Με τη γραμμή της δημοσιονομικής πειθαρχίας αμετάβλητη, αλλά με αυξανόμενη ανησυχία για τις οικονομικές προοπτικές, ολοκληρώθηκε το Eurogroup που συνεδρίασε μέσω τηλεδιάσκεψης λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Στη συζήτηση συμμετείχε και ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ. Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ, όπως έγραφε νωρίτερα η HuffPost, δεν παρεξέκλιναν από την κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου για στοχευμένα και περιορισμένα μέτρα, απορρίπτοντας την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής, αν και προειδοποιούν για ένα πιο επίμονο ενεργειακό σοκ με επιπτώσεις στην ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Ανοίγοντας τη συνέντευξη Τύπου, ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, περιέγραψε μια κρίση που «επηρεάζει την ενέργεια, το εμπόριο, τις τιμές και τη συνολική οικονομική σταθερότητα», σημειώνοντας ότι οι συνέπειες έχουν ήδη αρχίσει να περνούν στην πραγματική οικονομία, τόσο στο κόστος των επιχειρήσεων όσο και στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
«Οι επιλογές μας πρέπει να αντανακλούν ισορροπία και υπευθυνότητα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι «τα μέτρα πρέπει να είναι δίκαια και αποτελεσματικά, με προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και να παραμείνουν προσωρινά, ώστε να μην δημιουργήσουμε μεγαλύτερα δημοσιονομικά προβλήματα στο μέλλον».
Σε ερώτηση για τη ρήτρα διαφυγής, έδωσε το πολιτικό στίγμα των συζητήσεων: «Όλα τα μέτρα βρίσκονται εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου… πρέπει να βρούμε τη σωστή ισορροπία ώστε να μην δημιουργήσουμε μια νέα κρίση, μια δημοσιονομική κρίση, προσπαθώντας να αντιμετωπίσουμε αυτή».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κρίση «αναδεικνύει την ανάγκη να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο στην καθαρή ενέργεια», σημειώνοντας ότι η Ευρώπη καλείται να επιτελέσει «έναν διπλό ρόλο: να προστατεύσει τους πολίτες σήμερα και να χτίσει μια πιο ανθεκτική οικονομία για το μέλλον».
Ο κ. Πιερρακάκης στην ουσία επανέλαβε τη γραμμή της Κομισιόν για στοχευμένα μέτρα με συγκεκριμένη διάρκεια και ημερομηνία λήξης, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η διάρκεια και η ένταση της κρίσης είναι καθοριστικοί παράγοντες που θα καθορίσουν και τις όποιες μελλοντικές αντιδράσεις.
Από την πλευρά της Κομισιόν, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Βάλντις Ντομπρόβσκις προειδοποίησε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τον κίνδυνο ενός στασιμοπληθωριστικού σοκ, δηλαδή χαμηλότερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού», ανέφερε, εξηγώντας ότι ακόμη και σε σχετικά περιορισμένα σενάρια διαταραχών, η ανάπτυξη στην ΕΕ θα μπορούσε να είναι έως και 0,4–0,6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη, ενώ ο πληθωρισμός έως και μία μονάδα υψηλότερος.
Κια ο Ντομπρόβσκις ξεκαθάρισε, ότι δεν τίθεται θέμα ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής, καθώς «απαιτείται σοβαρή ύφεση στην ΕΕ ή την ευρωζώνη συνολικά», κάτι που, όπως σημείωσε, δεν ισχύει στην παρούσα φάση, η οποία χαρακτηρίζεται ως επιβράδυνση.
Την πιο σαφή εικόνα για το πώς βλέπουν την κατάσταση οι αγορές έδωσε ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Πιερ Γκραμένια, προειδοποιώντας ότι το σοκ θα έχει διάρκεια. «Ακόμη και αν η σύγκρουση τελείωνε αύριο, οι συνέπειες θα παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι τιμές ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν υψηλές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αγορών που παρουσίασε ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, η ανάπτυξη στην ευρωζώνη αναμένεται να κινηθεί κάτω από το 1%, ενώ ο πληθωρισμός θα παραμείνει αυξημένος καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, πριν επιστρέψει προς το 2% το επόμενο έτος. Την ίδια στιγμή, τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων εκτιμάται ότι θα διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, οδηγώντας σε αυξημένο κόστος δανεισμού για τις κυβερνήσεις.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι οι αγορές μπορεί να αντιδράσουν αρνητικά σε περίπτωση υπερβολικής δημοσιονομικής χαλάρωσης, υπογραμμίζοντας ότι η αξιοπιστία του δημοσιονομικού πλαισίου παραμένει κρίσιμη.
Καταληκτικά το συνολικό μήνυμα του Eurogroup είναι ότι η Ευρώπη δεν αλλάζει κατεύθυνση, αλλά προετοιμάζεται για μια κρίση που ενδέχεται να αποδειχθεί πιο παρατεταμένη και σύνθετη από τις αρχικές εκτιμήσεις. Η στήριξη προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις θεωρείται αναγκαία, αλλά θα κινηθεί εντός αυστηρών ορίων, με στόχο να αποφευχθεί ένας νέος κύκλος δημοσιονομικής αστάθειας, σε ένα περιβάλλον όπου όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο πρόεδρος του Eurogroup, η «αβεβαιότητα» παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας για τις εξελίξεις.
Όλοι οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι είναι κρίσιμο να αποφευχθούν μέτρα που αυξάνουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και να μην αναστραφεί η πρόοδος προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υπογραμμίζοντας τόσο τις βραχυπρόθεσμες προκλήσεις όσο και τις μακροπρόθεσμες επιλογές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, καλώντας για προσεκτική, συντονισμένη και προνοητική δράση.
