Στη γονεϊκότητα συχνά μετράμε την επιτυχία με λάθος κριτήρια: βαθμούς, επιδόσεις, δραστηριότητες, «σωστές» επιλογές. Όμως η πραγματική δοκιμασία έρχεται στις μικρές, καθημερινές στιγμές εκεί όπου δεν είμαστε παρόντες για να καθοδηγήσουμε, να διορθώσουμε ή να προστατεύσουμε.
Η ουσία δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που μας χρειάζονται διαρκώς. Είναι να μεγαλώσουμε ανθρώπους που μπορούν να λειτουργήσουν αυτόνομα, να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, να αναλαμβάνουν ευθύνη και να στέκονται με σεβασμό απέναντι στους άλλους γνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι είμαστε διαθέσιμοι όταν η ανάγκη είναι αληθινή.
Η αυτονομία δεν χτίζεται από τη μία μέρα στην άλλη. Καλλιεργείται μέσα από σταθερότητα, εμπιστοσύνη και χώρο για δοκιμή και λάθος. Και όταν αρχίζουμε να βλέπουμε ορισμένες συμπεριφορές να εμφανίζονται φυσικά και χωρίς υπενθύμιση, τότε ξέρουμε ότι τα θεμέλια που βάλαμε είναι γερά.
Έρευνες δείχνουν ότι όταν οι γονείς ακολουθούν ένα στυλ που ενθαρρύνει την αυτονομία και τη λήψη αποφάσεων (χωρίς υπερβολικό έλεγχο), τα παιδιά τείνουν να γίνονται περισσότερο ανεξάρτητα, αυτοδύναμα και κοινωνικά αποδεκτά.
Αυτό σημαίνει ότι η νοοτροπία και η συμπεριφορά του γονέα (π.χ. να ρωτάει «τι νομίζεις ότι πρέπει να κάνεις;») παίζει ρόλο στη διαμόρφωση ενός παιδιού που δεν περιμένει πάντα έτοιμες λύσεις από τους άλλους.
Ακολουθούν ενδείξεις που δείχνουν ότι η βάση που έχουμε δημιουργήσει ως γονείς λειτουργεί πιο αποτελεσματικά απ’ όσο νομίζουμε
Εκφράζουν καθαρά τις ανάγκες τους
Άρθρο του artfulparent.com αναφέρει ότι τα ανεξάρτητα παιδιά μάθαιναν να εκφράζουν με λόγια τι χρειάζονται όχι με κλάμα ή παράπονο, αλλά με σαφήνεια και ήρεμη επικοινωνία. Αυτό δείχνει ότι έχουν μάθει να επικοινωνούν χωρίς να αντιμετωπίζουν κάθε δυσκολία σαν κρίση.
Τέτοια συμπεριφορά δείχνει ότι αναλαμβάνουν ευθύνη για τα συναισθήματά τους και έχουν μέσα τους κάποιο βαθμό αυτορρύθμισης, κάτι που είναι βασικό στοιχείο της ωριμότητας.
Επιμένουν όταν δυσκολεύονται όχι μόνο για «να μας ευχαριστήσουν»
Στο μπλογκ sph.edu αναφέρεται πώς ένα παιδί που δεν εγκαταλείπει ένα δύσκολο παζλ ή παιχνίδι, ακόμα και αν του πάρει χρόνο, δείχνει ανθεκτικότητα και την ικανότητα να αντιμετωπίζει απογοητεύσεις. Η επιμονή συνδέεται με ισχυρή αυτοπεποίθηση και αυτονομία.
Μαθαίνουν να συνεργάζονται και να σέβονται όρια
Η σωστή συνεργασία με άλλα παιδιά να περιμένουν σειρά, να μοιράζονται παιχνίδια, να ακούν πριν μιλήσουν δείχνει κοινωνική ωριμότητα και σεβασμό σε κανόνες. Αυτό είναι μια σημαντική πτυχή της ανεξαρτησίας, γιατί μαθαίνουν να λειτουργούν σε ομάδες χωρίς να χρειάζονται οδηγίες από ενήλικες για κάθε βήμα.
Ζητούν συγγνώμη χωρίς να τους το υπενθυμίζουμε
Όχι την αναγκαστική συγγνώμη. Την αυθόρμητη.
Άρθρο του yahoo.com αναφέρει ότι όταν καταλαβαίνουν ότι πλήγωσαν κάποιον και το διορθώνουν από μόνα τους, δείχνουν ότι έχουν αναπτύξει ενσυναίσθηση και προσωπική ευθύνη.
Χάνουν χωρίς να καταρρέουν
Στο ίδιο άρθρο αναφέρει ότι όταν χάνουν σε ένα παιχνίδι ή κάνουν λάθος, στεναχωριούνται αλλά συνεχίζουν.
Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που μαθαίνουν να διαχειρίζονται μικρές απογοητεύσεις αποκτούν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στην ενήλικη ζωή. Δημιουργούν αυτό που οι ψυχολόγοι αποκαλούν «συναισθηματικό κάλο» την ικανότητα να αντέχουν τη δυσκολία χωρίς να διαλύονται.
Ρωτούν όταν δεν καταλαβαίνουν
Αν σηκώνουν χέρι και λένε «δεν το κατάλαβα», τότε έχουμε καλλιεργήσει υγιή αυτοπεποίθηση.
Η περιέργεια αντιμετωπίστηκε ως δύναμη, όχι ως αδυναμία.
Σύμφωνα με το Froebel Trust στην εκπαιδευτική θεωρία, η ικανότητα των παιδιών να θέτουν ερωτήσεις και να εκφράζουν περιέργεια είναι βασικό εργαλείο μάθησης και καθοριστικό στοιχείο για την κατανόηση του κόσμου. Η περιέργεια και η ενεργή ερώτηση βοηθούν τα παιδιά να επεξεργάζονται πληροφορίες και να μαθαίνουν περισσότερο αποτελεσματικά.
Λένε την αλήθεια, ακόμη κι όταν δυσκολεύει
Στο sciencedirect.com αναφέρει ότι όταν έρχονται να μας πουν ότι έκαναν λάθος, πριν το ανακαλύψουμε, σημαίνει ότι μας εμπιστεύονται.
Η ειλικρίνεια ανθίζει όταν το παιδί ξέρει ότι η αγάπη μας δεν απειλείται από το λάθος.
Διαφωνούν μαζί μας με σεβασμό
Μπορούν να πουν «διαφωνώ» χωρίς φωνές ή πόρτες που χτυπούν.
Αυτό σημαίνει ότι μεγαλώνουν σε περιβάλλον όπου η διαφωνία δεν ισοδυναμεί με απόρριψη.
Έρευνα στο πεδίο της αναπτυξιακής ψυχολογίας που δείχνει ότι παιδιά που μαθαίνουν να εξερευνούν διαφορετικές απόψεις και να αντιμετωπίζουν αντίθετες πληροφορίες (π.χ. όταν αυτό που τους λέει ένας ενήλικας δεν συμφωνεί με τις παρατηρήσεις τους), δείχνουν μεγαλύτερη κριτική σκέψη και ανθεκτικότητα στην αντίδραση σε σύγκρουση πληροφοριών.
Με πληροφορίες από artfulparent.com, sph.edu , yahoo.com, Froebel Trust , sciencedirect.com
