Κατηγορηματικός ότι δεν υπάρχουν πυρηνικά όπλα στις βρετανικές βάσεις της Κύπρου εμφανίζεται ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον Τέρενς Κουίκ και τον Αντώνη Φουρλή στη HuffPost. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η απειλή για την Κύπρο έχει περιοριστεί σημαντικά, εξηγεί τι πραγματικά συνέβη με το πλήγμα στο Ακρωτήρι και αναλύει τον ρόλο της ευρωπαϊκής ναυτικής παρουσίας στην περιοχή.
Εκτιμά, επίσης, ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα. Όπως εξηγεί, το Ιράν ακολουθεί μια υπολογισμένη στρατηγική κλιμάκωσης, με στόχο να παρατείνει τη σύγκρουση και να προκαλέσει ενεργειακή και οικονομική κρίση παγκόσμιας κλίμακας.
Κύπρος, βρετανικές βάσεις, πυρηνικά, ασφάλεια
Η συνέντευξη με τον Ναύαρχο ε.α. Γιάννη Εγκολφόπουλο, ξεκίνησε γύρω από την ασφάλεια της Κύπρου και τον ρόλο των βρετανικών βάσεων, που επανήλθε δυναμικά τις τελευταίες ημέρες, μετά από πληροφορίες και σενάρια που κυκλοφόρησαν για πιθανή ύπαρξη πυρηνικών όπλων στο Ακρωτήρι.
Ωστόσο, ο ίδιος απορρίπτει κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο.
«Το να έχουν πυρηνικά οι Άγγλοι στις βάσεις της Κύπρου αποκλείεται», τονίζει, επισημαίνοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν διατηρεί πυρηνικά όπλα εκτός του δικού του εδάφους.
Η τοποθέτησή του έρχεται ως απάντηση σε εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν από πολιτικούς κύκλους στην Κύπρο, μεταξύ αυτών και από τον πρόεδρο της Επιτροπής Άμυνας της κυπριακής Βουλής Μαρίνο Σιζόπουλο, ο οποίος είχε αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο παρουσίας πυρηνικών.
Δεν υπάρχει λόγος για πυρηνικά στο Ακρωτήρι
Σύμφωνα με τον Έλληνα ναύαρχο, πέρα από το πολιτικό σκέλος, δεν υπάρχει ούτε επιχειρησιακή ανάγκη για τέτοια όπλα στην περιοχή.
«Στο Ακρωτήρι δεν υπάρχει ανάγκη από τον νατοϊκό σχεδιασμό να υπάρχουν πυρηνικά. Σε άλλες περιοχές της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου υπάρχουν δυνατότητες, αλλά όχι εκεί», σημειώνει.
Ως παράδειγμα αναφέρει την αμερικανική βάση του Ιντσιρλίκ στην Τουρκία, όπου στο παρελθόν υπήρχαν πυρηνικά όπλα.
«Ακόμη και τα πυρηνικά που υπήρχαν στο Ιντσιρλίκ έχουν απομακρυνθεί εδώ και χρόνια. Παλαιότερα υπήρχαν περίπου 12.000 με 13.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί. Σήμερα είναι ζήτημα αν βρίσκονται εκεί 150 άτομα, κυρίως για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων», αναφέρει.
Τι ήταν το πλήγμα στο Ακρωτήρι
Ο ναύαρχος Εγκολφόπουλος αναφέρεται και στο περιστατικό που προκάλεσε ανησυχία, όταν πτητικό μέσο έπληξε εγκαταστάσεις στη βάση του Ακρωτηρίου.
Όπως εξηγεί, δεν επρόκειτο για συμβατικό drone αλλά για UAV (Unmanned Air Vehicle).
«Αν δει κανείς την τρύπα που δημιουργήθηκε στο υπόστεγο, στο κέντρο είναι πιο φαρδιά και στα άκρα πιο στενή. Αυτό δείχνει ότι πρόκειται για UAV και όχι για μικρό drone τύπου ελικοπτέρου», σημειώνει.
Τα UAV, εξηγεί, είναι μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που μπορούν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις.
«Πιθανότατα εκτοξεύθηκαν από περιοχές του Λιβάνου. Υπάρχουν όμως και αναφορές στον αραβικό Τύπο ότι μπορεί να προήλθαν από φιλοϊρανικές ομάδες στο Ιράκ», προσθέτει.
Η πτήση τους γίνεται μέσω προκαθορισμένων σημείων πορείας. «Λειτουργούν με waypoints, όπως περίπου στην ιστιοπλοΐα πηγαίνεις από σημείο σε σημείο για να φτάσεις στον προορισμό σου. Έτσι μπορούν να κινηθούν μέσω Συρίας και να κατευθυνθούν προς την Κύπρο».
Η ισχυρή ναυτική παρουσία στην περιοχή
Παρά το περιστατικό, ο ίδιος θεωρεί ότι η απειλή για την Κύπρο έχει πλέον μειωθεί σημαντικά.
