Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η κυβέρνηση απέναντι στο ενδεχόμενο νέας ενεργειακής αναταραχής, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να συγκαλεί νέα έκτακτη σύσκεψη για την ασφάλεια εφοδιασμού. Αν και η εικόνα στην Ελλάδα παραμένει προς το παρόν ελεγχόμενη, η αβεβαιότητα μετά τον Μάιο, η πίεση σε diesel και αεροπορικά καύσιμα, αλλά και η διεθνής ανησυχία για τις θαλάσσιες μεταφορές και τα στρατηγικά αποθέματα, συνθέτουν ένα σκηνικό που μόνο ήρεμο δεν είναι.

Η νέα σύσκεψη που προωθεί το ΥΠΕΝ έρχεται ως συνέχεια της έκτακτης συνεδρίασης της αρμόδιας επιτροπής για την ασφάλεια εφοδιασμού, με τη συμμετοχή διυλιστηρίων, εισαγωγέων καυσίμων, προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και διαχειριστών υποδομών. Σύμφωνα με πληροφορίες η σημερινή εικόνα δείχνει σχετική επάρκεια, χωρίς άμεσο πρόβλημα στην τροφοδοσία της αγοράς, αλλά με σαφή ανησυχία για το τι θα συμβεί τις επόμενες εβδομάδες, αν παραταθεί ή κλιμακωθεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Advertisement
Advertisement

Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναδιάταξη των πηγών εφοδιασμού. Οι παραδοσιακές ροές από χώρες όπως το Ιράκ και η Σαουδική Αραβία έχουν ήδη περιοριστεί, με την αγορά να αναζητά εναλλακτικές από άλλους προμηθευτές, μεταξύ άλλων από τη Λιβύη και τη Νορβηγία. Τα ελληνικά διυλιστήρια εμφανίζονται καθησυχαστικά για το παρόν, ενώ στο τραπέζι έχει τεθεί και η αποδέσμευση περίπου 2 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, δηλαδή περίπου 300.000 τόνων. Όμως η αγορά δεν θεωρεί ότι αυτό αρκεί ως μακροπρόθεσμη απάντηση, αφού τα αποθέματα θα πρέπει στη συνέχεια να αναπληρωθούν.

Το πραγματικό άγχος, πάντως, δεν αφορά τόσο τη βενζίνη όσο τα «δύσκολα» προϊόντα: το diesel και κυρίως το jet fuel. Η αγορά  καταγράφει ότι το αεροπορικό καύσιμο δέχεται ήδη σοβαρές πιέσεις, καθώς η τουριστική περίοδος ξεκινά και η ζήτηση αυξάνεται. Η ίδια εικόνα επιβεβαιώνεται και διεθνώς: το Reuters έχει προειδοποιήσει ότι η αγορά diesel έχει ήδη αναστατωθεί έντονα από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ενώ ταυτόχρονα έχουν εμφανιστεί ανησυχίες για διαταραχές και στο jet fuel στην Ευρώπη όσο πλησιάζει το καλοκαίρι.

Η ευρωπαϊκή ανησυχία δεν είναι θεωρητική. Ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί για μια «μακρά κρίση», με υψηλές τιμές ενέργειας για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ ιδιαίτερη πίεση αναμένεται ακριβώς στα πιο κρίσιμα προϊόντα, όπως το diesel και τα αεροπορικά καύσιμα. Παράλληλα, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας έχει επισημάνει ότι οι απώλειες προσφοράς από τη Μέση Ανατολή ξεπερνούν ήδη τα 12 εκατ. βαρέλια την ημέρα, με την επίπτωση να αναμένεται ισχυρότερη στην Ευρώπη μέσα στον Απρίλιο και τον Μάιο.

Το στοιχείο που βαραίνει περισσότερο τις εκτιμήσεις είναι η αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται κρίσιμο τμήμα του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Το Reuters μετέδωσε ότι η συνεχιζόμενη παράλυση των ροών έχει οδηγήσει τον OPEC+ σε μια μάλλον συμβολική αύξηση παραγωγής για τον Μάιο, καθώς χωρίς ασφαλή διέλευση και με κατεστραμμένες υποδομές, η επιπλέον προσφορά δύσκολα φτάνει στην αγορά. Την ίδια ώρα, κυβερνήσεις και αγορές εξετάζουν ήδη τη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων ως γραμμή άμυνας απέναντι σε ένα παρατεταμένο σοκ προσφοράς.

Για την Ελλάδα, το πρόβλημα αποκτά διπλή διάσταση: αφενός αφορά το κόστος μετακίνησης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αφετέρου απειλεί να μεταφερθεί σε ολόκληρη την οικονομία μέσω μεταφορών, τουρισμού και ηλεκτροπαραγωγής. Στο ίδιο πλαίσιο, σημειώνεται ότι η επιδότηση των 20 λεπτών στο diesel δεν πέρασε πλήρως στην αντλία, καθώς μέρος της «απορροφήθηκε» από την άνοδο των διεθνών τιμών. Αυτό φωτίζει και το βασικό όριο των παρεμβάσεων: όταν η διεθνής αγορά ανεβαίνει απότομα, το δημοσιονομικό εργαλείο αδυνατεί να εξουδετερώσει πλήρως την πίεση.

Σε ό,τι αφορά την άμεση στήριξη, από σήμερα, Δευτέρα 6 Απριλίου 2026, ανοίγει ξανά η πλατφόρμα του Fuel Pass III για νέες αιτήσεις. Σύμφωνα με την επίσημη πλατφόρμα vouchers.gov.gr, οι αιτήσεις ξεκινούν στις 17:00 της 6ης Απριλίου και ολοκληρώνονται στις 30 Απριλίου 2026. Η ενίσχυση αφορά φυσικά πρόσωπα και ελεύθερους επαγγελματίες, με ποσά που, ανάλογα με την κατηγορία οχήματος και τον τρόπο καταβολής, φτάνουν έως τα 60 ευρώ.

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα χρειαστεί να περάσει από την παρακολούθηση στη διαχείριση κρίσης. Προς το παρόν, η επίσημη γραμμή παραμένει ότι δεν υπάρχει άμεσο ζήτημα επάρκειας. Ωστόσο, όσο η διεθνής σύγκρουση συνεχίζεται, οι αγορές καυσίμων λειτουργούν με ορίζοντα λίγων εβδομάδων και όχι μηνών. Αυτό σημαίνει ότι η Αθήνα δεν παρακολουθεί απλώς την πορεία των τιμών στην αντλία, αλλά κυρίως το αν η χώρα και η Ευρώπη θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν επαρκείς ροές diesel, jet fuel και LNG σε μια περίοδο που η ζήτηση ανεβαίνει. Και αυτό είναι το σημείο όπου ο ενεργειακός συναγερμός παύει να είναι τεχνική υπόθεση και μετατρέπεται σε κεντρικό οικονομικό και πολιτικό μέτωπο.