Το πετρέλαιο παίρνει ξανά την ανηφόρα και μαζί του συμπαρασύρει ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα. Τα νέα συμβόλαια LNG στην Ολλανδία – την καρδιά της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου – κλείνουν με αυξήσεις της τάξης του 45%, ενώ αναλυτές αγορών προειδοποιούν ότι, αν συνεχιστεί με την ίδια ένταση ο πόλεμος, οι τιμές μπορεί να φτάσουν ακόμη και στο 130% τις επόμενες εβδομάδες. Το δράμα για τα νοικοκυριά διεθνώς προδιαγράφεται σκληρό. Στην Ελλάδα όμως, όπου το κόστος ζωής ήδη «πνίγει» τα εισοδήματα, η πίεση θα είναι ασφυκτική. Και η κυβέρνηση δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει.
Η διεθνής ενεργειακή αγορά στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα: η αβεβαιότητα μετατρέπεται σε ακρίβεια.
Η άνοδος του πετρελαίου τροφοδοτεί αλυσιδωτές αυξήσεις σε καύσιμα, μεταφορές, ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση. Παράλληλα, το LNG – που αποτελεί βασικό πυλώνα ενεργειακού εφοδιασμού για την Ευρώπη – καταγράφει ήδη σημαντική άνοδο στα νέα συμβόλαια στην Ολλανδία, με αυξήσεις 45%. Και οι αγορές προεξοφλούν ακόμη χειρότερα: εάν η γεωπολιτική ένταση παραμείνει, οι τιμές ενδέχεται να εκτοξευθούν έως και 130%.
Αυτό δεν είναι μια «τεχνική» εξέλιξη. Είναι προαναγγελία νέου κύματος ακρίβειας.
Η Ελλάδα δεν αντέχει άλλο σοκ
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται ήδη υπό πίεση. Τα τρόφιμα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Τα ενοίκια έχουν εκτιναχθεί. Οι λογαριασμοί ρεύματος δεν έχουν επιστρέψει ποτέ πραγματικά σε «κανονικότητα». Το διαθέσιμο εισόδημα συρρικνώνεται και η μεσαία τάξη πιέζεται καθημερινά.
Αν το πετρέλαιο «εγκατασταθεί» στα 100 δολάρια το βαρέλι ή κινηθεί ακόμη υψηλότερα, το πλήγμα θα είναι άμεσο και οριζόντιο. Από την αντλία μέχρι το ράφι.
Και εδώ δεν χωρούν ευχολόγια.
Τα μέτρα που οφείλει να πάρει η κυβέρνηση – Τώρα
Η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει σε ένα καθαρό, στοχευμένο και άμεσο πακέτο στήριξης:
1. Επαναφορά Fuel Pass ή ισοδύναμου μηχανισμού καυσίμων
Άμεση επιδότηση στην αντλία ή ψηφιακή ενίσχυση για τα ευάλωτα και τη μεσαία τάξη. Η μετακίνηση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική ανάγκη.
2. Μείωση ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα
Εάν το ενεργειακό κόστος ανεβαίνει, το κράτος οφείλει να μειώσει το φορολογικό βάρος στα απολύτως απαραίτητα. Μια ουσιαστική μείωση ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής θα λειτουργήσει ως άμεσο αντίβαρο στις ανατιμήσεις.
3. Ενίσχυση επιδόματος θέρμανσης και ενεργειακής στήριξης
Η επόμενη χειμερινή περίοδος δεν πρέπει να βρει τα νοικοκυριά απροετοίμαστα.
4. Εντατικοί έλεγχοι στην αγορά
Η ενεργειακή κρίση δεν μπορεί να μετατραπεί σε πρόσχημα αισχροκέρδειας.
Η σύσταση είναι ξεκάθαρη
Η κυβέρνηση δεν πρέπει να περιμένει να «σταθεροποιηθούν» οι τιμές για να αντιδράσει. Όταν οι αγορές προεξοφλούν άνοδο 130% στο LNG και το πετρέλαιο κινείται ανοδικά, η πρόληψη είναι φθηνότερη από την καθυστερημένη παρέμβαση.
Το μήνυμα είναι απλό: Η κοινωνία δεν αντέχει άλλο κύμα ακρίβειας. Αν η ενεργειακή κρίση ξαναχτυπήσει, τα μέτρα στήριξης δεν θα είναι επιλογή. Θα είναι υποχρέωση.