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η μεγάλη στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Στην περιοχή υπήρχε αεροπλανοφόρο και πέντε μεγάλα αντιτορπιλικά με εξαιρετικά συστήματα αεράμυνας που υποστηρίζουν και την άμυνα του Ισραήλ», σημειώνει.
Κατά την εκτίμησή του, με την παρουσία τόσων μέσων στην περιοχή, είναι εξαιρετικά δύσκολο να περάσει απαρατήρητο οποιοδήποτε ιπτάμενο μέσο.
«Το να μην εντοπίστηκαν θα μου φαινόταν περίεργο. Το να επιτράπηκε να περάσουν για να σταλεί ένα μήνυμα πολιτικού χαρακτήρα είναι πιο πιθανό σενάριο», λέει χαρακτηριστικά.
Ελληνικές και ευρωπαϊκές δυνάμεις στην Κύπρο
Σημαντικό ρόλο στην αποτροπή, σύμφωνα με τον ίδιο, παίζει και η παρουσία ευρωπαϊκών δυνάμεων.
«Με την άφιξη ελληνικών φρεγατών και ελληνικών F-16, αλλά και με τη μεγάλη ευρωπαϊκή ναυτική δύναμη που βρίσκεται στην περιοχή, είναι πολύ δύσκολο πλέον να περάσει κάτι προς την Κύπρο», σημειώνει.
Στην επιχείρηση συμμετέχουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ τη διοίκηση έχει αναλάβει το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle.
«Η οργάνωση έγινε με εξαιρετικά γρήγορο τρόπο. Καθορίστηκαν αρμοδιότητες, το ποιος κάνει τι και πού επιχειρεί. Αυτό δείχνει ότι όταν θέλει η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να κινηθεί πολύ γρήγορα».
Μόνιμη στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο;
Σε ερώτηση για το αν η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει μόνιμη στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο, ο ναύαρχος απαντά ότι το ζήτημα θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις.
«Αυτό εξαρτάται από την κατάσταση στην περιοχή και φυσικά από την επιθυμία της κυπριακής κυβέρνησης, γιατί εκεί βρισκόμαστε κατόπιν πρόσκλησης», τονίζει.
Δεν αποκλείει πάντως το ενδεχόμενο, αν οι συνθήκες το απαιτήσουν.
«Η Κύπρος είναι ευρωπαϊκό έδαφος και αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι. Αν χρειαστεί μια πιο σταθερή παρουσία δυνάμεων, είναι κάτι που μπορεί να εξεταστεί στο μέλλον».
Το σημαντικότερο, καταλήγει, είναι η ταχύτητα με την οποία κινητοποιήθηκε η Ευρώπη.
«Εκεί που θέλει, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεικνύει ότι μπορεί να αντιδράσει άμεσα».
Ο πόλεμος με το Ιράν θα τραβήξει – Στόχος μια παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση
Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης με τον Τέρενς Κουίκ και τον Αντώνη Βουλή για την HuffPost , ο ναυάρχους Εγκολφόπουλος εκτιμά ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα. Όπως εξηγεί, το Ιράν ακολουθεί μια υπολογισμένη στρατηγική κλιμάκωσης, με στόχο να παρατείνει τη σύγκρουση και να προκαλέσει ενεργειακή και οικονομική κρίση παγκόσμιας κλίμακας.
Η εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η ένταση μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και των συμμάχων τους δημιουργεί νέα δεδομένα για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία.
Ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος εκτιμά ότι η σύγκρουση θα έχει διάρκεια, καθώς η Τεχεράνη φαίνεται να χρησιμοποιεί τα στρατιωτικά της μέσα με ιδιαίτερα υπολογισμένο τρόπο.
«Το χρονικό διάστημα είναι δύσκολο να το εκτιμήσουμε. Ότι όμως θα τραβήξει, θα τραβήξει», σημειώνει.
Η στρατηγική του Ιράν
Κατά τον ίδιο, το Ιράν φαίνεται να επιλέγει προσεκτικά πότε και πώς χρησιμοποιεί τα πυραυλικά του συστήματα.
«Κάνει πολύ έξυπνη και υπολογισμένη χρήση των πυρομαχικών του. Αυτό δείχνει ότι θέλει να παρατείνει τη σύγκρουση», εξηγεί.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, ο στόχος της Τεχεράνης δεν είναι μόνο στρατιωτικός.
«Αν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, μπορεί να δημιουργηθεί μια τεράστια πετρελαϊκή κρίση και οικονομική ασφυξία διεθνώς. Αυτό είναι ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται».
Οι συνεχείς βομβαρδισμοί και η αντοχή του Ιράν
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με συνεχείς αεροπορικές επιθέσεις.
«Είναι σαν να κάθεται κάποιος και να δέχεται σφαλιάρες χωρίς να αντιδρά. Το ερώτημα είναι πόσο μπορεί να αντέξει», λέει χαρακτηριστικά.
Οι βομβαρδισμοί, όπως σημειώνει, πραγματοποιούνται από δύο ιδιαίτερα ισχυρές αεροπορικές δυνάμεις που επιχειρούν σχεδόν αδιάκοπα.
