Το γερμανικό περιοδικό Focus Online δημοσίευσε ένα άρθρο που έχει προκαλέσει συζήτηση. Σύμφωνα με τον σχολιαστή του περιοδικού, η σοσιαλδημοκράτισσα υπουργός Εργασίας Μπέρμπελ Μπας θα μπορούσε να αντλήσει ιδέες από την ελληνική εμπειρία για να μεταρρυθμίσει το γερμανικό κοινωνικό κράτος, ακόμα κι αν αυτό ακούγεται, όπως γράφει, «τρελό». Το δημοσίευμα κάνει συγκρίσεις μεταξύ των δύο χωρών, με ιδιαίτερη έμφαση σε:
Ψηφιοποίηση και μείωση γραφειοκρατίας, όπως στην πλατφόρμα gov.gr στην Ελλάδα, όπου οι αιτήσεις κοινωνικών επιδομάτων ολοκληρώνονται σε λίγα λεπτά, χωρίς επαναφόρτωση εγγράφων. Αντίθετα, στη Γερμανία η ίδια διαδικασία μέσω της πλατφόρμας gemeinsamonline.de απαιτεί κατά μέσο όρο 60 λεπτά, λόγω πολύπλοκων βημάτων και απαιτήσεων.
Η άυλη συνταγογράφηση αποτελεί επίσης πεδίο σύγκρισης: στην Ελλάδα οι ηλεκτρονικές συνταγές συνδέονται απευθείας με τον ΑΜΚΑ και εμφανίζονται στο κινητό ή το email. Στη Γερμανία, πολλές φορές οι ασθενείς διαπιστώνουν καθυστερήσεις όταν σαρώνεται η κάρτα ασφάλισης στο φαρμακείο.
Ο τίτλος του άρθρου στο Focus είναι χαρακτηριστικός: «Κυρία Μπας, για τη μεταρρύθμιση του κοινωνικού κράτους πρέπει να αντιγράψετε τους “χρεοκοπημένους Έλληνες”». Μια σκωπτική παρατήρηση που όμως δείχνει τη συζήτηση για την ανάγκη αλλαγών.
Το πλαίσιο στην γερμανική οικονομία: Γιατί έγινε τέτοιο θέμα;
Η συζήτηση περί μεταρρυθμίσεων δεν είναι απομονωμένη. Σε επίπεδο γερμανικής οικονομικής πολιτικής, υπάρχουν ενδείξεις ότι η χώρα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις που συνδέονται με:
- Οικονομική επιβράδυνση: Η κυβέρνηση της Γερμανίας μείωσε τις προβλέψεις για την ανάπτυξη του ΑΕΠ το 2026 στο 1,0%, από 1,3% παλαιότερα, λόγω αβεβαιότητας στο παγκόσμιο εμπόριο και καθυστερήσεων στην υλοποίηση πολιτικών.
2) Ανεργία και λανθάνουσα δυναμική: Ο αριθμός των ανέργων εκτινάχθηκε σε υψηλά 12 ετών, με πάνω από 3 εκατ. ανθρώπους άνεργους τον Ιανουάριο 2026, γεγονός που καθιστά την οικονομική ανάκαμψη πιο επιτακτική.
3) Κριτική για έλλειψη δομικών μεταρρυθμίσεων: Ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Οικονομικής Έρευνας στο Halle, Reint Gropp, υπογράμμισε ότι η Γερμανία χρειάζεται ευρύτερες δομικές μεταρρυθμίσεις για να ενισχύσει την καινοτομία, να απλοποιήσει διοικητικές διαδικασίες και να αυξήσει το δυναμικό ανάπτυξης — ειδικά καθώς οι παραδοσιακοί τομείς (όπως οι αυτοκινητοβιομηχανίες και οι εξαγωγές) χάνουν τη δυναμική τους.
4) Πολιτικές προτάσεις για την αγορά εργασίας: Στο πολιτικό πεδίο, η Ενωμένη Χριστιανική Ένωση (CDU) προτείνει αλλαγές στην καθιέρωση του «lifestyle part-time work», προτείνοντας περιορισμούς σε άδειες μερικής απασχόλησης, θεωρώντας ότι η χώρα χρειάζεται περισσότερους πλήρως απασχολούμενους εργαζόμενους για να αντιμετωπίσει την υποτονική παραγωγικότητα.
5) Αναγκαιότητα νέων «μηχανών ανάπτυξης»: Η υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας τονίζει ότι η χώρα πρέπει να επενδύσει σε ψηφιακή οικονομία, τεχνητή νοημοσύνη, νέες ενεργειακές τεχνολογίες και βιοτεχνολογία, αντί να βασίζεται μόνο στις παραδοσιακές βιομηχανίες.
Παραδοσιακά ρεφορμιστικά παραδείγματα – γιατί είναι δύσκολα στην Γερμανία
Η συζήτηση για μεταρρυθμίσεις δεν είναι νέα στη Γερμανία. Ιστορικά:
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, το πρόγραμμα Agenda 2010 είχε στοχεύσει στην αναδιάρθρωση της αγοράς εργασίας και του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, με κοινωνικές περικοπές και αλλαγές στο φορολογικό σύστημα και είχε προκαλέσει μεγάλες διαδηλώσεις και έντονη αντιπαράθεση.
Αυτό δείχνει ότι η κουλτούρα μεταρρυθμίσεων στη Γερμανία σε θέματα κοινωνικής δικαιοσύνης και εργασίας παραμένει ευαίσθητη και πολύπλοκη.
Τι σημαίνει πρακτικά η συζήτηση;
Η πρόταση του Focus να μεταφερθούν στοιχεία από το ελληνικό μοντέλο ψηφιοποίησης και απλοποίησης, αποτελεί περισσότερο ένα δημοσιογραφικό σχόλιο παρά επίσημη πρόταση πολιτικής. Παρ’ όλα αυτά, αντανακλά μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση:
Για το πώς μπορούν οι ευρωπαϊκές οικονομίες να γίνουν πιο ευέλικτες, για την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και για την ανάγκη να αντιμετωπιστούν γραφειοκρατικά εμπόδια που καθυστερούν επενδύσεις και καινοτομία.
Συμπερασματικά, η ιδέα ότι η Γερμανία πρέπει «να μάθει από την Ελλάδα» σε ζητήματα κοινωνικού κράτους ή ψηφιοποίησης υπηρεσιών αποτελεί μια πρόκληση του δημόσιου διαλόγου, αλλά είναι ενδεικτική των πιέσεων που δέχεται η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης για να εκσυγχρονιστεί και να απαντήσει στις νέες οικονομικές προκλήσεις. Η συζήτηση αυτή δεν είναι απλώς ιδεολογική, αλλά προκύπτει από πραγματικά στοιχεία για την ανάπτυξη, την απασχόληση και τις διοικητικές δομές και δεν αναμένεται να τελειώσει σύντομα.
