Η Ευρώπη πρέπει να στηριχθεί σε έναν συνδυασμό πυρηνικής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών για να μειώσει το ενεργειακό κόστος και να ενισχύσει την ενεργειακή της ανεξαρτησία, δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας στο Παρίσι τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τον πυρηνικό τομέα.
Μιλώντας στη Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια, στην οποία συμμετέχει και ο Έλληνας Πρωθυπουργός, η πρόεδρος της Κομισιόν προειδοποίησε ότι το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί στρατηγική πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη είναι δομικά πολύ υψηλές», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι αυτό επηρεάζει τόσο το κόστος ζωής των πολιτών όσο και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως σημείωσε, οι τεχνολογίες της επόμενης δεκαετίας, από την τεχνητή νοημοσύνη έως τη ρομποτική, θα αυξήσουν σημαντικά τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια.
«Οι βιομηχανίες του μέλλοντος θα βασίζονται σε καθαρή και προσιτή ηλεκτρική ενέργεια», τόνισε.
Η φον ντερ Λάιεν σημείωσε επίσης ότι η Ευρώπη υπήρξε πρωτοπόρος στην πυρηνική τεχνολογία, αλλά η σημασία της μειώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες.
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Κομισιόν το 1990 περίπου το ένα τρίτο της ευρωπαϊκής ηλεκτρικής ενέργειας προερχόταν από την πυρηνική ενέργεια. Σήμερα το ποσοστό είναι κοντά στο 15%. Κατά την ίδια, η απομάκρυνση από την πυρηνική ενέργεια υπήρξε «στρατηγικό λάθος» για την Ευρώπη.
Ενεργειακή ευπάθεια της Ευρώπης
Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μειονεκτική θέση σε σχέση με άλλες οικονομίες, καθώς δεν διαθέτει σημαντικά αποθέματα ορυκτών καυσίμων.
«Η Ευρώπη δεν είναι παραγωγός πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Για τα ορυκτά καύσιμα εξαρτόμαστε πλήρως από ακριβές και ευμετάβλητες εισαγωγές», σημείωσε και πρόσθεσε ότι η συνεχιζόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή αποτελεί υπενθύμιση της ευπάθειας που δημιουργεί αυτή η εξάρτηση για την ευρωπαϊκή οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια.
Συνδυασμός πυρηνικής ενέργειας και ανανεώσιμων
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ένα ενεργειακό σύστημα που θα συνδυάζει πυρηνική ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές.
«Έχουμε εγχώριες πηγές χαμηλών εκπομπών: την πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες. Μαζί μπορούν να αποτελέσουν τους εγγυητές της ανεξαρτησίας, της ασφάλειας εφοδιασμού και της ανταγωνιστικότητας – αν το κάνουμε σωστά και τώρα», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Η ίδια ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για επιλογή ανάμεσα στις δύο τεχνολογίες αλλά για έναν συνδυασμό τους.
«Δεν πρόκειται για δίλημμα. Είναι στον συνδυασμό τους που γίνονται πιο ισχυρές», είπε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, οι ανανεώσιμες πηγές μπορούν να παράγουν το φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά η παραγωγή τους εξαρτάται από τον ήλιο και τον άνεμο. Αντίθετα, η πυρηνική ενέργεια παρέχει σταθερή παραγωγή ηλεκτρισμού.
«Η πυρηνική ενέργεια είναι αξιόπιστη, παρέχοντας ηλεκτρική ενέργεια όλο τον χρόνο, 24 ώρες το 24ωρο», σημείωσε.
Νέα στρατηγική για μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες έως το 2030
Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την ανάπτυξη μικρών (αρθρωτών) πυρηνικών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors- SMRs), οι οποίοι θεωρούνται πιο ευέλικτοι και οικονομικά αποδοτικοί από τους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς.
«Γι’ αυτό παρουσιάζουμε σήμερα μια νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες. Ο στόχος μας είναι απλός: θέλουμε αυτή η νέα τεχνολογία να είναι λειτουργική στην Ευρώπη στις αρχές της δεκαετίας του 2030, ώστε να διαδραματίσει βασικό ρόλο δίπλα στους παραδοσιακούς πυρηνικούς αντιδραστήρες σε ένα ευέλικτο, ασφαλές και αποδοτικό ενεργειακό σύστημα», δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής.
