Τέλος στη σύγχυση γύρω από τις πληρωμές των κτηνοτρόφων για το 2025, επιχειρεί να βάλει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, σε μια περίοδο όπου οι αγροτικές ενισχύσεις βρίσκονται στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης. Με έγγραφη απάντηση της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών προς την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, η Αρχή παραδέχεται λάθη διατύπωσης, αλλά απορρίπτει κατηγορηματικά τις αιχμές περί αυθαίρετων ή αδικαιολόγητων καταβολών.

Το πρώτο «αγκάθι» αφορά τον όρο «τεχνική λύση», ο οποίος –όπως διευκρινίζεται– χρησιμοποιήθηκε εκ παραδρομής αντί του «Κατανομή Επιλέξιμων Δημόσιων Βοσκοτόπων». Η διαφορά δεν είναι γλωσσική· είναι ουσιαστική. Διότι, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, το 2025 δεν επαναλήφθηκε το παλαιό, χαλαρό μοντέλο, αλλά εφαρμόστηκε για πρώτη φορά ένα πλέγμα διασταυρώσεων: στοιχεία παραγωγής γάλακτος και κρέατος από το σύστημα ΑΡΤΕΜΙΣ του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, δεδομένα τιμολόγησης μέσω myDATA, καθώς και εισοδηματικά κριτήρια από τις φορολογικές δηλώσεις που υποβάλλονται στην ΑΑΔΕ. Με άλλα λόγια, οι πληρωμές –όπως υποστηρίζεται– δεν βασίστηκαν σε δηλώσεις «στον αέρα», αλλά σε ψηφιακά ίχνη πραγματικής δραστηριότητας, σε ένα πλαίσιο που, μάλιστα, έχει συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Advertisement
Advertisement

Ιδιαίτερη ένταση προκάλεσε η αναφορά σε «παραγωγούς με ή χωρίς ζωικό κεφάλαιο». Η φράση αυτή ερμηνεύτηκε ως ομολογία ότι δόθηκαν ενισχύσεις σε κτηνοτρόφους χωρίς ζώα. Η ΑΑΔΕ αντιτείνει ότι πρόκειται για γεωργική δραστηριότητα σε εκτάσεις που είχαν χαρακτηριστεί βοσκότοποι ήδη από το 2013 και ότι η κατηγοριοποίηση αυτή εφαρμόζεται σταθερά εδώ και μια δεκαετία. Η εντύπωση περί «κτηνοτρόφων χωρίς κοπάδια» χαρακτηρίζεται απολύτως εσφαλμένη, με την Αρχή να υποστηρίζει ότι η συζήτηση διογκώθηκε στη βάση ελλιπούς ανάγνωσης των στοιχείων.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η απάντηση για τις 29.000 περιπτώσεις που φέρονται να μην εμφάνιζαν παραγωγή γάλακτος ή κρέατος. Η ΑΑΔΕ υπενθυμίζει ότι η κτηνοτροφική δραστηριότητα δεν εξαντλείται στις δύο αυτές κατηγορίες: παραγωγή τυριού, γιαουρτιού ή άλλων μεταποιημένων προϊόντων μπορεί να τεκμηριώνεται μέσω τιμολογίων στο myDATA και δηλώσεων εισοδήματος, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν ειδικά καταγεγραμμένα δεδομένα στο ΑΡΤΕΜΙΣ. Η σχετική ΚΥΑ του Νοεμβρίου 2025, όπως επισημαίνεται, άνοιξε ρητά αυτό το παράθυρο, επιχειρώντας να καλύψει πραγματικές μορφές δραστηριότητας που έως σήμερα δεν αποτυπώνονταν ψηφιακά.

Ακόμη και στο θέμα των 7.000 κτηνοτρόφων που έλαβαν μέρος του απαιτούμενου βοσκοτόπου, η ΓΔΕΛΕΠ αναγνωρίζει αστοχία στη διατύπωση, το κριτήριο δεν ήταν –όπως αρχικά γράφτηκε– οι ζωοτροφές, αλλά τα φορολογικά δεδομένα, σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Μια «λεπτομέρεια» που, ωστόσο, αλλάζει το πλαίσιο αξιολόγησης και αγγίζει την καρδιά της διαφάνειας.

Τα στοιχεία από την Κρήτη ενισχύουν το αφήγημα περί αυστηροποίησης, ο αριθμός αιγοπροβάτων που υπολογίστηκε με το νέο πλαίσιο είναι 23,21% χαμηλότερος από τις δηλώσεις ΟΣΔΕ του 2025 και 29,49% χαμηλότερος από εκείνες του 2024. Με άλλα λόγια, το σύστημα «έκοψε» σημαντικό αριθμό δηλωθέντων ζώων, γεγονός που η ΑΑΔΕ παρουσιάζει ως ένδειξη περιορισμού υπερδηλώσεων και εξυγίανσης.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει πλήρως τον ρόλο της Αρχής Πληρωμής αγροτικών ενισχύσεων. Το στοίχημα είναι μεγάλο, να μετατρέψει ένα πεδίο διαχρονικής καχυποψίας σε μηχανισμό διασταυρωμένων, ψηφιακά τεκμηριωμένων πληρωμών. Γιατί στο τέλος της ημέρας, το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος πληρώθηκε και πόσο. Είναι αν το κράτος μπορεί να αποδείξει, με στοιχεία και όχι με διατυπώσεις που διορθώνονται εκ των υστέρων, ότι οι ενισχύσεις καταλήγουν εκεί όπου πραγματικά παράγεται έργο.