Η Ελλάδα περιλαμβάνεται σε σειρά διαδικασιών επί παραβάσει στο πακέτο αποφάσεων που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο τέλος Ιανουαρίου, με εκκρεμότητες που εκτείνονται από την προστασία των παιδιών και την εσωτερική ασφάλεια έως την ενέργεια, τη φορολογία, την προστασία των καταναλωτών και δανειοληπτών, τις μεταφορές και την κοινωνική πολιτική. Οι υποθέσεις αφορούν είτε εσφαλμένη μεταφορά ευρωπαϊκών οδηγιών είτε πλήρη απουσία κοινοποίησης των απαιτούμενων εθνικών μέτρων, με την Επιτροπή να δίνει στις ελληνικές αρχές προθεσμία δύο μηνών πριν προχωρήσει στα επόμενα στάδια της διαδικασίας.
Στο ενεργειακό μέτωπο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα, καλώντας την να αποχωρήσει από τη Συνθήκη για τον Χάρτη Ενέργειας, μετά την αποχώρηση της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Euratom από τη Συνθήκη στις 28 Ιουνίου 2025 (Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Εσθονία, Ιρλανδία, Κροατία, Κύπρος, Λετονία, Ουγγαρία, Μάλτα, Αυστρία, Ρουμανία, Σλοβακία, Φινλανδία, Σουηδία). Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η Συνθήκη ρυθμίζει τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις στον ενεργειακό τομέα και τονίζει ότι, σύμφωνα με τις Συνθήκες της ΕΕ, το εμπόριο και οι επενδύσεις εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης. Μετά την αποχώρηση της ΕΕ, τα κράτη-μέλη δεν έχουν λάβει εξουσιοδότηση να παραμείνουν συμβαλλόμενα μέρη και καλούνται να αποχωρήσουν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση (Η ΕΕ αποχώρησε μεταξύ άλλων επειδή θεωρεί ότι η Συνθήκη συγκρούεται με τους κλιματικούς στόχους και τις ενωσιακές αρμοδιότητες στην ενέργεια και τις επενδύσεις.).
Στον τομέα της προστασίας καταναλωτών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει, αποστέλλοντας προειδοποιητικές επιστολές στην Ελλάδα και σε ακόμη 20 κράτη-μέλη, λόγω μη κοινοποίησης της πλήρους μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2673 για τις συμβάσεις χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που συνάπτονται από απόσταση (Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Γερμανία, Εσθονία, Ισπανία, Κροατία, Ιρλανδία, Κύπρος, Λετονία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Φινλανδία, Σουηδία).
Η Οδηγία θεσπίζει κανόνες για την ενίσχυση του επιπέδου προστασίας των καταναλωτών σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες που πωλούνται εξ αποστάσεως, όπως μέσω τηλεφώνου ή διαδικτύου. Μεταξύ άλλων, εισάγει το λεγόμενο «κουμπί υπαναχώρησης», το οποίο επιτρέπει στους καταναλωτές να αποχωρούν από μια σύμβαση με ένα μόνο κλικ, καθώς και ενισχυμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κράτη-μέλη όφειλαν να μεταφέρουν την Οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 19 Δεκεμβρίου 2025. Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη που περιλαμβάνονται στη διαδικασία δεν έχουν κοινοποιήσει την πλήρη μεταφορά των σχετικών διατάξεων. Η Επιτροπή τους δίνει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν, να ολοκληρώσουν τη μεταφορά και να κοινοποιήσουν τα εθνικά μέτρα, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση αιτιολογημένης γνώμης.
Καταναλωτική προστασία – Πιστωτικές συμβάσεις καταναλωτών (καταναλωτικά δάνεια):
Παράλληλα, η Ελλάδα περιλαμβάνεται και σε δεύτερη διαδικασία επί παραβάσει στον τομέα της καταναλωτικής προστασίας, που αφορά τη μη πλήρη μεταφορά της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225 για τις πιστωτικές συμβάσεις καταναλωτών, μαζί με ακόμη 22 κράτη-μέλη (Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Γερμανία, Εσθονία, Ισπανία, Γαλλία, Κροατία, Ιρλανδία, Κύπρος, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Λετονία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Φινλανδία, Σουηδία).
Η Οδηγία αποσκοπεί στην ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών στην αγορά πιστώσεων, διασφαλίζοντας μεγαλύτερη διαφάνεια και δικαιοσύνη στις συναλλαγές. Θεσπίζει ενιαίο πλαίσιο κανόνων για τις πιστωτικές συμβάσεις, με στόχο την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών, τη σαφή παρουσίαση των όρων δανεισμού και την αποφυγή αθέμιτων πρακτικών στην παροχή πιστώσεων.