«Όταν δέχεσαι επιθέσεις 24 ώρες το 24ωρο, κάποια στιγμή και το ηθικό σπάει. Όσο φανατισμένος και αν είναι κάποιος, υπάρχει όριο».
Γιατί δεν μοιάζει με τον πόλεμο στην Ουκρανία
Ο ναύαρχος επισημαίνει ότι η σύγκρουση αυτή δεν μπορεί να συγκριθεί με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Στην Ουκρανία μπορούσε κανείς να προβλέψει ότι θα τραβήξει πολύ, γιατί υπήρχαν συγκεκριμένα δεδομένα», λέει. Στη Μέση Ανατολή η μορφή του πολέμου είναι διαφορετική.
«Δεν έχουμε μάχη σώμα με σώμα. Έχουμε έναν που εκτοξεύει πυραύλους από μακριά και έναν άλλον που πετά από πάνω και χτυπά στρατηγικούς στόχους».
Η ιστορική αναλογία με τους Πέρσες
Ο Εγκολφόπουλος χρησιμοποιεί και μια ιστορική αναλογία για να εξηγήσει τη στρατηγική.
«Οι Πέρσες είχαν χιλιάδες τοξότες που έριχναν βέλη μαζικά. Οι Έλληνες όμως, με καλύτερη τακτική και λιγότερες δυνάμεις, τους νικούσαν», σημειώνει.
Κατά την άποψή του, η ίδια λογική φαίνεται να εφαρμόζεται σήμερα με σύγχρονα όπλα. «Στέλνονται μαζικά πυραυλικά πλήγματα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αλλάζει η ισορροπία στο πεδίο».
Πιθανοί στόχοι και κίνδυνος για τους αμάχους
Όσο παρατείνεται η σύγκρουση, αυξάνεται και ο κίνδυνος να στοχοποιηθούν κρίσιμες υποδομές.
«Μπορεί να δούμε πλήγματα σε εγκαταστάσεις αφαλάτωσης ή σεάλλες υποδομές που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών», προειδοποιεί. Στόχος τέτοιων επιθέσεων θα είναι η ψυχολογική πίεση στον αντίπαλο.
«Σε κάθε πόλεμο κάποιος προσπαθεί να σπάσει το ηθικό του άλλου».
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Η σύγκρουση, σύμφωνα με τον ναύαρχο, έχει ήδη σημαντικές γεωοικονομικές επιπτώσεις.
«Μια ενεργειακή κρίση θα επηρεάσει πρώτα απ’ όλα χώρες όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της περιοχής». Το αποτύπωμα μιας τέτοιας κρίσης, όπως λέει, θα είναι τεράστιο.
Ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ
Στη συζήτηση τέθηκε και το ερώτημα αν οι κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ δείχνουν ασυνέπεια στη στρατηγική των ΗΠΑ.
Ο Εγκολφόπουλος απορρίπτει αυτή την ερμηνεία.
«Θεωρείτε τον Τραμπ τόσο αφελή;» σχολιάζει, προσθέτοντας ότι πίσω από τις δηλώσεις του βρίσκεται ένα ισχυρό επιτελείο συμβούλων. «Το επιτελείο του δεν είναι τυχαίο και αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψη, ανεξάρτητα από το αν κάποιος συμπαθεί Ρεπουμπλικάνους ή Δημοκρατικούς».
Η θέση της Ελλάδας και το ερώτημα της Τουρκίας
Κατά τον ίδιο, οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών έχουν λειτουργήσει προς όφελος της Ελλάδας.
«Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η Ελλάδα. Και όσα έχουμε δει το τελευταίο διάστημα είναι προς το συμφέρον της».
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, εκτιμά ότι οι απώλειες για την Άγκυρα έχουν ήδη καταγραφεί. «Η Τουρκία έχει χάσει εδώ και καιρό από τη στάση που κράτησε απέναντι σε οργανώσεις και δυνάμεις που αντιμάχονται το Ισραήλ».
Αναφέρεται μάλιστα και σε πρόσφατες δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού του Ισραήλ Ναφτάλι Μπένετ, ο οποίος άσκησε ανοιχτή κριτική στην τουρκική πολιτική.
Τα τρία δόγματα της πολιτικής Τραμπ
Σύμφωνα με τον ναύαρχο, η στάση των ΗΠΑ μπορεί να εξηγηθεί μέσα από τρία βασικά πολιτικά δόγματα.
Το πρώτο είναι το «America First», δηλαδή η προτεραιότητα στα αμερικανικά συμφέροντα.
Το δεύτερο σχετίζεται με την έμφαση στις σχέσεις με χώρες που θεωρούνται πιο κοντά στον δυτικό κόσμο.
Το τρίτο είναι η στρατηγική της «ειρήνης μέσω ισχύος». «Η ειρήνη επιχειρείται να επιβληθεί μέσω της ισχύος», σημειώνει.
Και προσθέτει ότι αυτή η λογική φαίνεται να καθορίζει τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
