Σήμερα ο δρ Κρις Νόουλς είναι καθηγητής χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου και συγγραφέας ενός νέου βιβλίου για την «επιστήμη» της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.
Οταν ήταν 18 ετών, ερευνητές είχαν έρθει στο σχολείο του για να πραγματοποιήσουν ένα πείραμα. Ήθελαν να δουν ποιοι αρχάριοι πότες αντιδρούσαν περισσότερο στο αλκοόλ και ποιοι θα εμφάνιζαν αργότερα πρόβλημα με το αλκοόλ. Οπως αφηγείται στο Cnn.com, δεν θα ξεχάσει τη σκηνή: Τοποθέτησαν δύο διπλές βότκες μπροστά σε κάθε μαθητή για να μετρήσουν την αντίδρασή τους, θυμάται ο ίδιος. Ο Νόουλς κατέβασε τη δική του και στη συνέχεια έφτασε και ήπιε τις δύο που ανήκαν σε μια κοπέλα δίπλα του, η οποία δεν ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για το αλκοόλ.
Πριν περάσουν λίγα χρόνια, ο ίδιος βρέθηκε να ζητά θεραπεία για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ.
Kαμία ποσότητα αλκοόλ δεν είναι καλή για την καρδιά ή τον εγκέφαλο
Οι έρευνες έχουν δείξει ότι καμία ποσότητα αλκοόλ δεν είναι καλή για την καρδιά ή τον εγκέφαλο. Παρά τα ευρήματα αυτά και τις συχνά προσωπικές συνέπειες για ορισμένους πότες, η υπερβολική χρήση αλκοόλ είναι αρκετά συχνή, με το 17% των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες να αναφέρουν κραιπάλη, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ.
Περιγράφοντας την εποχή που έπινε ως 10 χρόνια διασκέδασης, στη συνέχεια 10 χρόνια διασκέδασης με αρνητικές συνέπειες και άλλα 10 χρόνια μόνο με αρνητικές συνέπειες, ο Νόουλς διερεύνησε τη γοητεία του αλκοόλ στο νέο του βιβλίο, “Why We Drink Too Much: The Impact of Alcohol on Our Bodies and Culture” (Γιατί πίνουμε πάρα πολύ: Ο αντίκτυπος του αλκοόλ στο σώμα και τον πολιτισμό μας).
Και ποια αλήθεια είναι η σύντομη απάντηση στο γιατί οι άνθρωποι πίνουν;
«Επειδή είναι διασκεδαστικό και επειδή μαθαίνουμε ότι συμβαίνουν καλά πράγματα όταν το κάνουμε, ή τουλάχιστον νομίζουμε ότι έχουν συμβεί καλά πράγματα όταν το κάναμε», απαντά αμέσως ο Νόουλς.
Το πόσο πίνει κάποιος και η σχέση που έχει ένα άτομο με το αλκοόλ εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το περιβάλλον, η βιολογία και η ψυχολογία, είπε.
Το αλκοόλ διεγείρει ορισμένα από τα ίδια κέντρα ευχαρίστησης του εγκεφάλου με εκείνα που δίνουν το αίσθημα της ανταμοιβής όταν αναζητμτε τα απαραίτητα, όπως το φαγητό και οι σχέσεις, εξηγεί πολύ απλά.
«Όσο περισσότερο πίνεις, τόσο περισσότερο οδηγείς αυτούς τους νευροδιαβιβαστές του στρες και έτσι είσαι δυστυχισμένος όταν δεν πίνεις», εξηγεί με τη σειρά του ο δρ Τζορτζ Κουμπ, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου για την Κατάχρηση Αλκοόλ και τον Αλκοολισμό.
«Σκάβεις πραγματικά αυτή την τρύπα και πίνεις για να γεμίσεις την τρύπα. Αλλά δυστυχώς, κάθε φορά που προσπαθείς να γεμίσεις την τρύπα πίνοντας, κάνεις την τρύπα πιο βαθιά».
Η φυσιολογία ορισμένων ανθρώπων απλώς θα «συμφωνήσει» περισσότερο με το αλκοόλ, συμπληρώνει με τη σειρά της η δρ Ντανιέλ Ντικ, διευθύντρια του Rutgers Addiction Research Center και καθηγήτρια ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή Robert Wood Johnson του Rutgers.
Οπως αναφέρει, ένα σημαντικό μέρος της βιολογίας πίσω από το ποιος αναπτύσσει προβληματική χρήση αλκοόλ έχει να κάνει με το πώς ο εγκέφαλος ενός ατόμου είναι «καλωδιωμένος» για να επεξεργάζεται τις ανταμοιβές και τον κίνδυνο.
Η χρήση αλκοόλ ανταμείβει τον εγκέφαλο και όταν ένας εγκέφαλος είναι «καλωδιωμένος» να αναζητά πολλές ανταμοιβές και να ανησυχεί λιγότερο για τους κινδύνους, ένα τέτοιο άτομο είναι πιο πιθανό να πέσει σε ένα μοτίβο που θέλει να κάνει όλο και περισσότερη χρήση, είπε.
Οι άνθρωποι με παθήσεις όπως η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, η διπολικότητα, η σχιζοφρένεια και η διαταραχή μετατραυματικού στρες διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο κατάχρησης ουσιών, δηλώνει ο δρ Νόουλς. Αλλά ψυχολογικά χαρακτηριστικά όπως ο νευρωτισμός, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, το άγχος και η κατάθλιψη αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο.
