Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει μια νέα σελίδα στην αυτοκίνηση: από το 2026 μπαίνει σε εφαρμογή μια γενναία πολιτική για την υποχρεωτική απόσυρση παλαιών οχημάτων, με στόχο τη μείωση των ρύπων, την βελτίωση της ποιότητας του αέρα και τον εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού στόλου αυτοκινήτων. Η Ελλάδα, με έναν από τους παλαιότερους στόλους ΙΧ στην Ευρώπη, αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής.
Τι αλλάζει από φέτος — τα κριτήρια της απόσυρσης
Σύμφωνα με το σχέδιο που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, η υποχρεωτική απόσυρση θα εφαρμόζεται σε οχήματα που:
Παραμένουν ακινητοποιημένα για μεγάλο χρονικό διάστημα — θεωρούνται πλέον απόβλητα και οδηγούνται προς ανακύκλωση.
Δεν πέρασαν ΚΤΕΟ για δύο συνεχόμενα έτη ή απέτυχαν και δεν επιδιορθώθηκαν — χάνουν το δικαίωμα κυκλοφορίας.
Έχουν κόστος επισκευής υψηλότερο από την αξία τους, ειδικά για σοβαρές βλάβες. Η ανακύκλωση προκρίνεται ως βιώσιμη λύση.
Αυτές οι παρεμβάσεις στοχεύουν να απομακρύνουν από τους δρόμους τα πλέον ρυπογόνα και τεχνολογικά ξεπερασμένα οχήματα.
Το χρονοδιάγραμμα της… «αποχώρησης»
Η Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) έχει εισηγηθεί την ακόλουθη σταδιακή εφαρμογή:
2026: Απόσυρση οχημάτων με προδιαγραφές Euro 1 (1992)
Πρώτη σοβαρή νομοθεσία περιορισμού ρύπων για πολύ παλιά αυτοκίνητα πλέον, συνήθως χωρίς σύγχρονα φίλτρα
2030: Προδιαγραφές Euro 2 (1996)
Μικρή βελτίωση, αλλά ακόμη υψηλοί ρύποι. Αυτοκίνητα 25-30 ετών
2034: Euro 3 (2000)
Μεγαλύτερος έλεγχος NOx. Αρχή πιο “καθαρών” κινητήρων
2039: Euro 4 (2005)
Σημαντική μείωση ρύπων. Τα περισσότερα ΙΧ της δεκαετίας 2000–2010
2043: Euro 5 (2009–2011)
Εισαγωγή φίλτρων σωματιδίων (κυρίως στα diesel)
2050: Euro 6 (2014 έως σήμερα)
Πολύ αυστηρά όρια ρύπων. Τα περισσότερα σύγχρονα αυτοκίνητα. Βάση για τη μετάβαση σε ηλεκτρικά. Μέχρι τότε θα έχει ολοκληρωθεί η μετάβαση σε καθαρότερους στόλους σε όλη την Ε.Ε.
Αυτό σημαίνει ότι ήδη από φέτος μπαίνει σε εφαρμογή η πρώτη φάση της υποχρεωτικής απόσυρσης των πιο παλαιών οχημάτων.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους πιο «γηρασμένους» στόλους οχημάτων στην Ευρώπη, με μέση ηλικία γύρω στα 17,3 χρόνια. Αυτό την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη στις αλλαγές, αλλά και σε πλεονεκτική θέση για να εκσυγχρονίσει τον στόλο της με πιο καθαρά, ασφαλή και οικονομικά οχήματα.
Παράλληλα, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι στο πλαίσιο του Κλιματικού και Κοινωνικού Σχεδίου (Climate and Social Plan) προωθείται κρατική επιδότηση έως και 30.000 € για την αντικατάσταση παλαιών οχημάτων με νέα ή ηλεκτρικά, δίνοντας κίνητρο στους οδηγούς να εκσυγχρονίσουν τον στόλο τους.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες
Οχήματα που δεν πληρούν τα νέα κριτήρια ή θεωρούνται «παρωχημένα» θα οδηγούνται υποχρεωτικά προς απόσυρση.
Παράλληλα, όσοι προχωρήσουν σε απόσυρση μπορούν να επωφεληθούν πιθανών επιδοτήσεων για την αγορά νέων, καθαρότερων οχημάτων.
Το μέτρο δεν αφορά μόνο περιβαλλοντική στόχευση, έχει και οικονομικές προεκτάσεις για την αγορά, τη συντήρηση και την κυκλοφορία των αυτοκινήτων.
