Ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα ένωση που θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Molecular Therapy, προσφέροντας ενδεχομένως – όχι μόνο ένα νέο όπλο αλλά – μια νέα στρατηγική για την καταπολέμηση της πιο κοινής μορφής άνοιας παγκοσμίως.
Ενώ τα τρέχοντα φάρμακα για τη νόσο Αλτσχάιμερ επικεντρώνονται, όπως αναφέρει σε άρθρο του το Science alert που παρουσιάζει την έρευνα, κυρίως στην αφαίρεση πλακών αμυλοειδούς-βήτα που σχετίζονται με τη νόσο, η νέα ένωση ακολουθεί μια θεμελιωδώς διαφορετική προσέγγιση, στοχεύοντας αντ’ αυτού ένα συγκεκριμένο ένζυμο για να επαναπρογραμματίσει θεραπευτικά, το επιγένωμα των νευρώνων / neuronal epigenome. (Πρόκειται για το σύνολο των χημικών τροποποιήσεων στο DNA και τις πρωτεΐνες ιστόνες, οι οποίες ρυθμίζουν την έκφραση των γονιδίων χωρίς να αλλάζουν την αλληλουχία του DNA σύμφωνα με την επισκόπηση ΑΙ).
Τα μονοκλωνικά αντισώματα όπως η λεκανεμάμπη και η ντονενεμάμπη, τα οποία στοχεύουν τις πρωτεΐνες αμυλοειδούς-βήτα, βοηθούν κάπως στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου όταν η θεραπεία ξεκινά νωρίς, αλλά δεν υπάρχει ακόμη αποδεδειγμένος τρόπος αντιστροφής της γνωστικής παρακμής από τη νόσο Αλτσχάιμερ στους ανθρώπους.
Οι θεραπείες που στοχεύουν μια άλλη πρωτεΐνη που ονομάζεται tau δεν αποδεικνύονται πολύ αποτελεσματικές.
Εστιάζοντας στο σημάδι της νόσου κι όχι στην αιτία της
Αυτό έχει οδηγήσει τους ερευνητές να υποψιάζονται ότι μπορεί να σκεφτόμαστε λανθασμένα τη νόσο Αλτσχάιμερ – εστιάζοντας σε πρωτεΐνες που αποτελούν σημάδι της νόσου και όχι στην αιτία της.
Η νέα ένωση, που ονομάζεται FLAV-27, φαίνεται να λειτουργεί με ευρύτερο τρόπο, στοχεύοντας σε ανοδικές αλλαγές στην γονιδιακή έκφραση που βοηθούν στην τροφοδότηση της εξέλιξης της νόσου με πολλαπλούς τρόπους, όχι μόνο μέσω πρωτεϊνικών πλακών.
Αυτό υποδηλώνει μια νέα επιγενετική στρατηγική για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ, λέει η κύρια συγγραφέας ΄Αινα Μπέλβερ Σάντσις, μοριακή βιολόγος στο Ινστιτούτο Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης στην Ισπανία.
«Η ένωση FLAV-27 αντιπροσωπεύει μια καινοτόμο και πολλά υποσχόμενη προσέγγιση στη νόσο Αλτσχάιμερ», λέει συγκεκριμένα η Μπέλβερ Σάντσις «με τη δυνατότητα να τροποποιήσει τη διαδικασία της νόσου, καθώς δρα όχι μόνο στα συμπτώματά της ή σε έναν μόνο παθολογικό βιοδείκτη, αλλά άμεσα στους υποκείμενους μοριακούς μηχανισμούς της».
Η ίδια και οι συνεργάτες της σημειώνουν ότι η G9a εμπλέκεται στην επιγενετική ρύθμιση εντός του εγκεφάλου και μπορεί να «φιμώσει» γονίδια σημαντικά για βασικές λειτουργίες όπως η ανάπτυξη των εγκεφαλικών κυττάρων, η συναπτική πλαστικότητα και η επεξεργασία μνήμης.
Η FLAV-27 αναστέλλει την G9a μπλοκάροντας ένα μόριο γνωστό ως S-αδενοσυλομεθειονίνη, χωρίς την οποία το ένζυμο χάνει την επιρροή του στη γενετική έκφραση, εξηγούν οι ερευνητές.
Οπως αναφέρουν ακόμα οι συγγραφείς, η αναστολή του G9a φαίνεται να βοηθά στην ηρεμία της επιγενετικής δυσλειτουργίας που παρατηρείται στη νόσο Αλτσχάιμερ και αποκαθιστά μια πιο τυπική λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων.
Tο κενό της εφαρμογής σε ανθρώπους
Η νέα ένωση δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε ανθρώπους – και μπορεί να μην γίνει για λίγο καιρό – αλλά έχει δείξει πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα σε πειράματα κυττάρων, καθώς και σε μελέτες σε νηματώδη και ποντίκια.
Η νέα ένωση δείχνει να έχει προοπτικές, όπως και άλλα υποψήφια φάρμακα, αλλά εξακολουθεί να έχει πολύ δρόμο μπροστά της πριν ξεκινήσουν οι δοκιμές σε ανθρώπους, σημειώνει η ομάδα, συμπεριλαμβανομένων τοξικολογικών μελετών σε τουλάχιστον δύο είδη ζώων και άλλων ρυθμιστικών βημάτων.
Με πληροφορίες από: Science alert , Molecular Therapy
