Η ανακοίνωση της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν για κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων λειτούργησε σαν «κουμπί αποσυμπίεσης» για τις διεθνείς αγορές. Μετά από ημέρες έντονης νευρικότητας, φόβων για γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και σεναρίων για σοβαρή διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς ενέργειας, οι επενδυτές αντέδρασαν άμεσα! Το πετρέλαιο κατέρρευσε, οι μετοχές πήραν ισχυρή ανοδική ώθηση και τα ομόλογα ενισχύθηκαν.
Θεαματική βουτιά στις αγορές!
Η πρώτη και πιο θεαματική αντίδραση ήρθε από την αγορά ενέργειας. Το αργό βρέθηκε σε ελεύθερη πτώση αμέσως μετά την ανακοίνωση, καθώς οι traders άρχισαν να «σβήνουν» το πολεμικό premium που είχε ενσωματωθεί στις τιμές τις προηγούμενες ημέρες. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το WTI σημείωσε πτώση που έφτασε ακόμη και το 18%-19% ενδοσυνεδριακά, ενώ το Brent υποχώρησε από τα επίπεδα πανικού προς τη ζώνη των 90–95 δολαρίων. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά κυρίως την εκτίμηση ότι, έστω προσωρινά, απομακρύνεται ο άμεσος κίνδυνος μπλοκαρίσματος των ροών από τα Στενά του Ορμούζ, τον πιο κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη.
«Ράλι» στα χρηματιστήρια…
Η αποκλιμάκωση στο πετρέλαιο είχε σχεδόν μηχανική επίδραση και στις υπόλοιπες αγορές. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες στην Ασία αντέδρασαν με έντονο ράλι, ενώ και τα futures στη Wall Street κινήθηκαν ανοδικά, καθώς η αγορά διάβασε τη συμφωνία ως προσωρινή απομάκρυνση ενός μεγάλου γεωπολιτικού σοκ. Όσο υποχωρεί ο φόβος για ενεργειακό σοκ, τόσο βελτιώνεται η όρεξη για ρίσκο. Οι μετοχές ανακουφίζονται γιατί μειώνεται ο κίνδυνος νέας αναζωπύρωσης του πληθωρισμού, νέας πίεσης στα επιτόκια και νέου κόστους για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Την ίδια στιγμή, οι επενδυτές στράφηκαν και στα κρατικά ομόλογα, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά δεν βλέπει ακόμη «επιστροφή στην κανονικότητα», αλλά μάλλον μια εύθραυστη ανάπαυλα. Οι αποδόσεις υποχώρησαν, καθώς το σενάριο ενός άμεσου ενεργειακού σοκ και μιας νέας πληθωριστικής έκρηξης απομακρύνθηκε προσωρινά. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί τις προηγούμενες ώρες είχε αρχίσει να διαμορφώνεται ο φόβος ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα ανάγκαζε τις κεντρικές τράπεζες να κρατήσουν τα επιτόκια υψηλότερα για περισσότερο. Με τη σημερινή εξέλιξη, οι αγορές παίρνουν μια ανάσα — όχι όμως και μια οριστική απάντηση.
Στην ουσία, οι αγορές «ψηφίζουν» ότι το χειρότερο σενάριο αναβλήθηκε, όχι ότι εξαφανίστηκε. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Η συμφωνία αφορά μόλις δύο εβδομάδες, γεγονός που σημαίνει ότι ο πυρήνας της αβεβαιότητας παραμένει ενεργός. Οι επενδυτές δεν αγοράζουν ακόμη ειρήνη, αγοράζουν χρόνο. Αν οι συνομιλίες προχωρήσουν, οι τιμές της ενέργειας μπορεί να σταθεροποιηθούν χαμηλότερα και να δώσουν ουσιαστική ανάσα στην παγκόσμια οικονομία. Αν όμως η εκεχειρία αποδειχθεί εύθραυστη ή καταρρεύσει, το σοκ μπορεί να επιστρέψει βίαια και ίσως πιο έντονα.
Για την Ευρώπη και φυσικά για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή έχει διπλή σημασία. Από τη μία πλευρά, η πτώση του πετρελαίου είναι άμεσα θετική για το κόστος ενέργειας, τις μεταφορές, τον τουρισμό και την ψυχολογία της αγοράς. Από την άλλη, η περιοχή παραμένει εκτεθειμένη σε κάθε νέα ένταση στη Μέση Ανατολή, είτε μέσω της ενέργειας είτε μέσω της ευρύτερης αβεβαιότητας στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Με απλά λόγια, η σημερινή κίνηση των αγορών είναι μια ισχυρή αντίδραση ανακούφισης, αλλά όχι ακόμη μια ψήφος εμπιστοσύνης στη σταθερότητα…
