Δεν είναι απλώς μια ακόμη εγκύκλιος! Δεν είναι μια τεχνική ρύθμιση χαμηλής δημοσιότητας. Είναι μια ανοιχτή προειδοποίηση προς έναν από τους πιο ισχυρούς – και ταυτόχρονα πιο αμφιλεγόμενους – παίκτες της μεταμνημονιακής οικονομίας: Τους servicers που διαχειρίζονται σήμερα πάνω από 92 δισ. ευρώ οφειλών και φακέλους 2,6 εκατομμυρίων πολιτών.
Μετά από διαδοχικές καταγγελίες για πιέσεις, αδιαφανείς πρακτικές και ελλιπή ενημέρωση δανειοληπτών, το υπουργείο Οικονομικών συγκρότησε ειδική επιτροπή εποπτείας και ενεργοποίησε αυστηρό πλαίσιο συμμόρφωσης. Το μήνυμα που στέλνει ο Κ.Πιερρακάκης: Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων δεν μπορούν να λειτουργούν σε “γκρίζα ζώνη”.
Το νέο καθεστώς προβλέπει ρητά ότι κάθε επικοινωνία με οφειλέτη οφείλει να γίνεται με σεβασμό, χωρίς παρενόχληση ή αθέμιτη πίεση. Οι servicers υποχρεούνται να παρέχουν σαφή, γραπτή ανάλυση του χρέους – κεφάλαιο, τόκοι, επιβαρύνσεις, πριν από οποιαδήποτε ενέργεια είσπραξης. Παράλληλα, οφείλουν να διαθέτουν διαφανή και δωρεάν διαδικασία υποβολής καταγγελιών, καθώς και μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου που διασφαλίζουν την τήρηση του Κώδικα Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος.
Πρόστιμο μισού δισεκατομμυρίου ευρώ!
Οι κυρώσεις δεν είναι συμβολικές. Πρόστιμα που φθάνουν έως και 500.000 ευρώ, υποχρεωτική άμεση συμμόρφωση, ακόμη και αφαίρεση άδειας λειτουργίας σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων. Με την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2021/2167, η εποπτεία αποκτά θεσμικά “δόντια” – τουλάχιστον στα χαρτιά.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα για τους δανειολήπτες είναι εάν: Θα εφαρμοστούν στην πράξη οι κανόνες ή θα μείνουν ακόμη ένα αυστηρό πλαίσιο χωρίς ουσιαστικό έλεγχο;
Οι καταγγελίες για επιθετικές πρακτικές δεν αφορούν μόνο μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Σε αρκετές περιπτώσεις, αμφισβητούμενες συμπεριφορές καταγράφονται ακόμη και σε ενήμερα δάνεια που έχουν μεταβιβαστεί σε τιτλοποιήσεις.
Η πραγματική σύγκρουση δεν είναι νομική. Είναι κοινωνική και πολιτική. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι επενδυτές και τα funds που διεκδικούν απόδοση κεφαλαίων. Από την άλλη, νοικοκυριά που παλεύουν με αυξημένα επιτόκια, ακρίβεια και μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα.
Αν η νέα εποπτική παρέμβαση λειτουργήσει, θα πρόκειται για ουσιαστική τομή στην αγορά διαχείρισης δανείων. Αν όχι, τότε το πρόβλημα θα μετατεθεί και η κοινωνική ένταση θα συσσωρευτεί.
Γιατί όταν 92 δισ. ευρώ χρέους βρίσκονται υπό διαχείριση, δεν πρόκειται απλώς για οικονομικό ζήτημα. Πρόκειται για ζήτημα εμπιστοσύνης. Και η εμπιστοσύνη, σε μια οικονομία που μόλις βγήκε από δεκαετή κρίση, είναι ίσως το πιο εύθραυστο κεφάλαιο από όλα. Κυρίως όταν στη «γειτονιά» μας ξεκίνησε ένας νέος περιφερειακός πόλεμος με απρόβλεπτη διάρκεια και συνέπειες…
