Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (International Energy Agency-IEA) αναμένεται να παρουσιάσει λεπτομερή αξιολόγηση για τα πλεονεκτήματα και τους κινδύνους πιθανής απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, ενημέρωσε την Τρίτη από το Στρασβούργο ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης Νταν Γιόργκενσεν.
Ο επίτροπος μιλούσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τις πρώτες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση των επενδύσεων σε ευρωπαϊκές λύσεις καθαρής ενέργειας, με στόχο την αύξηση της ενεργειακής ανθεκτικότητας και τη μείωση των τιμών ενέργειας. Μεταξύ των λύσεων είναι και η ανάπτυξη μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων όπως ανέφερε νωρίτερα και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Κατά την ενημέρωση στο Ευρωκοινοβούλιο ο Γιόργκεσεν είπε ότι το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού συνεδριάζει προκειμένου να παρουσιάσει την ανάλυση αυτή, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει τον στρατηγικό ενεργειακό σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως ως προς τις οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις μιας πιθανής αξιοποίησης των αποθεμάτων. Η κίνηση αυτή θα σήμαινε ότι οι χώρες θα διαθέσουν στην αγορά μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου που διατηρούν για περιόδους κρίσης.
Την ίδια ώρα, κάλεσε τα κράτη-μέλη να εξετάσουν τη μείωση των φόρων στην ενέργεια όπου αυτό είναι δυνατό, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή οδηγεί σε αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Αν υπάρχει δυνατότητα να μειωθούν οι φόροι στην ενέργεια –ιδίως στην ηλεκτρική ενέργεια– υπάρχει μεγάλο περιθώριο να μειωθούν οι λογαριασμοί για τους καταναλωτές», δήλωσε.
Για μια ενεργειακή ανεξαρτησία
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε την πρόταση, το πακέτο μέτρων της Κομισιόν, για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη μείωση του κόστους ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με επίκεντρο την επιτάχυνση των επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια και τις ενεργειακές υποδομές.
Στην καρδιά των πρωτοβουλιών βρίσκεται η Στρατηγική Επενδύσεων για την Καθαρή Ενέργεια (Clean Energy Investment Strategy), η οποία στοχεύει να κινητοποιήσει σημαντικά περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια για έργα ενεργειακής μετάβασης. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια θα απαιτήσει επενδύσεις περίπου 660 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2030, ποσό που εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σε περίπου 695 δισ. ευρώ ετησίως την περίοδο 2031–2040.
Δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις
Για να καλυφθεί το επενδυτικό αυτό κενό, η στρατηγική επιδιώκει να αξιοποιήσει τη δημόσια χρηματοδότηση ως καταλύτη για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων και τη μείωση του επενδυτικού κινδύνου.
Κεντρικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (European Investment Bank – EIB), η οποία σχεδιάζει να διαθέσει πάνω από 75 δισ. ευρώ χρηματοδότησης μέσα στα επόμενα τρία χρόνια για την υποστήριξη της ενεργειακής μετάβασης και των στόχων της στρατηγικής.
Παράλληλα, η ΕΤΕπ θα δημιουργήσει νέο Στρατηγικό Ταμείο Επενδύσεων Υποδομών (Strategic Infrastructure Investment Fund), στο οποίο προβλέπεται αρχική συμμετοχή έως 500 εκατ. ευρώ, προκειμένου να ενισχυθούν οι επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Στόχος είναι να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση έργων που αφορούν την ανάπτυξη δικτύων, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τις καινοτόμες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας.
Για τους πολίτες
Παράλληλα, η Επιτροπή παρουσίασε τη Δέσμη μέτρων για την ενέργεια των πολιτών (Citizens Energy Package), η οποία περιλαμβάνει δράσεις για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας και την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στην ενεργειακή αγορά.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ταχύτερη αλλαγή προμηθευτή ενέργειας, μείωση φόρων και επιβαρύνσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, μεγαλύτερη διαφάνεια στις συμβάσεις και ενίσχυση της δυνατότητας των πολιτών να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια, καθώς και μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.
Μηδενικές εκπομπές και πυρηνική ενέργεια
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη ευρωπαϊκών τεχνολογιών καθαρής ενέργειας αποτελεί βασική προϋπόθεση για αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή ενέργεια, αλλά και για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στις τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε και στρατηγική για την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors – SMRs), με στόχο την ανάπτυξη των πρώτων λειτουργικών μονάδων στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης ύψους έως 200 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος InvestEU, με πόρους από το Ταμείο Καινοτομίας (Innovation Fund) έως το 2028, προκειμένου να υποστηριχθεί η ανάπτυξη των πρώτων εμπορικών μονάδων καινοτόμων πυρηνικών τεχνολογιών μέσω εγγυήσεων που μειώνουν τον επενδυτικό κίνδυνο.
Η στρατηγική προβλέπει επίσης την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης και των αλυσίδων εφοδιασμού στον ενεργειακό τομέα, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και να ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα μέτρα εντάσσονται στο Σχέδιο Δράσης για Προσιτή Ενέργεια (Affordable Energy Action Plan) και αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ένωσης και στη διασφάλιση πιο προσιτών τιμών ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
