Από σήμερα 2 Φεβρουαρίου ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη σχέση επιχειρήσεων και φορολογικής διοίκησης. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων περνά σταδιακά σε καθεστώς παρακολούθησης του ΦΠΑ σε πραγματικό χρόνο, αξιοποιώντας την ηλεκτρονική τιμολόγηση και τα δεδομένα του συστήματος myDATA. Πρόκειται για μια αλλαγή που δεν αφορά μόνο τη φορολογία, αλλά τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.
Η μετάβαση αυτή δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη, ούτε αφορά όλες τις επιχειρήσεις ταυτόχρονα. Διαμορφώνει, ωστόσο, σταδιακά, νέα δεδομένα καθώς το μοντέλο της εκ των υστέρων δήλωσης και του ελέγχου «μετά από μήνες» δίνει τη θέση του σε ένα ψηφιακό περιβάλλον άμεσης εικόνας των συναλλαγών.
Στο νέο σύστημα, το τιμολόγιο παύει να είναι απλώς ένα έγγραφο που εκδίδεται, αποστέλλεται και καταχωρίζεται αργότερα. Με την ηλεκτρονική τιμολόγηση, τα βασικά στοιχεία της συναλλαγής διαβιβάζονται σχεδόν ταυτόχρονα στη φορολογική διοίκηση, μέσω πιστοποιημένων παρόχων ή των εφαρμογών που προσφέρει το Δημόσιο. Αυτό σημαίνει ότι η ΑΑΔΕ μπορεί να γνωρίζει άμεσα:
- και ποιος ΦΠΑ αντιστοιχεί στη συναλλαγή.
- ποιος πουλά,
- σε ποιον,
- για ποιο ποσό,
Ποιές εταιρείες αφορά αρχικά
Από σημερα Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026, όλες οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά με ακαθάριστα έσοδα άνω του 1 εκατ. ευρώ οφείλουν να εκδίδουν ηλεκτρονικά τιμολόγια για πωλήσεις αγαθών και παροχή υπηρεσιών. Σε δεύτερο στάδιο, από Οκτώβριο, η υποχρέωση θα επεκταθεί και στις υπόλοιπες επιχειρήσεις με λιγότερα ακαθάριστα έσοδα. Η λογική είναι ότι εκεί όπου παράγεται μεγάλος όγκος συναλλαγών και ΦΠΑ, η ψηφιακή παρακολούθηση μπορεί να αποδώσει πιο άμεσα αποτελέσματα. Για τις μικρότερες επιχειρήσεις, η υποχρέωση έρχεται σε επόμενη φάση, με μεταβατικό διάστημα ώστε να προσαρμοστούν στα νέα εργαλεία και στις τεχνικές απαιτήσεις.
Η πιο ουσιαστική αλλαγή δεν είναι τεχνολογική, αλλά λειτουργική. Πρώτον, μειώνεται δραστικά το περιθώριο για λάθη, παραλείψεις ή «διορθώσεις εκ των υστέρων». Ό,τι εκδίδεται, καταγράφεται. Δεύτερον, οι δηλώσεις ΦΠΑ σταδιακά θα βασίζονται σε προσυμπληρωμένα στοιχεία, περιορίζοντας τη χειροκίνητη δουλειά λογιστών και επιχειρήσεων, αλλά και τις διαφωνίες σε ελέγχους. Τρίτον, η έννοια του φορολογικού ελέγχου αλλάζει χαρακτήρα. Αντί για αιφνιδιαστικούς ελέγχους του παρελθόντος, το βάρος μετατοπίζεται στη συνεχή παρακολούθηση και στις αυτόματες διασταυρώσεις.
Για το κράτος, το νέο σύστημα αποτελεί ισχυρό όπλο κατά της φοροδιαφυγής και των εικονικών τιμολογίων. Για τις επιχειρήσεις, όμως, είναι και ένα τεστ οργάνωσης, ψηφιακής ωριμότητας και πειθαρχίας. Όσοι έχουν ήδη επενδύσει σε σύγχρονα λογιστικά και εμπορικά συστήματα θα προσαρμοστούν ευκολότερα. Για άλλους, η αλλαγή θα απαιτήσει χρόνο, εκπαίδευση και αναθεώρηση εσωτερικών διαδικασιών.
Το αν αυτό θα οδηγήσει μόνο σε περισσότερους ελέγχους ή και σε ένα δικαιότερο, απλούστερο φορολογικό σύστημα, θα εξαρτηθεί από το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη και από το αν η ψηφιακή μετάβαση συνοδευτεί από λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερη εμπιστοσύνη.