Οι άνθρωποι που πίνουν μόνο για διασκέδαση δεν είναι πιθανό να αναπτύξουν εξάρτηση, ξεκαθαρίζει. Αυτό δεν σημαίνει ότι η κραιπάλη στα πάρτι δεν θα οδηγήσει σε προβλήματα υγείας στην πορεία, απλώς οι λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι πίνουν όταν πίνουν μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.
Ναι, μερικοί άνθρωποι πίνουν απλώς για να διασκεδάσουν, αλλά πολλοί καταναλώνουν επίσης αλκοόλ για να βιώσουν μια ώθηση στην αυτοπεποίθηση ή την απόδοση ή για να ανακουφιστούν από το άγχος, τη θλίψη ή τις δύσκολες αναμνήσεις, αναφέρει ο Νόουλς. Αυτά τα πρόσθετα κίνητρα μπορεί να λειτουργήσουν εναντίον μας, επιμένει.
«Υπάρχει μια παλιά παροιμία: ‘Αν το ποτό είναι πρόβλημα, έχεις μια ευκαιρία. Αν είναι η λύση σου, έχεις ήδη χάσει”» θυμίζει.
Οι έξι τύποι σε σχέση με την κατανάλωση αλκοόλ – τρεις από τη μια και τρεις από την άλλη «πλευρά»
Δεν υπάρχουν μόνο δύο τύποι πότη – εκείνοι που έχουν πρόβλημα και εκείνοι που δεν χρειάζεται να ανησυχούν γι’ αυτό, αναφέρει η δρ Ντικ. Από τη μία πλευρά υπάρχουν εκείνοι που δεν πίνουν καθόλου, εκείνοι που μπορεί να πίνουν μερικές φορές αλλά δεν τους αρέσει ιδιαίτερα, και εκείνοι που πίνουν αλλά με τρόπο που τους φαίνεται υγιής και διαχειρίσιμος. Στην άλλη πλευρά είναι οι άνθρωποι που θεωρείται ότι έχουν κλινική διαταραχή χρήσης αλκοόλ, η οποία μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή σοβαρή.
Τα διαγνωστικά κριτήρια για τη διαταραχή χρήσης αλκοόλ περιλαμβάνουν παράγοντες όπως το να συνεχίζουμε να πίνουμε παρόλο που αυτό επηρεάζει τη δουλειά ή την οικογένειά μας, να μπλεκόμαστε σε επικίνδυνες καταστάσεις και να έχουμε συμπτώματα στέρησης, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο για την Κατάχρηση Αλκοόλ και τον Αλκοολισμό.
Στη μέση βρίσκονται όσοι αυτοαποκαλούνται «πότες της γκρίζας ζώνης», δηλώνει ο Νόουλς. Δεν πρόκειται για ιατρικό ορισμό, αλλά μάλλον για αναγνώριση των ανθυγιεινών προτύπων κατανάλωσης αλκοόλ.
Δεν έχουν αντιμετωπίσει προβλήματα στη δουλειά τους εξαιτίας της κατανάλωσης αλκοόλ, δεν έχουν χάσει σχέσεις ή δεν έχουν υποστεί ακόμη προβλήματα υγείας. Μπορεί όμως να μην αποδίδουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, να μην αισθάνονται παρόντες με τα παιδιά τους ή να μην αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το στρες ή τις δυσκολίες, αναφέρει ο Νόουλς.
Παρόλο που μπορεί να νιώθουμε ότι το αλκοόλ είναι μέρος των πάντων, η δρ Ντανιέλ Ντικ μας πληροφορεί ότι οι άνθρωποι πίνουν λιγότερο απ’ ό,τι έπιναν σε προηγούμενες γενιές, ιδίως οι νεότεροι Και μαζί με αυτή τη μείωση, έχει επέλθει μια άνοδος της κουλτούρας των mocktail και των μη αλκοολούχων ποτών. Η εύρεση αυτών των εναλλακτικών λύσεων μπορεί να είναι ένας καλός τρόπος για να συμμετέχουμε σε κοινωνικές ρουτίνες χωρίς να αρπάζουμε ένα αλκοολούχο ποτό κάθε φορά, λέει.
Γιατί το να προσπαθήσουμε απλά να μειώσουμε το ποτό δεν φτάνει
Το κλειδί, ωστόσο, είναι να αναπροσαρμόσουμε τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός μας παίρνει τις ανταμοιβές και να αντιμετωπίσουμε το άγχος που μπορεί να παρακινήσει τη χρήση αλκοόλ, και όχι απλώς να προσπαθήσουμε να μειώσουμε το ποτό, δηλώνει ο Νόουλς.
Όσον αφορά τη διατήρηση της νηφαλιότητας, «οι περισσότεροι άνθρωποι που μας δείχνουν με περηφάνια την καρφίτσα των 35 χρόνων τους θα μας πουν ότι είναι μια δια βίου προσπάθεια», καταλήγει ο δρ. Κουμπ.
Νέα μελέτη: 1 μήνας χωρίς αλκοόλ έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία
Mια νέα συστηματική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Alcohol and Alcoholism απέδειξε ότι ακόμη και ένα διάλειμμα ενός μήνα από το αλκοόλ αρκεί για να καταγραφούν μετρήσιμες βελτιώσεις σε πολλαπλά συστήματα του οργανισμού. «Αυτό είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό», αναφέρει η Μέγκαν Στρόουγκερ, PhD, κύρια συγγραφέας της μελέτης και μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Κέντρο Μελετών Αλκοόλ και Εξαρτήσεων (CAAS) της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Brown.
Με πληροφορίες από: cnn.com , Alcohol and Alcoholism
