Από την περιγραφή του 28χρονου προκύπτουν κρίσιμα συμπεράσματα για τη δυναμική του ατυχήματος. Αρχικά, οι δύτες αντιλήφθηκαν ένα «απαλό ρεύμα» προς τα μέσα. Αυτή είναι μια κλασική και συχνά παραπλανητική συνθήκη στα υποβρύχια σπήλαια. Το ρεύμα στην ευρύτερη είσοδο μιας χοάνης μπορεί να φαίνεται διαχειρίσιμο.
Ωστόσο, μόλις ο 34χρονος ξεπέρασε το προστατευτικό κιγκλίδωμα κατά 1-2 μέτρα, εισήλθε στο στενό τμήμα της σήραγγας. Στη ρευστομηχανική, όταν ο όγκος του νερού περνάει από έναν φαρδύ χώρο σε έναν στενότερο (όπως ένας σωλήνας), η ταχύτητα της ροής αυξάνεται εκθετικά (Φαινόμενο Βεντούρι).
Έτσι, το «απαλό» ρεύμα μετατράπηκε ακαριαία σε μια πανίσχυρη ρουφήχτρα. Η ένταση του φαινομένου επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι κόπηκε το πρώτο σκοινί, έσπασαν τα φθαρμένα κάγκελα από την πίεση, και ο δύτης, παρότι χρησιμοποιούσε υποβρύχιο σκούτερ και τραβούσε ένα χοντρό σκοινί για 40 λεπτά, δεν μπορούσε να νικήσει τη ροή.
Πώς ενεργοποιούνται ξαφνικά αυτά τα ρεύματα
Το «Πηγάδι του Διαβόλου» δεν είναι μια απλή τρύπα στον βυθό. Αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου, δαιδαλώδους καρστικού συστήματος που συνδέεται υπόγεια με τη Λίμνη της Βουλιαγμένης και άλλα σπήλαια. Σε αυτά τα συστήματα, δημιουργούνται δύο είδη ρευμάτων: τα Springs (αναβλύσεις, όπου το νερό βγαίνει προς τη θάλασσα) και τα Siphons (σιφόνια/ρουφήχτρες, όπου το νερό ρουφιέται προς το εσωτερικό του βουνού).
Η ξαφνική ενεργοποίησή τους ή η αλλαγή της έντασής τους οφείλεται κυρίως σε:
Παλιρροϊκές μεταβολές: Ακόμα και μικρές αλλαγές στη στάθμη της θάλασσας πιέζουν τεράστιους όγκους νερού μέσα στο υπόγειο δίκτυο για να εξισορροπηθεί η πίεση με τις εσωτερικές λίμνες.
Ατμοσφαιρική Πίεση & Άνεμοι: Οι ισχυροί άνεμοι και οι αλλαγές στο βαρομετρικό μπορούν να «στοιβάξουν» νερό στις ακτές, αναγκάζοντάς το να βρει διέξοδο μέσα από τις υποβρύχιες σήραγγες με τεράστια ορμή.
Σταματάνε ποτέ αυτά τα ρεύματα
Ναι, τα ρεύματα αυτά δεν είναι αέναα. Σταματάνε ή αλλάζουν κατεύθυνση όταν οι πιέσεις μεταξύ της ανοιχτής θάλασσας και του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα (ή της λίμνης) εξισορροπηθούν (slack water) ή όταν αλλάξει ο κύκλος της παλίρροιας.
Το τραγικό, όμως, είναι ότι αυτός ο κύκλος μπορεί να διαρκέσει από μερικές ώρες έως και μισή μέρα. Ένας δύτης έχει απόθεμα αέρα για συγκεκριμένα λεπτά, ειδικά όταν παλεύει με την εξάντληση. Τα 40 λεπτά αδιάκοπης πάλης με το ρεύμα που περιέγραψε ο 28χρονος, συνεπάγονται υπεραερισμό και ραγδαία κατανάλωση του αναπνεύσιμου αερίου.
Υπήρχε τρόπος να ξεφύγει;
Στην τεχνική σπηλαιοκατάδυση, το «σιφόνι» (η ροή προς τα μέσα) θεωρείται ο απόλυτος εφιάλτης. Αν ένας δύτης εγκλωβιστεί, οι επιλογές του είναι ελάχιστες και απαιτούν ειδική εκπαίδευση:
Η Πρόληψη (Ο Χρυσός Κανόνας): Η μόνη πραγματική σωτηρία είναι να μην περάσεις το κιγκλίδωμα. Τοποθετήθηκε εκεί ακριβώς επειδή μετά από αυτό το σημείο δεν υπάρχει επιστροφή σε περίπτωση ενεργοποίησης του σιφονιού.
Το Οριακό Στρώμα (Boundary Layer): Στο κέντρο μιας σήραγγας, το ρεύμα έχει τη μέγιστη ταχύτητα. Κοντά στα τοιχώματα (στα βράχια), η τριβή του νερού μειώνει αισθητά την ταχύτητα του ρεύματος. Ένας έμπειρος σπηλαιοδύτης θα προσπαθούσε να κολλήσει κυριολεκτικά πάνω στον βράχο και να συρθεί με τα χέρια του προς τα έξω (pull-and-glide), αντί να κολυμπήσει στο κέντρο της ροής.
Αναμονή (Wait it out): Εάν η έξοδος είναι αδύνατη, ο δύτης (εφόσον έχει ειδικό εξοπλισμό, βράγχια κλειστού κυκλώματος – rebreather, ή πάρα πολλές μπουκάλες) δένεται σε έναν βράχο, προσπαθεί να ηρεμήσει για να ρίξει τους καρδιακούς παλμούς και την κατανάλωση αέρα, και περιμένει να «γυρίσει» ή να σταματήσει η παλίρροια.
Δυστυχώς, με ανοιχτό κύκλωμα (απλές μπουκάλες), ένα τόσο δυνατό ρεύμα και τεράστια σωματική κούραση, ο χρόνος δεν ήταν με το μέρος του. Η ηρωική προσπάθεια του 34χρονου Πλάτωνα με τα σκοινιά και η ρίψη του σκούτερ και της εφεδρικής μπουκάλας από τον φίλο του δείχνει ότι εξαντλήθηκε κάθε ανθρώπινο περιθώριο διάσωσης υπό αυτές τις ακραίες συνθήκες.
