Τα εγκαίνια των νέων χειρουργείων στο Αντικαρκινικό-Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «Άγιος Σάββας» έφεραν μαζί δύο πράγματα που στην Ελλάδα συχνά συμβαδίζουν. Μια αναγκαία αναβάθμιση υποδομών και μια πολιτική σύγκρουση υψηλών ντεσιμπέλ. Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης μίλησε για «τα καλύτερα χειρουργεία σε όλο το ΕΣΥ», αύξηση δυναμικότητας και «σβήσιμο» της λίστας αναμονής εντός τριμήνου, ενώ επιτέθηκε στο Σωματείο Εργαζομένων λέγοντας ότι «έκαναν αγώνα για να αποτύχουμε».
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, ο «Άγιος Σάββας» περνά από τις 5 στις 11 διαθέσιμες χειρουργικές κλίνες/δυνατότητες, με στόχο να συμπιεστεί δραστικά ο χρόνος αναμονής για ογκολογικά χειρουργεία.
Στο ίδιο κάδρο μπαίνει και η ανακαίνιση χειρουργικών αιθουσών (αναφέρεται συνολική λειτουργία 11 χειρουργικών αιθουσών που θα εξυπηρετούν το νοσοκομείο, μαζί με χώρους/δομές που συνδέονται με αυτό), με έργο που εντάσσεται στο πλαίσιο του RRF (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας).
Στην εκδήλωση, όπως μεταδόθηκε, παρόντες ήταν μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Υγείας, η γενική γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, η διοικήτρια της 1ης ΥΠΕ Όλγα Μπαλαούρα και από τη διοίκηση του νοσοκομείου ο πρόεδρος Δ.Σ./διοικητής Χρήστος Φασιανός και η αντιπρόεδρος Γεωργία Ποντίκη.
Με τους αριθμούς
- 5 → 11 χειρουργικές δυνατότητες/κλίνες (όπως αναφέρθηκε) και υπόσχεση για εκκαθάριση της λίστας αναμονής σε 3 μήνες.
- Η πολιτική ουσία, πέρα από τη φρασεολογία, είναι μία: Στην ογκολογία ο χρόνος είναι θεραπεία. Μια επέμβαση που “φεύγει” από την αναμονή, δεν είναι απλώς διοικητικό KPI (Key Performance Indicator) δηλαδή Βασικός Δείκτης Απόδοσης. Είναι κλινική έκβαση.
Πηγή φωτογραφιών: EUROKINISSI
Λίγη ιστορία: γιατί ο «Άγιος Σάββας» είναι κάτι παραπάνω από ένα νοσοκομείο
Ο «Άγιος Σάββας» δεν “έτυχε” να γίνει σημείο αναφοράς. Η ιστορία του συνδέεται με το Ελληνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο, που ιδρύθηκε το 1935 από τη «Χριστιανική Κοινωνική Ένωση», με στόχο – μεταξύ άλλων – τη δημιουργία και λειτουργία του νοσοκομείου. Στις αρχές του 1940 λειτουργούσαν ήδη πολλαπλά τμήματα, εξωτερικά ιατρεία και εργαστήρια, ενώ ακολούθησαν μεγάλες επεκτάσεις και εξειδικεύσεις τις επόμενες δεκαετίες.
Με άλλα λόγια μιλάμε για έναν οργανισμό που κουβαλά θεσμική μνήμη της αντικαρκινικής φροντίδας στην Ελλάδα και αυτό κάνει κάθε αναβάθμιση υποδομών να έχει ειδικό βάρος.
