Η ελληνική κυβέρνηση ετοιμάζει ένα νέο πακέτο μέτρων στήριξης, σε μια περίοδο όπου η οικονομία βρίσκεται εκ νέου αντιμέτωπη με έντονες πληθωριστικές πιέσεις. Η άνοδος των τιμών στα καύσιμα και την ενέργεια, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους βασικών αγαθών, επαναφέρει στο προσκήνιο εργαλεία όπως το Fuel Pass, το Market Pass και οι επιδοτήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα.
Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου αντιδρούν με έντονη νευρικότητα, ενώ κάθε κλιμάκωση του πολέμου δημιουργεί φόβους για διαταραχές στην προσφορά και νέα άνοδο τιμών. Η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ ξεκίνησε τη σημερινή του άνοδο έχοντας αγγίξει ήδη από την Παρασκευή τα 112 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αργό ξεπέρασε τα 99 δολάρια, «αφομοιώνοντας» την ανησυχία και την αβεβαιότητα των επενδυτών, αλλά και την έλλειψη προσφοράς -λόγω του πολέμου- καθώς εκτιμάται ότι μέσα στις περίπου 23 ημέρες πολέμου η παγκόσμια αγορά έχει στερηθεί περίπου 440 εκατομμύρια βαρέλια .
Στοχευμένη στήριξη με περιορισμένους πόρους …
Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να ενεργοποιήσει ένα πλέγμα μέτρων που θα λειτουργήσει ως «μαξιλάρι» για την κοινωνία και την οικονομία.
Στο τραπέζι βρίσκονται:
– επαναφορά του Fuel Pass για τη στήριξη των πιο ευάλωτων
– επιδότηση στο diesel κίνησης, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους μεταφορών
– πιθανή επαναφορά του Market Pass για βασικά αγαθά
– ενισχύσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα
– μέτρα στήριξης για αγρότες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Το diesel αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το συνολικό κόστος της οικονομίας, καθώς επηρεάζει άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα. Η επιδότησή του μπορεί να λειτουργήσει ως «ανάχωμα» σε ένα νέο κύμα ανατιμήσεων.
Στήριξη ή δημοσιονομική πειθαρχία
Παρά τη σαφή ανάγκη παρέμβασης, η κυβέρνηση καλείται να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή. Τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι περιορισμένα, ενώ η επιστροφή της Ευρώπης σε αυστηρότερους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας περιορίζει τη δυνατότητα για γενικευμένες παρεμβάσεις.
Έτσι, η στρατηγική μετατοπίζεται από τα οριζόντια μέτρα της περιόδου της πανδημίας σε πιο στοχευμένες ενισχύσεις, με εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια.
Το ζητούμενο είναι διπλό να προστατευθούν οι πιο ευάλωτοι και να μην τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας.
Ντόμινο επιπτώσεων
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο φαινόμενο. Μεταφέρεται σχεδόν αυτόματα σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας:
- αυξάνει το κόστος μεταφορών
- επιβαρύνει την αγροτική παραγωγή
- ενισχύει το κόστος βιομηχανικής παραγωγής
- τροφοδοτεί νέο κύμα πληθωρισμού
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι μεγάλες οικονομίες βρίσκονται σε μια λεπτή ισορροπία. Από τη μία πλευρά, οι κεντρικές τράπεζες επιδιώκουν τη συγκράτηση του πληθωρισμού μέσω αυστηρής νομισματικής πολιτικής. Από την άλλη, η αύξηση του κόστους ενέργειας λειτουργεί ως «εξωτερικό σοκ» που δυσκολεύει την αποκλιμάκωση των τιμών.
Η Ευρώπη βρίσκεται σε ακόμη πιο ευάλωτη θέση, καθώς παραμένει εξαρτημένη από εισαγόμενη ενέργεια και επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις σε Μέση Ανατολή και ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.
Η ενεργειακή κρίση, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εντάσεις, διαμορφώνει ένα νέο περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Η Ελλάδα, όπως και το σύνολο της Ευρώπης, καλείται να διαχειριστεί μια κρίση που δεν έχει μόνο οικονομικά χαρακτηριστικά, αλλά βαθιά γεωπολιτική διάσταση.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέτρα στήριξης δεν αποτελούν απλώς μια πολιτική επιλογή, αλλά ένα αναγκαίο εργαλείο προσαρμογής σε μια νέα πραγματικότητα, όπου η ενέργεια, η ασφάλεια και η οικονομία συνδέονται πιο στενά από ποτέ.