Συμπέρασμα: Το 2026 σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην πολιτική κινητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας. Η υποχρεωτική απόσυρση ξεκινά και φέρνει στην επιφάνεια μια νέα πραγματικότητα για την ιδιοκτησία, την κυκλοφορία και τη συντήρηση αυτοκινήτων, με όρους καθαρότερου περιβάλλοντος και πιο σύγχρονων μεταφορών.
Έρευνα HuffPost: Ελλάδα και… τα «γερασμένα» αυτοκίνητα: Πόσο παλιά είναι και τι συμβαίνει στην ΕΕ – Τι λένε τα επίσημα στοιχεία
Μέση ηλικία αυτοκινήτων στην Ελλάδα
Τα επιβατικά αυτοκίνητα στην Ελλάδα έχουν μέση ηλικία περίπου 17,3–17,5 ετών, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Ένωσης Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA).
Αυτή η ηλικία είναι η υψηλότερη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, όταν η μέση ηλικία στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι περίπου 12,3–12,5 ετών.
Δηλαδή, ο μέσος ελληνικός στόλος είναι περίπου 5–5,5 χρόνια πιο παλιός από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ποσοστό αυτοκινήτων ηλικίας άνω των 15 ετών
Επίσημα στοιχεία με ακριβή ποσοστά για αυτοκίνητα άνω των 15 ετών στην Ελλάδα και την Ε.Ε. δεν δημοσιεύονται τόσο τακτικά όσο τα στοιχεία μέσης ηλικίας, τουλάχιστον όχι από τις βασικές «δεξαμενές» δεδομένων που έχουμε πρόσβαση (Eurostat/ACEA).
Ωστόσο: Πληροφορίες από ACEA δείχνουν ότι μεγάλο μέρος του στόλου στη χώρα έχει ηλικία πάνω από 10 έτη. Στην Ελλάδα πάνω από 80–85% είναι άνω των 10 ετών.
Με δεδομένο ότι η μέση ηλικία είναι ~17,5 έτη, μπορούμε με λογική εκτίμηση να θεωρήσουμε ότι ένα ποσοστό σημαντικά πάνω από το 50% των αυτοκινήτων στη χώρα μας είναι άνω Σε ορισμένες χώρες της Δυτικής Ευρώπης μόνο περίπου 8% των αυτοκινήτων είναι άνω των 20 ετών, ποσοστό που δείχνει πόσο νεότερος είναι ο στόλος σε σύγκριση με την Ελλάδα.
Συνοπτική εκτίμηση (χωρίς επίσημη δημοσιοποίηση):
Ελλάδα: πιθανώς >50% των αυτοκινήτων άνω των 15 ετών.
Ε.Ε. (κατά μέσο όρο): πολύ μικρότερο ποσοστό άνω των 15 ετών, πιθανώς κάτω από ~30–35%, λόγω Η «γηράσκων» ηλικία του στόλου αυτοκινήτων έχει πολλαπλές συνέπειες:
Ασφάλεια
Παλαιότερα αυτοκίνητα συνήθως έχουν λιγότερα σύγχρονα συστήματα ασφαλείας, με αποτέλεσμα υψηλότερο ρίσκο ατυχημάτων.
Περιβάλλον
Τα παλαιότερα οχήματα ρυπαίνουν πολύ περισσότερο από τα νεότερα μοντέλα, ειδικά σε επίπεδα ρύπων και CO₂ — κάτι που είναι σημαντικό για την κλιματική και την τοπική ποιότητα αέρα.
Κόστος για τον χρήστη
Παλαιότερο αυτοκίνητο σημαίνει συνήθως υψηλότερα έξοδα συντήρησης και επισκευών.
Κυκλοφοριακές πολιτικές
Στην Ευρώπη εξετάζονται αυστηρότεροι τεχνικοί και περιβαλλοντικοί έλεγχοι στα παλιά αυτοκίνητα, αλλά, όπως επισημαίνεται από αξιόπιστες πηγές — δεν υπάρχει άμεσα σχέδιο μαζικής απαγόρευσης.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα κρατάει — με διαφορά — τον πιο γερασμένο στόλο αυτοκινήτων στην ΕΕ, με μέση ηλικία πολύ υψηλότερη από το ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αν και δεν έχουμε επίσημα στοιχεία για το ακριβές ποσοστό αυτοκινήτων άνω των 15 ετών, τα δεδομένα δείχνουν ότι μεγάλος αριθμός αυτοκινήτων στην Ελλάδα προσεγγίζει ή υπερβαίνει αυτήν την ηλικία, πολύ περισσότερο σε σχέση με τους περισσότερους ευρωπαϊκούς στόλους.
