Ερευνητές σε διεθνές επίπεδο προειδοποιούν ότι δύο σχετικά άγνωστοι ιοί, ο ιός της γρίπης D και ο κορονοϊός του σκύλου (CCoV), ενδέχεται να εξελιχθούν σε σοβαρές απειλές για τη δημόσια υγεία, αν δεν ενισχυθούν τα συστήματα επιτήρησης, διάγνωσης και πρόληψης. Η προειδοποίηση αυτή στηρίζεται σε πρόσφατη ανασκόπηση επιστημονικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης μελέτης του επιστημονικού περιοδικού Emerging Infectious Diseases των CDC των ΗΠΑ. Τι είναι αυτοί οι ιοί;
Ιός της γρίπης D
Ο ιός της γρίπης D ανακαλύφθηκε το 2011 και προκαλεί λοιμώξεις σε βοοειδή και άλλα ζώα, όπως χοίρους, πουλερικά και άγρια είδη. Μέχρι σήμερα, δεν έχει συσχετιστεί με σοβαρές ανθρώπινες λοιμώξεις, όμως χαρακτηρίζεται από τους ειδικούς ως ιός με δυνατότητα γρήγορης εξέλιξης.
Προηγούμενες μελέτες σε εργαζόμενους με βοοειδή στις ΗΠΑ κατέδειξαν ότι έως και 97% είχαν αντισώματα έναντι του ιού, υποδηλώνοντας πιθανή έκθεση στον άνθρωπο· παρ’ όλα αυτά, οι περισσότερες λοιμώξεις ήταν υποκλινικές (χωρίς συμπτώματα).
Ένα στέλεχος που απομονώθηκε πρόσφατα στην Κίνα φέρεται να έχει αρχίσει να μεταδίδεται μεταξύ ανθρώπων, αν και οι συνέπειες παραμένουν υπό διερεύνηση.
Κορονοϊός του σκύλου (Canine Coronavirus — CCoV)
Ο κορονοϊός αυτός προκαλεί κυρίως γαστρεντερική νόσο στα σκυλιά και είναι ξεχωριστός από τον SARS-CoV-2 που προκάλεσε την πανδημία COVID-19.
Αν και οι διαγνωστικοί έλεγχοι είναι ακόμα περιορισμένοι, έχουν καταγραφεί περιστατικά μόλυνσης ανθρώπων τα τελευταία χρόνια. Σε μελέτες από ομάδες στις ΗΠΑ και στη Νοτιοανατολική Ασία, έχουν εντοπιστεί στελέχη του ιού σε ανθρώπους με αναπνευστική νόσο (σε ΗΠΑ, Μαλαισία, Ταϊλάνδη και Βιετνάμ) δείχνοντας ότι ο ιός κυκλοφορεί ήδη πέρα από το ζωικό βασίλειο.
Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι το ζωικό προφίλ και των δύο ιών καθιστά πιθανή την «διασταύρωση ειδών» (virus spillover), κάτι που καθιστά επικίνδυνη την εξάπλωσή τους στον ανθρώπινο πληθυσμό. Όπερα σημαίνει ότι περιορισμένη επιτήρηση και διάγνωση, σημαίνει ότι πιθανές λοιμώξεις μπορεί να περνούν απαρατήρητες και να εξαπλώνονται χωρίς έγκαιρη ανίχνευση.
Επιπλεόντων, έλλειψη ανοσίας στον γενικό πληθυσμό θα μπορούσε να επιτρέψει ταχεία μετάδοση και επιδημική/πανδημική εξάπλωση, αν αυτοί οι ιοί εξελιχθούν ώστε να μεταδίδονται αποτελεσματικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Τι ζητούν οι επιστήμονες για να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις στη δημόσια υγεία και τί προτείνουν οι ερευνητές:
Ενίσχυση των συστημάτων επιτήρησης για εντοπισμό νέων λοιμώξεων εγκαίρως.
Ανάπτυξη πιο αξιόπιστων διαγνωστικών εργαλείων για ανίχνευση και παρακολούθηση αυτών των ιών στον ανθρώπινο πληθυσμό.
Μελέτες σε νέες θεραπείες και εμβόλια που θα μπορούσαν να περιορίσουν την πιθανότητα επιδημικής εξάπλωσης.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Η ανησυχία των επιστημόνων για ανερχόμενες λοιμώξεις από ζώα στον άνθρωπο δεν είναι νέα. Τους τελευταίους μήνες αναφέρονται και άλλοι παράγοντες (όπως ελεύθερης ζωής αμοιβάδες και ιογενείς λοιμώξεις από άλλους ιούς ζωικής προέλευσης) που ενδέχεται να προκαλέσουν προβλήματα στη δημόσια υγεία αν δεν υπάρξει προετοιμασία και επαγρύπνηση από τις υγειονομικές αρχές.
Συμπερασματικά, η επιστημονική κοινότητα βλέπει στους ιούς όπως η γρίπη D και ο κορονοϊός του σκύλου πιθανούς «ανιχνευτές» των επόμενων προκλήσεων για τη δημόσια υγεία. Όχι γιατί αποτελούν αμεσότατες απειλές, αλλά επειδή οι συνθήκες είναι ώριμες για μια πιθανή μετάδοση στον άνθρωπο που θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις αν δεν ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα.
