Μέσα σε λιγότερο από ένα εικοσιτετράωρο, η σχέση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ πέρασε από τη δημόσια αμφισβήτηση στη συζήτηση για στρατιωτική συνεργασία. Οι αντιφατικές δηλώσεις, οι παλινωδίες για τις βρετανικές βάσεις και η απουσία σαφούς στάσης από Ευρωπαϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ συνθέτουν ένα σκηνικό γεωπολιτικής αστάθειας. Αγνοώ πως θα το αποκαλούσε ο Καραγκιόζης. Στον μπερντέ του Σπαθάρη. Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι ώρα για τέτοιες πολιτικές παραστάσεις. Και ούτε μπορώ να φανταστώ αυτούς τους δύο πρωταγωνιστές σε ποιους ήρωες του θέατρου σκιών θα μπορούσα να ανάγω.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με αντικείμενο τη συνεχιζόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή και τον τρόπο στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με ενημέρωση από το γραφείο του πρωθυπουργού στο Λονδίνο, οι δύο ηγέτες συζήτησαν «τη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΗΠΑ μέσω της χρήσης βάσεων της RAF (Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας) προς υποστήριξη της συλλογικής αυτοάμυνας των εταίρων στην περιοχή».
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μόλις μία ημέρα μετά από μια δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ που προκάλεσε αίσθηση. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, μετά τα «Μπρος πίσω» του Βρετανού, «δεν χρειάζονταν» την ανάπτυξη βρετανικών αεροπλανοφόρων στη Μέση Ανατολή. Και «αυτό να το θυμάται ο Στάρμερ», συμπλήρωσε ως κακιούλα
Η δήλωση του Τραμπ ήρθε ως απάντηση στην ανακοίνωση του βρετανικού υπουργείου Άμυνας ότι ένα από τα δύο βασικά αεροπλανοφόρα του στόλου είχε τεθεί σε κατάσταση «υψηλής ετοιμότητας».
Η εικόνα αυτή των αντιφατικών μηνυμάτων δεν είναι πρωτοφανής το τελευταίο διάστημα. Ανάλογες παλινωδίες είχαν καταγραφεί και στο ζήτημα των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο.
Αρχικά, ο Στάρμερ είχε δεσμευτεί ότι η βάση του Ακρωτηρίου δεν θα χρησιμοποιηθεί ώστε να μην εμπλακεί η Κύπρος σε ενδεχόμενη στρατιωτική κλιμάκωση. Την επόμενη ημέρα, κυβερνητικοί αξιωματούχοι μιλούσαν για διαθεσιμότητα όλων των βρετανικών βάσεων για τις ανάγκες των συμμάχων.
Λίγο αργότερα, ο ίδιος ο Στάρμερ επανήλθε στη Βουλή των Κοινοτήτων διαβεβαιώνοντας ότι το Ακρωτήρι δεν θα εμπλακεί στις επιχειρήσεις και ότι δεν θα δοθούν διευκολύνσεις σε αμερικανικές δυνάμεις από την συγκεκριμένη βάση.
Οι συνεχείς αυτές μετατοπίσεις δημιουργούν ερωτήματα για το επίπεδο συντονισμού μεταξύ των δυτικών συμμάχων σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για πιθανή σύγκρουση με το Ιράν αναδεικνύει ένα ακόμη ερώτημα: ποιος είναι τελικά ο ρόλος των υπόλοιπων δυτικών δυνάμεων;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται μέχρι στιγμής στο περιθώριο των εξελίξεων, ενώ το ΝΑΤΟ δεν έχει διαμορφώσει σαφή κοινή στάση για το εύρος και τη μορφή πιθανής εμπλοκής.
Σε μια συγκυρία όπου οι στρατιωτικές κινήσεις συνδέονται άμεσα με τις ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία και τις ενεργειακές αγορές, η έλλειψη ξεκάθαρης στρατηγικής από τους δυτικούς συμμάχους προκαλεί ανησυχία.
Και όσο οι δημόσιες δηλώσεις των ηγετών αλλάζουν από τη μία ημέρα στην άλλη, η εικόνα που διαμορφώνεται θυμίζει περισσότερο καβγά στον καραγκιόζ μπερντέ, παρά συντονισμένη συμμαχική στρατηγική σε μια από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές συγκυρίες των τελευταίων ετών.