Τα κράτη-μέλη όφειλαν να μεταφέρουν την Οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 20 Νοεμβρίου 2025. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Ελλάδα και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη δεν έχουν κοινοποιήσει την πλήρη μεταφορά των απαιτούμενων εθνικών μέτρων εντός της προθεσμίας. Και σε αυτή την περίπτωση, η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή, δίνοντας προθεσμία δύο μηνών για συμμόρφωση, πριν εξετάσει την επόμενη φάση της διαδικασίας επί παραβάσει
Στον τομέα της φορολογίας, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο ξεχωριστές διαδικασίες επί παραβάσει που αφορούν τη διοικητική συνεργασία και τη φορολογική διαφάνεια. Στην πρώτη περίπτωση, η Επιτροπή καλεί την Ελλάδα να μεταφέρει πλήρως την Οδηγία για τη φορολογική διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα κρυπτο-περιουσιακά στοιχεία (Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Εσθονία, Ισπανία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία). Η Οδηγία στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής στον τομέα των επενδυτικών εισοδημάτων. Παράλληλα, η Ελλάδα περιλαμβάνεται στα κράτη-μέλη που δεν έχουν μεταφέρει πλήρως τη νέα Οδηγία για την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών μεταξύ των εθνικών αρχών (Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχία, Κύπρος, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σουηδία).
Στις μεταφορές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα για μη πλήρη μεταφορά της αναθεωρημένης Οδηγίας για τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών (Βέλγιο, Τσεχία, Γερμανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Γαλλία, Κροατία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Φινλανδία). Η Οδηγία εισάγει νέες απαιτήσεις για την ασφάλεια των συνεργατικών συστημάτων, τη διαχείριση έκτακτων καταστάσεων, τη διαθεσιμότητα δεδομένων και την ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών κινητικότητας, καθώς και κοινά σύνολα δεδομένων και υπηρεσιών που θεωρούνται κρίσιμα για την εφαρμογή των ευφυών συστημάτων μεταφορών. Προστέθηκαν επίσης δύο παραρτήματα, τα οποία καθορίζουν τα σύνολα δεδομένων και τις υπηρεσίες που θεωρούνται κρίσιμα για την ανάπτυξη και την εφαρμογή των ευφυών συστημάτων μεταφορών, ενώ αναγνωρίζεται και ο ρόλος των εθνικών σημείων πρόσβασης στη διάθεση των δεδομένων.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κράτη-μέλη που περιλαμβάνονται στη διαδικασία, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, δεν έχουν κοινοποιήσει την πλήρη μεταφορά της Οδηγίας έως τη νόμιμη προθεσμία της 21ης Δεκεμβρίου 2025. Οι εθνικές αρχές έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να ολοκληρώσουν τη μεταφορά, διαφορετικά η Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση αιτιολογημένης γνώμης.
Στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας, η Ελλάδα έλαβε προειδοποιητική επιστολή για εσφαλμένη μεταφορά της Οδηγίας για τα πυροβόλα όπλα, ιδίως ως προς την καταγραφή και την ασφαλή φύλαξή τους (Ρουμανία).
Παράλληλα, η χώρα συγκαταλέγεται στα κράτη-μέλη που δεν έχουν κοινοποιήσει πλήρη μεταφορά της Οδηγίας που ευθυγραμμίζει τους κανόνες ανταλλαγής πληροφοριών για τρομοκρατικά αδικήματα με το ενωσιακό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων (Βουλγαρία, Εσθονία, Ισπανία, Κύπρος, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Σλοβενία).
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η αιτιολογημένη γνώμη που απηύθυνε η Επιτροπή στην Ελλάδα για εσφαλμένη μεταφορά της Οδηγίας σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το ελληνικό δίκαιο δεν μεταφέρει ορθά διατάξεις που αφορούν τη στήριξη των παιδιών-θυμάτων, άλλων θυμάτων, καθώς και την ύπαρξη προληπτικών και θεραπευτικών παρεμβατικών προγραμμάτων για τους δράστες. Η Ελλάδα έχει προθεσμία δύο μηνών να συμμορφωθεί, διαφορετικά η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τέλος, στον τομέα της απασχόλησης και των κοινωνικών δικαιωμάτων, η Ελλάδα περιλαμβάνεται στα κράτη-μέλη που δεν έχουν κοινοποιήσει πλήρη μεταφορά της νέας Οδηγίας για την προστασία των εργαζομένων από τον αμίαντο (Κύπρος, Εσθονία, Ισπανία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβακία). Η Οδηγία εισάγει αυστηρότερα όρια επαγγελματικής έκθεσης και πρόσθετα μέτρα για τη μείωση των κινδύνων από έναν ιδιαίτερα επικίνδυνο καρκινογόνο παράγοντα.
