Μια ακόμη κρίσιμη παρέμβαση στη μάχη κατά του λαθρεμπορίου τσιγάρων και ποτών μπαίνει σε εφαρμογή από τις 16 Απριλίου, καθώς ενεργοποιείται το νέο Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων. Πρόκειται για μια κίνηση που ενισχύει άμεσα το ελεγκτικό οπλοστάσιο του κράτους και δίνει στην ΑΑΔΕ, υπό τον Γιώργο Πιτσιλή, ακόμη πιο στοχευμένη εικόνα για το ποιοι δραστηριοποιούνται, πού και με ποια προϊόντα στην αγορά υψηλού φορολογικού κινδύνου.
Από την Πέμπτη 16 Απριλίου, όλες οι επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες που εμπορεύονται καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα υποχρεώνονται να εγγραφούν στην ειδική πλατφόρμα μέσω του gov.gr, με χρήση κωδικών Taxisnet. Το σύστημα αντλεί αυτόματα στοιχεία όπως ΑΦΜ, ΚΑΔ και υποκαταστήματα, ενώ για κάθε σημείο πώλησης απαιτείται ξεχωριστή δήλωση με αναλυτικά στοιχεία, διεύθυνση και γεωγραφική αποτύπωση σε ψηφιακό χάρτη. Η καταγραφή αυτή δεν είναι τυπική διαδικασία: γίνεται η νέα βάση πάνω στην οποία θα στηρίζονται οι έλεγχοι των αρμόδιων αρχών, με τη μη εγγραφή να λειτουργεί επί της ουσίας ως άμεσο σήμα κινδύνου για τους ελεγκτές.
Η σημασία της παρέμβασης είναι πρωτίστως δημοσιονομική. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που συνοδεύουν το νέο μέτρο, το παράνομο αλκοόλ στερεί από το Δημόσιο περίπου 500 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ οι απώλειες από τα καπνικά προϊόντα υπολογίζονται σε άλλα 300 εκατ. ευρώ ετησίως. Με άλλα λόγια, η «μαύρη» αγορά αφαιρεί περί τα 800 εκατ. ευρώ από τα κρατικά ταμεία κάθε χρόνο, σε μια περίοδο όπου κάθε μονάδα εσόδου έχει βαρύνουσα σημασία για τη δημοσιονομική σταθερότητα και τον υγιή ανταγωνισμό.
Την ίδια ώρα, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει μεγάλο, αλλά και ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί πιάνουν ολοένα περισσότερο δουλειά. Η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε ότι μόνο στο διάστημα Ιουλίου-Δεκεμβρίου 2025 οι τελωνειακές αρχές κατέσχεσαν 4.715.310 τεμάχια τσιγάρων, 231 κιλά καπνού, 425 πούρα και 10.780 θερμαινόμενες ράβδους καπνού, ενώ εντόπισαν και 96 φιάλες παράνομων αλκοολούχων ποτών. Λίγους μήνες νωρίτερα, για το τελευταίο τρίμηνο του 2024, οι τελωνειακοί ελεγκτές είχαν κατασχέσει ακόμη 3.229.880 τεμάχια τσιγάρων, 434 κιλά καπνού, 4.480 ράβδους καπνού, 72 πούρα και 296 λίτρα παράνομων αλκοολούχων προϊόντων.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για την ίδια την κατανάλωση παράνομων τσιγάρων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν για το 2024, στην Ελλάδα καταναλώθηκαν 2,5 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα, που αντιστοιχούν στο 17,5% της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων. Η εκτιμώμενη απώλεια εσόδων για το ελληνικό κράτος από αυτό το μέτωπο μόνο ανήλθε στα 438 εκατ. ευρώ το 2024, έναντι άνω των 620 εκατ. ευρώ το 2023. Η πτώση είναι σημαντική, αλλά το μέγεθος παραμένει τεράστιο και εξηγεί γιατί η κυβέρνηση και η ΑΑΔΕ επιλέγουν πλέον πιο σφιχτό ψηφιακό έλεγχο στην αγορά.
Το μήνυμα της νέας ρύθμισης είναι σαφές: λιγότερος «αόρατος» χώρος για όσους κινούνται στις παρυφές της νομιμότητας και περισσότερα δεδομένα για το κράτος. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΑΑΔΕ και ο διοικητής της, Γιώργος Πιτσιλής, επιχειρούν να μετατρέψουν τη διάσπαρτη πληροφορία σε στοχευμένο έλεγχο, ώστε να περιοριστεί το λαθρεμπόριο, να ανακτηθούν φορολογικά έσοδα και να προστατευθούν οι νόμιμες επιχειρήσεις που σήμερα ανταγωνίζονται μια αγορά με σοβαρές στρεβλώσεις.
