Σε μια περίοδο κατά την οποία οι εμπορικές αντιπαραθέσεις, οι δασμοί και ο ανταγωνισμός για την τεχνολογική πρωτοκαθεδρία δοκιμάζουν τις σχέσεις Ευρώπης και Κίνας, οι δύο πλευρές κάνουν ένα βήμα προς την κατεύθυνση της συνεννόησης. Όχι με μια μεγάλη εμπορική συμφωνία, αλλά με κάτι που ενδεχομένως αποδειχθεί εξίσου σημαντικό, την καθιέρωση ενός τακτικού διαλόγου για τις οικονομικές πολιτικές και τις παγκόσμιες ανισορροπίες.
Οι Βρυξέλλες φαίνεται να ανακαλύπτουν εκ νέου μια οικονομική πραγματικότητα, η Κίνα δεν είναι μόνο ανταγωνιστής, αλλά και αναπόσπαστο μέρος της παγκόσμιας οικονομικής ισορροπίας.
AdvertisementAdvertisement
Η συμφωνία προέκυψε από τη συνάντηση υψηλόβαθμων Ευρωπαίων και Κινέζων αξιωματούχων στην Μπανγκόκ, στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Στο τραπέζι βρέθηκαν ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, και ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις. Από κινεζικής πλευράς συμμετείχαν ο υπουργός Οικονομικών, Λαν Φοάν, και ο διοικητής της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας, Παν Γκονγκσένγκ.
Η Ευρώπη αναζητά μια νέα ισορροπία
Για τις Βρυξέλλες, η οικονομική σχέση με την Κίνα αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία και πρόκληση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο της κινεζικής οικονομίας στο παγκόσμιο εμπόριο, στην παραγωγή και στην πράσινη μετάβαση. Την ίδια στιγμή, εκφράζει ανησυχίες για τις κρατικές επιδοτήσεις, την υπερβάλλουσα παραγωγική δυναμικότητα σε ορισμένους κλάδους και τις δυσκολίες πρόσβασης ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση επιδιώκει τη μείωση των οικονομικών εξαρτήσεων και των κινδύνων, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα αποσύνδεση από την Κίνα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο τακτικός μακροοικονομικός διάλογος μπορεί να προσφέρει έναν μηχανισμό έγκαιρης ανταλλαγής απόψεων και διαχείρισης των διαφορών, πριν αυτές μετατραπούν σε νέες εμπορικές συγκρούσεις.
Η Κίνα ζητά συνεργασία χωρίς διακρίσεις
Από την πλευρά του Πεκίνου, η οικονομική συνεργασία με την Ευρώπη αντιμετωπίζεται ως σχέση αμοιβαίου συμφέροντος, η οποία δεν θα πρέπει να περιορίζεται από μονομερή εμπορικά μέτρα ή πολιτικές διακρίσεων. Η κινεζική πλευρά έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών της δεν οφείλεται αποκλειστικά στις κρατικές ενισχύσεις, αλλά και στις επενδύσεις, στην τεχνολογική ανάπτυξη, στις οικονομίες κλίμακας και στην αποτελεσματικότητα της παραγωγής.
Παράλληλα, το Πεκίνο θεωρεί ότι οι παγκόσμιες οικονομικές ανισορροπίες δεν μπορούν να αποδίδονται μονομερώς στην Κίνα, καθώς συνδέονται με τις διαφορετικές οικονομικές δομές, τα επίπεδα κατανάλωσης και αποταμίευσης, αλλά και τις δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές των μεγάλων οικονομιών. Υπό αυτό το πρίσμα, ένας θεσμοθετημένος διάλογος με την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την παρουσίαση των κινεζικών θέσεων σε ισότιμη βάση.
Οι παγκόσμιες ανισορροπίες στο επίκεντρο
Το ουσιαστικότερο στοιχείο της συνάντησης είναι ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εξετάζουν από κοινού όχι μόνο τις οικονομικές ανισορροπίες, αλλά και τις βαθύτερες αιτίες τους. Πρόκειται για ένα σύνθετο ζήτημα, που περιλαμβάνει τα εμπορικά πλεονάσματα και ελλείμματα, τη βιομηχανική παραγωγή, την εγχώρια κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις διεθνείς κεφαλαιακές ροές.
Για την Ευρώπη, ζητούμενο είναι η δημιουργία πιο ισορροπημένων συνθηκών ανταγωνισμού. Για την Κίνα, προτεραιότητα αποτελεί η διατήρηση ενός ανοιχτού και προβλέψιμου διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος, χωρίς περιορισμούς που θεωρεί αδικαιολόγητους.
Οι δύο προσεγγίσεις δεν ταυτίζονται. Ωστόσο, η αναγνώριση της ανάγκης για συστηματικό διάλογο αποτελεί κοινό σημείο εκκίνησης.
Από την αντιπαράθεση στη συνεννόηση;
Η συνάντηση της Μπανγκόκ δεν σημαίνει ότι επιλύθηκαν οι διαφωνίες για τους δασμούς, τις επιδοτήσεις ή την πρόσβαση στις αγορές. Ούτε συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για αλλαγές στην εμπορική πολιτική. Αποτελεί, όμως, μια ένδειξη ότι Βρυξέλλες και Πεκίνο αναγνωρίζουν την ανάγκη να διαχειριστούν τις οικονομικές τους σχέσεις μέσα από σταθερούς διαύλους επικοινωνίας.
Σε μια παγκόσμια οικονομία όπου οι αποφάσεις της μίας πλευράς επηρεάζουν άμεσα την άλλη, η συνεργασία δεν προϋποθέτει την απουσία ανταγωνισμού. Προϋποθέτει, κυρίως, κανόνες, προβλεψιμότητα και δυνατότητα συνεννόησης.
Οι Βρυξέλλες φαίνεται να ανακαλύπτουν εκ νέου μια οικονομική πραγματικότητα, η Κίνα δεν είναι μόνο ανταγωνιστής, αλλά και αναπόσπαστο μέρος της παγκόσμιας οικονομικής ισορροπίας. Αντίστοιχα, για το Πεκίνο, η Ευρώπη παραμένει ένας σημαντικός οικονομικός εταίρος, με τον οποίο η διατήρηση ανοιχτών διαύλων συνεργασίας έχει στρατηγική αξία.
Το ερώτημα είναι εάν ο διάλογος που συμφωνήθηκε στην Μπανγκόκ θα οδηγήσει σε ουσιαστική σύγκλιση πολιτικών ή θα περιοριστεί στη διαχείριση των υφιστάμενων διαφωνιών. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή του διαλόγου αντί της περαιτέρω κλιμάκωσης αποτελεί μια εξέλιξη με σημασία όχι μόνο για την Ευρώπη και την Κίνα, αλλά και για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
