Η αδελφοκτονία στην Κρήτη επαναφέρει με τον πιο ωμό τρόπο μια αλήθεια που συχνά μένει πίσω από κλειστές πόρτες: όταν η βία «ριζώνει» μέσα στην οικογένεια, μπορεί να κλιμακωθεί από τη φθορά και τις συγκρούσεις στην τραγωδία. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μια σταθερά αυξανόμενη εικόνα καταγγελιών, δικογραφιών και συλλήψεων στην Ελλάδα, αλλά και μια άλλη, πιο δύσκολη, πραγματικότητα: η βία παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδήλωτη — μέχρι να γίνει αργά.
Δεν μιλάμε πια για «μεμονωμένα περιστατικά»: Oι αριθμοί ανεβαίνουν
Μόνο μέσα στο δεκάμηνο του 2025, η εικόνα που αποτυπώνουν οι αναφορές από την ΕΛ.ΑΣ. είναι βαριά:
Περίπου 19.000 υποθέσεις σε δέκα μήνες, με μέσο όρο δεκάδες συλλήψεις την ημέρα
19.500 δικογραφίες στο δεκάμηνο του 2025 (με εκτίμηση ότι θα αγγίξουν/ξεπεράσουν τις 20.000 στο σύνολο της χρονιάς) και 12.150 συλλήψεις στο ίδιο διάστημα
Για σύγκριση, το 2024 αναφέρονται 18.500 δικογραφίες και 11.300 συλλήψεις
Η αύξηση των καταγγελιών δεν σημαίνει αυτόματα «περισσότερη βία από πριν». Σημαίνει όμως ότι περισσότερα περιστατικά βγαίνουν στο φως και αυτό είναι ταυτόχρονα πρόοδος (σπάσιμο σιωπής) και καμπανάκι (πίεση σε δομές και θεσμούς).
Η βία στο σπίτι έχει «πολλά πρόσωπα» – και συχνά προηγείται κλιμάκωση
Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι μόνο τα χτυπήματα. Είναι απειλές, εξευτελισμός, έλεγχος, οικονομική ασφυξία, απομόνωση, αλλά και επαναλαμβανόμενες εντάσεις που κλιμακώνονται. Σε ευρωπαϊκά δεδομένα που αφορούν την Ελλάδα, καταγράφεται ότι η ψυχολογική βία είναι η συχνότερη μορφή που αναφέρεται στην αστυνομία, ενώ στα καταγεγραμμένα περιστατικά του 2022 η πλειονότητα των θυμάτων ήταν γυναίκες .
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι έρευνες δείχνουν ότι περίπου μία στις τρεις γυναίκες στην ΕΕ έχει βιώσει σωματική ή/και σεξουαλική βία στην ενήλικη ζωή (με διαφορετικές μετρήσεις ανά τύπο βίας/έρευνα), υπογραμμίζοντας ότι μιλάμε για διαδεδομένο και όχι περιθωριακό φαινόμενο .
Τι αλλάζει επιχειρησιακά: Γραφεία ΕΛ.ΑΣ., safehouses, γραμμές βοήθειας
Τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχυθεί οι «κόμβοι» αντιμετώπισης:
Η ΕΛ.ΑΣ. αναφέρει 63 επιχειρησιακά Γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας πανελλαδικά, με επέκταση τα τελευταία χρόνια .
Σε επίσημες ανακοινώσεις για δράσεις/εκδηλώσεις, γίνεται αναφορά και σε safehouses (ασφαλείς χώροι/λύσεις άμεσης προστασίας) και σε ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας
Όμως, το κρίσιμο δεν είναι μόνο πόσες δομές υπάρχουν. Είναι πόσο γρήγορα ενεργοποιούνται, πώς γίνεται η αξιολόγηση κινδύνου, τι προστασία προσφέρεται “απόψε”, και αν το θύμα εμπιστεύεται ότι θα προστατευτεί.
Το πιο δύσκολο κομμάτι: Η σιωπή πριν από την έκρηξη
Σε πολλά σπίτια, η βία λειτουργεί σαν «κλειστό σύστημα»: δεν φαίνεται, δεν ακούγεται, δεν καταγγέλλεται. Ακόμη κι όταν υπάρχουν σημάδια, το περιβάλλον συχνά τα μεταφράζει ως «οικογενειακή υπόθεση».
Κι εδώ είναι η λεπτή αλλά κρίσιμη γραμμή: η πρόληψη δεν ξεκινά όταν πέσει το πρώτο χτύπημα. Ξεκινά όταν εμφανιστεί ο πρώτος φόβος.
Αν εσύ ή κάποιος κοντά σου κινδυνεύει
SOS 15900 (24/7, πανελλαδικά) για γυναίκες-θύματα βίας ή και για τρίτα πρόσωπα που θέλουν να βοηθήσουν
112 ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης
SOS 1056 (Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά, 24/7)
