάρξουν περιστατικά σε θαλάσσιες οδούς,
Να «ανοίξουν» παράλληλες εστίες έντασης.
Η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων (ναυτικών ομάδων κρούσης και πολεμικών πλοίων) από μόνη της δείχνει ότι η Ουάσιγκτον θέλει επιχειρησιακές επιλογές – αλλά ταυτόχρονα ανεβάζει και το ρίσκο ενός απρόβλεπτου επεισοδίου.
4) Η διπλωματία στη Γενεύη: «παράθυρο» ή τελευταίο φρένο;
Η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη να κάνει έναν ακόμη γύρο συνομιλιών με το Ιράν την Παρασκευή στη Γενεύη, εάν λάβει μια λεπτομερή ιρανική πρόταση μέσα στις επόμενες 48 ώρες. Άρα δύο είναι οι παράλληλες πραγματικότητες:
Η διπλωματία ως ανάχωμα (ώστε να μην πυροδοτηθεί πόλεμος).
Η διπλωματία υπό απειλή (η στρατιωτική πίεση ως μοχλός).
Σε τέτοιες κρίσεις, μια επίθεση μπορεί να «κλειδώσει» πολιτικά τους παίκτες: δυσκολεύει τους συμβιβασμούς, ενισχύει τους σκληροπυρηνικούς και κάνει την αποκλιμάκωση πιο ακριβή.
5) Μεγάλοι παίκτες στο κάδρο: Κίνα–Ρωσία και τα Στενά του Ορμούζ
Επιπλέον καύσιμο στη γεωπολιτική φωτιά ρίχνουν οι κοινές ναυτικές ασκήσεις στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ στο πλαίσιο του “Maritime Security Belt 2026”, με συμμετοχή Ιράν–Ρωσίας–Κίνας. Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα «στρατιωτική εμπλοκή», αλλά στέλνει μήνυμα αποτροπής/στήριξης προς την Τεχεράνη, αυξάνει την πολυπλοκότητα σε μια ήδη «φορτωμένη» θαλάσσια ζώνη και ανεβάζει το ρίσκο λάθους ή παρεξήγησης σε περιβάλλον πολλών σημαιών και πολλών κανόνων εμπλοκής.
6) Οι πιθανές συνέπειες για την Ελλάδα: όχι «μακριά», αλλά έμμεσα παντού
Για την Ελλάδα, τα κύματα μιας τέτοιας κρίσης θα έρθουν κυρίως έμμεσα:
(α) Καύσιμα, ρεύμα, κόστος ζωής
Αν υπάρξει άνοδος στις διεθνείς τιμές ενέργειας, θα δούμε πίεση σε μεταφορές, εφοδιασμό και τιμές καταναλωτή.
(β) Ναυτιλία
Η ελληνική ναυτιλία, ως κορμός της παγκόσμιας μεταφοράς ενέργειας/εμπορίου, επηρεάζεται από ασφάλιστρα, διαδρομές, κινδύνους και διαθεσιμότητα πλοίων. Μια περίοδος «κόκκινου συναγερμού» στον Κόλπο μεταφράζεται σε αυξημένο λειτουργικό ρίσκο.
(γ) Τουρισμός και αίσθημα ασφάλειας στην περιοχή
Όταν η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται σε φάση γενικευμένης ανησυχίας, η ψυχολογία της αγοράς (κρατήσεις, αερομεταφορές, ασφάλιστρα) μπορεί να «σφίξει» – έστω και χωρίς άμεση απειλή στον ελληνικό χώρο.
(δ) Γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο
Μια κρίση ΗΠΑ–Ιράν συχνά «αναδιατάσσει» προτεραιότητες συμμάχων, δημιουργεί πιέσεις σε περιφερειακές σχέσεις και αυξάνει τη στρατιωτική κινητικότητα στη γειτονιά μας.
