Το Σάββατο αναμένεται να ξεκινήσει η επιχείρηση ανάσυρσης της σορού του άτυχου 34χρονου δύτη στο «Πηγάδι του Διαβόλου» στα Λιμανάκια Βουλιαγμένης όπου θα γίνει με ειδικό εξοπλισμό καθώς οι διασώστες θα χρησιμοποιήσουν ειδικά μίγματα αερίων στις φιάλες οξυγόνου, προκειμένου να μπορέσουν να καταδυθούν με ασφάλεια στο μεγάλο βάθος όπου εντοπίστηκε.
Οι αρχές εξετάζουν τρία βασικά σενάρια για την τραγωδία, τα οποία σχετίζονται με τα ισχυρά ρεύματα της περιοχής, πιθανό εγκλωβισμό σε στενό πέρασμα και αποπροσανατολισμό σε συνθήκες περιορισμένης ορατότητας.
Ο 34χρονος ήταν επαγγελματίας πιλότος – κυβερνήτης της Πολιτικής Αεροπορίας και εργαζόταν σε ελληνοϊταλική εταιρεία και διέμενε μόνιμα στη Βούλα. Άνθρωποι από το περιβάλλον του κάνουν λόγο για έναν ιδιαίτερα αγαπητό χαρακτήρα, με ήθος και έντονο πάθος για τη θάλασσα, τις καταδύσεις και τις μηχανές. Επρόκειτο για δραστηριότητες στις οποίες είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος του χρόνου του, αποκτώντας σημαντική εμπειρία.
Τα τρία σενάρια για την τραγωδία
Στο ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον του υποθαλάσσιου σπηλαίου εξετάζονται τρία βασικά σενάρια για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες χάθηκαν τα ίχνη του δύτη.
Το πρώτο και επικρατέστερο σχετίζεται με τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα που επικρατούν στο σημείο. Έμπειροι δύτες περιγράφουν ότι τα ρεύματα μπορούν να παρασύρουν ακόμη και έμπειρους καταδύτες προς μεγαλύτερο βάθος, οδηγώντας τους βαθύτερα στο σπήλαιο χωρίς δυνατότητα άμεσης αντίδρασης. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο δύτης μπορεί να βρεθεί σε σημεία από τα οποία η επιστροφή είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Το δεύτερο σενάριο αφορά πιθανό εγκλωβισμό στο εσωτερικό της σήραγγας ή σε κάποιο από τα στενά περάσματα. Η γεωμορφολογία του σπηλαίου, με περιορισμένα ανοίγματα και απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, μπορεί εύκολα να μετατρέψει μια κατάδυση σε παγίδα, ειδικά εάν χαθεί ο προσανατολισμός ή επιχειρηθεί διείσδυση σε άγνωστο τμήμα.
Το τρίτο σενάριο σχετίζεται με αποπροσανατολισμό και εξάντληση. Παρότι ο 34χρονος διέθετε εξοπλισμό που του παρείχε οξυγόνο για αρκετές ώρες, καθώς και υποβρύχιο σκούτερ για ευκολότερη μετακίνηση, οι συνθήκες στο εσωτερικό του σπηλαίου αυξάνουν σημαντικά την κατανάλωση ενέργειας και αέρα. Η περιορισμένη ορατότητα και η πίεση από τα ρεύματα καθιστούν κάθε λάθος ιδιαίτερα κρίσιμο.
Το Πηγάδι του Διαβόλου
Το υποθαλάσσιο πηγάδι στο δεύτερο λιμανάκι της Βουλιαγμένης βρίσκεται λίγα μόλις μέτρα από ένα από τα πιο δημοφιλή σημεία της παραλιακής, που συγκεντρώνει τα καλοκαίρια χιλιάδες επισκέπτες. Πρόκειται για το άνοιγμα μιας σήραγγας με διάμετρο 3 μέτρων η οποία βρίσκεται σε βάθος 11 μέτρων. Μια σημαδούρα δείχνει τη θέση της για τους κολυμβητές, περίπου στη μέση του όρμου.
Όσοι έχουν κινηθεί στη σήραγγα αναφέρουν ότι αρχικά εκτείνεται οριζόντια, αλλά σε ένα σημείο έχει απότομη κλίση προς τα κάτω. Είναι ένα σημείο όπου το ρεύμα γίνεται πολύ ισχυρό και εξαιρετικά επικίνδυνο για τους δύτες, ενώ επικρατεί και σκοτάδι.
Το μήκος της σήραγγας είναι περίπου 30 μέτρα, με ιδιαίτερα επικίνδυνα ρεύματα γύρω στα 16 μέτρα, όπου η σήραγγα «τραβάει» τον δύτη προς τα κάτω. Στη συνέχεια οδηγεί στην είσοδο μιας στενής υποβρύχιας σήραγγας η οποία καταλήγει σε σπήλαιο αγνώστων διαστάσεων.
Η εξερεύνηση έχει φτάσει μόνο στα 150 μέτρα. Είναι πιθανό ότι όλο το σύστημα συνδέεται με τη λίμνη της Βουλιαγμένης.
Τη δεκαετία το ’80, το Λιμενικό τοποθέτησε προστατευτικό πλέγμα στο σημείο, προκειμένου να αποτρέψει επικίνδυνες καταδύσεις. Υπάρχει και προειδοποιητική επιγραφή που υπενθυμίζει ότι «Πέρα από το σημείο αυτό, δεν υπάρχει τίποτα να δεις που να αξίζει περισσότερο από τη ζωή».
Το μοναδικό ντοκιμαντέρ
To 2018, η καταδυτική ομάδα του Αντώνη Γράφα οργάνωσε αποστολή για την εξερεύνηση και χαρτογράφηση του υποβρύχιου σπηλαίου.
Τελικά κατάφεραν να φτάσουν σε απόσταση 145 μέτρων, μια αποστολή που όπως λέει οι ίδιος ο Αντώνης Γράφας ήταν μία από τις δυσκολότερες σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο. «Δεν συμβουλεύουμε ή παροτρύνουμε κανέναν να εισέλθει στο σπήλαιο και ο καθένας φέρει την ατομική ευθύνη των καταδυτικών του επιλογών», αναφέρει μεταξύ άλλων στο site του.
Το αποτέλεσμα των αποστολών ήταν αφενός ένας χάρτης που αποτυπώνει το κομμάτι του σπηλαίου που έχει εξερευνηθεί και αφετέρου ένα ντοκιμαντέρ για το «Πηγάδι του Διαβόλου».
Η τραγωδία του 1978 με 3 νεκρούς δύτες
Τον Σεπτέμβριο του 1978, δύο Αμερικανοί στρατιωτικοί που υπηρετούσαν στην αμερικανική βάση του Ελληνικού και άλλη μια γυναίκα επιχείρησαν να εξερευνήσουν το σημείο.
Ήταν ο 32χρονος λοχίας Ντόναλντ Μίσαντ, ο 21χρονος σμηνίτης Μαρκ Γκράνφορντ και η 20χρονη αδελφή του τελευταίου, Τζόαν. Κανένας τους δεν επέστρεψε στην επιφάνεια.
Οργανώθηκε μεγάλες προσπάθειες για τον εντοπισμό τους, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Μια πρώτη μεγάλη προσπάθεια διάσωσης έγινε τον Νοέμβριο του 1978, ενώ το 1989 σπηλαιοδύτες ανέσυραν μόνο μία φιάλη και μερικά προσωπικά αντικείμενα. Τελικά τα οστά τους εντοπίστηκαν μόλις το 2006 και ταυτοποιήθηκαν το επόμενο έτος.