Το μεγάλο πλαίσιο: ο καρκίνος στην Ελλάδα δεν είναι “μια στατιστική”
Οι εκτιμήσεις διεθνών φορέων δείχνουν ότι στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 65.700 νέα περιστατικά καρκίνου ετησίως (όλοι οι τύποι, και τα δύο φύλα). Παράλληλα, το Cancer Country Profile για την Ελλάδα (OECD/EU, 2025) επισημαίνει ότι:
Η θνησιμότητα από καρκίνο (ηλικιο-τυποποιημένη) είναι κοντά/ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ,
Σχεδόν το 1/4 των θανάτων από καρκίνο αποδίδεται στον καρκίνο του πνεύμονα, και ακολουθούν παχύ έντερο, μαστός, πάγκρεας, προστάτης,
Περίπου μισό εκατομμύριο άνθρωποι ζουν με καρκίνο στη χώρα (εκτίμηση επιπολασμού). Πάντως πρέπει να συζητηθεί το έλλειμμα πλήρως ανεπτυγμένου, πληθυσμιακού εθνικού μητρώου καρκίνου για πιο στιβαρή εικόνα επίπτωσης. Αυτό το τελευταίο δεν είναι “τεχνική λεπτομέρεια”. Χωρίς δεδομένα, σχεδιάζεις πολιτική υγείας σχεδόν στα τυφλά.
Πρόοδος στη θεραπεία: τι έχει αλλάξει πραγματικά
Η σύγχρονη ογκολογία κάνει άλματα, αλλά όχι με έναν μόνο τρόπο.
1) Ανοσοθεραπεία (checkpoint inhibitors):
Σε ορισμένους καρκίνους (π.χ. μελάνωμα) η ανοσοθεραπεία έχει αλλάξει την πρόγνωση, με δεδομένα που δείχνουν εντυπωσιακές μακροχρόνιες επιβιώσεις σε μέρος των ασθενών.
2) Κυτταρικές θεραπείες (CAR-T):
Για αιματολογικές κακοήθειες, οι CAR-T θεραπείες έχουν γίνει πραγματικό “game changer”, με επίσημες ενημερώσεις να περιγράφουν εγκρίσεις και κλινικά οφέλη σε ανθεκτικές νόσους.
3) Πρόληψη & προσυμπτωματικός έλεγχος:
Η πρόοδος δεν είναι μόνο “φάρμακα”. Η εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας ως πρόβλημα δημόσιας υγείας έχει συγκεκριμένο παγκόσμιο οδικό χάρτη (στόχοι 90–70–90 έως το 2030: εμβολιασμός HPV, screening, θεραπεία).
Και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η επικαιροποιημένη προσέγγιση για screening ενισχύει/εκσυγχρονίζει συστάσεις για μαστό, τραχήλο, παχύ έντερο.
Οι “νέες αίθουσες” είναι απαραίτητες. Αλλά πάντοτε θα θέλαμε περισσότερες
Εδώ είναι το σημείο που συνήθως χάνεται μέσα στον «καβγά». Στην ογκολογία, η υποδομή είναι το πρώτο μισό της εξίσωσης. Το δεύτερο μισό είναι άνθρωποι και ροές: αναισθησιολόγοι, νοσηλευτές χειρουργείου, ΜΕΘ/ανάνηψη, παθολογοανατομικά εργαστήρια, μοριακές εξετάσεις, ογκολογικά συμβούλια, follow-up. Γι’ αυτό και οι παλιότερες γκρίνιες, γι’ αυτό και η επιμονή του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη να υπάρξουν νέες αίθουσες, με όσο γίνεται πιό επαρκή στελέχωση.
Και κάτι ακόμη: Σε ένα νοσοκομείο όπως ο «Άγιος Σάββας», το στοίχημα δεν είναι απλώς να μειωθεί η αναμονή. Είναι να μειωθεί η ανισότητα πρόσβασης στις σύγχρονες θεραπείες, από την πρόληψη μέχρι την πιο εξειδικευμένη παρέμβαση. Και όλα δείχνουν ότι επιτυγχάνεται.
Τα εγκαίνια στον «Άγιο Σάββα» είναι πράγματι είδηση ουσίας. Περισσότερη χειρουργική δυνατότητα σημαίνει λιγότερη αναμονή και καλύτερη πορεία για ασθενείς που λόγω της επιθετικότητας του καρκίνου, δεν έχουν χρόνο για χάσιμο.
