Με στοχευμένες εφόδους, συλλήψεις και μαζικά «λουκέτα» σε πρατήρια, οι ελληνικές αρχές επιχειρούν να σπάσουν έναν μηχανισμό που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, αφαιρούσε δεκάδες εκατομμύρια από καταναλωτές και κράτος. Η πρόσφατη επιχείρηση της ΑΑΔΕ στην αγορά καυσίμων δεν είναι απλώς μια ακόμα αστυνομική δράση. Είναι ένδειξη ότι η μάχη με τη νοθεία και το λαθρεμπόριο εντείνεται και περνά σε νέα φάση.
Η επιχείρηση που αποκάλυψε το εύρος της απάτης
Η κοινή επιχείρηση της ΑΑΔΕ και της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος – γνωστής και ως «ελληνικό FBI» – ξεκίνησε δυναμικά το 2026, με δεκάδες ελέγχους και συλλήψεις σε πρατήρια σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της επιχείρησης, πραγματοποιήθηκαν περίπου 30 έρευνες πανελλαδικά, ενώ έγιναν τουλάχιστον 13 συλλήψεις μέσα στον πρώτο μήνα του έτους.
Παράλληλα, οι αρχές επέβαλαν τουλάχιστον 16 διετή «λουκέτα» σε πρατήρια για παραποίηση μηχανισμών μέτρησης καυσίμου, σε μια επιχείρηση που χαρακτηρίζεται από συντονισμό και στρατηγικό σχεδιασμό.
Η δράση συγκεκριμένου κυκλώματος εκτιμάται ότι διαρκούσε τουλάχιστον πέντε χρόνια, αποσπώντας έως και 10% – 15% καυσίμου από κάθε ανεφοδιασμό, με συνολικά κέρδη δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Πώς λειτουργεί η απάτη στην αντλία
Η πιο διαδεδομένη πρακτική φαίνεται να είναι η εγκατάσταση παράνομου λογισμικού στις αντλίες. Έρευνες έχουν δείξει ότι τεχνικές εταιρείες προμήθευαν λογισμικά που μείωναν την πραγματική ποσότητα καυσίμου που παραδιδόταν στον οδηγό, ενώ η αντλία εμφάνιζε πλήρη ποσότητα.
Σε άλλες περιπτώσεις, τα πρατήρια αλλοίωναν συστήματα εισροών-εκροών ή χρησιμοποιούσαν διαλύτες και παράνομα καύσιμα, δημιουργώντας παράλληλα δίκτυα μεταφοράς και αποθήκευσης καυσίμων με διεθνείς διασυνδέσεις.
Το αποτέλεσμα: ο καταναλωτής να πληρώνει κανονικά, αλλά να παίρνει λιγότερο καύσιμο.
Ένα πρόβλημα με βαθιές ρίζες στην αγορά
Το φαινόμενο δεν είναι νέο. Στοιχεία ελέγχων δείχνουν ότι περίπου 3% των καυσίμων που διακινούνται ετησίως στην Ελλάδα είναι παράνομα, ενώ περίπου 4 στα 100 γεμίσματα μπορεί να αφορούν νοθευμένα καύσιμα. Και αυτός είναι μάλλον μετριοπαθής υπολογισμός.
Ταυτόχρονα, έρευνες δείχνουν ότι το ποσοστό πρατηρίων με παραβάσεις αυξήθηκε δραματικά την τελευταία δεκαετία, φτάνοντας ακόμη και το 27% σε ορισμένες περιοχές, με εκτιμώμενη απώλεια έως 120 εκατ. ευρώ ετησίως για τους καταναλωτές.
Ο ρόλος του οργανωμένου εγκλήματος
Οι πρόσφατες επιχειρήσεις δείχνουν στενή σύνδεση μεταξύ κυκλωμάτων καυσίμων και οργανωμένου εγκλήματος. Σε προηγούμενες υποθέσεις, έχουν εντοπιστεί δεκάδες συλλήψεις με εμπλοκή ατόμων που συνδέονται με εγκληματικές οργανώσεις, ακόμη και με πρόσωπα του λεγόμενου «Greek Mafia».
Παράλληλα, σε άλλες επιχειρήσεις, η αστυνομία έχει εντοπίσει δεκάδες πρατήρια, αποθήκες και εταιρείες τεχνικής υποστήριξης που λειτουργούσαν ως «κόμβοι» της απάτης.
Γιατί τώρα – και τι σημαίνει για την αγορά
Η ένταση των ελέγχων φαίνεται να συνδέεται με τη χρήση νέων τεχνολογιών εντοπισμού, όπως ηλεκτρονική παρακολούθηση αποθεμάτων και τηλεφωνικές επισυνδέσεις.
Παράλληλα, οι αρχές φαίνεται να στοχεύουν πλέον σε «μεγάλα ψάρια»: πρατήρια με υψηλή κίνηση, χαμηλές τιμές και ισχυρές διασυνδέσεις στον χώρο της παραοικονομίας.
Το μεγάλο ερώτημα: Μπορεί να καθαρίσει η αγορά;
Η εμπειρία δείχνει ότι οι επιχειρήσεις έχουν αποτέλεσμα μόνο όταν είναι συνεχείς. Παρά τις κατά καιρούς επιτυχίες, η παραβατικότητα παραμένει υψηλή, ενώ ειδικοί επισημαίνουν ότι ο κατακερματισμός των ελέγχων και η έλλειψη πόρων δυσκολεύουν τη συστηματική καταπολέμηση.
Ωστόσο, η πρόσφατη επιχείρηση της ΑΑΔΕ δείχνει ότι ο Διοικητής της Γιώργος Πιτσιλής επιχειρεί συνεχώς με αναμφισβήτητες επιτυχίες να αλλάξει όλα τα παλιά δεδομένα, μετατρέποντας τη μάχη με το λαθρεμπόριο καυσίμων από αποσπασματική σε διαρκή.