Σε τρεις άξονες
Η στρατηγική, σ ύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν βασίζεται σε τρεις άξονες: απλούστερους κανόνες και δοκιμαστικά ρυθμιστικά πλαίσια για νέες τεχνολογίες, κινητοποίηση επενδύσεων μέσω ευρωπαϊκών εγγυήσεων και ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής βιομηχανίας πυρηνικής τεχνολογίας.
«Προτείνουμε τρία βασικά πακέτα μέτρων. Πρώτον, χρειαζόμαστε απλούστερους κανόνες. Θα δημιουργήσουμε ειδικά ρυθμιστικά δοκιμαστικά πλαίσια (“regulatory sandboxes”), ώστε οι εταιρείες να μπορούν να δοκιμάζουν καινοτόμες τεχνολογίες υπό εποπτεία. Παράλληλα θα συνεργαστούμε με τα κράτη-μέλη ώστε οι κανόνες να ευθυγραμμιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο», εξήγησε η φον ντερ Λάιεν.
«Η λογική είναι σαφής: όταν μια τεχνολογία είναι ασφαλής για ανάπτυξη, πρέπει να είναι και εύκολο να αναπτυχθεί σε όλη την Ευρώπη», πρόσθεσε.
Επενδύσεις και κοινή ευρωπαϊκή συνεργασία
Για την επιτάχυνση των επενδύσεων στον πυρηνικό τομέα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη δημιουργία εγγύησης ύψους 200 εκατ. ευρώ για τη στήριξη ιδιωτικών επενδύσεων σε καινοτόμες πυρηνικές τεχνολογίες.
«Μπορώ σήμερα να ανακοινώσω ότι θα δημιουργήσουμε μια εγγύηση 200 εκατ. ευρώ για να στηρίξουμε ιδιωτικές επενδύσεις σε καινοτόμες πυρηνικές τεχνολογίες. Οι πόροι θα προέλθουν από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS)», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Στόχος, όπως εξήγησε, είναι να μειωθεί το επενδυτικό ρίσκο για τις νέες τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών και να σταλεί σήμα στην αγορά ώστε να κινητοποιηθούν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια.
Η πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε επίσης ότι η ανάπτυξη των μικρών αντιδραστήρων απαιτεί ευρωπαϊκή συνεργασία σε μεγάλη κλίμακα.
Παράλληλα, κάλεσε τις ευρωπαϊκές εταιρείες να συνεργαστούν για την ανάπτυξη κοινών επενδύσεων στην έρευνα, σε δοκιμαστικές εγκαταστάσεις και στη δημιουργία ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας για πυρηνικά καύσιμα.
Ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυρηνικού οικοσυστήματος
Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες αλλά αφορά συνολικά την ενίσχυση του πυρηνικού τομέα.
«Πρέπει να ενισχύσουμε ολόκληρο το πυρηνικό οικοσύστημα – από τα καύσιμα και την τεχνολογία έως τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις δεξιότητες», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, αυτό αποτελεί μέρος της ευρύτερης Clean Energy Investment Strategy, η οποία στοχεύει στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στην επιτάχυνση της ανάπτυξης καθαρών τεχνολογιών και στη διεύρυνση των επενδυτικών δυνατοτήτων στον ευρωπαϊκό ενεργειακό τομέα.
Όπως σημείωσε, η παγκόσμια «κούρσα» για τις νέες πυρηνικές τεχνολογίες έχει ήδη ξεκινήσει, με την Ευρώπη να επιδιώκει να διατηρήσει τεχνολογικό προβάδισμα απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
«Η κούρσα για την πυρηνική τεχνολογία έχει αρχίσει. Αλλά γνωρίζουμε ότι η Ευρώπη έχει όλα όσα χρειάζονται για να ηγηθεί. Διαθέτουμε μισό εκατομμύριο υψηλά εξειδικευμένους εργαζόμενους στον πυρηνικό τομέα – πολύ περισσότερους από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Πρωτοπορούμε παγκοσμίως στην καινοτομία στους αρθρωτούς αντιδραστήρες και έχουμε τη φιλοδοξία να κινηθούμε γρήγορα και σε μεγάλη κλίμακα ώστε η Ευρώπη να γίνει παγκόσμιος κόμβος πυρηνικής ενέργειας νέας γενιάς», κατέληξε.
