30 χρόνια μετά, ορισμένες λεπτομέρειες των δραματικών 24ωρων που ζήσαμε και έζησα κατά την κρίση και παραλίγο ελληνοτουρκική σύγκρουση στα Ίμια, μπορεί να έχουν ξεθωριάσει στο μυαλό μου.
Η ουσία και η αγωνία – πρωτίστως, δημοσιογραφική αγωνία – που έζησα εκείνες τις ημέρες του Ιανουαρίου του 1996, δεν θα μπορούσε να έχει ξεχαστεί και, σε μεγάλο βαθμό, με καθόρισε και ως δημοσιογράφο από τότε μέχρι σήμερα.
Τύχη ή ατυχία;
Για εμένα, δεν ήταν και δεν είναι ούτε το ένα – ούτε το άλλο.
Ήμουν «νεοσσός» πολιτικός συντάκτης στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1 και προσγειώθηκε στα χέρια μου ένα αποκλειστικό ρεπορτάζ από αυτά που αισθάνεσαι ότι «καίνε», αλλά πρέπει έτσι κι αλλιώς από κάπου να το πιάσεις.
Στο προσωπικό μου αρχείο κράτησα για πολλά χρόνια τα ξεθωριασμένα τηλεγραφήματα – εκ των οποίων ορισμένα ήταν διαβαθμισμένα ως απόρρητα – μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας, που επί αρκετές ημέρες και συνολικά εβδομάδες αντήλασσαν πληροφορίες και κινητοποιούσαν τον αμυντικό και διπλωματικό μηχανισμό της Ελλάδας, προ της αιφνίδιας διεκδίκησης για τις νησίδες που οι Τούρκοι αποκαλούσαν τότε «Kardak», αλλά παραμένουν μέχρι σήμερα «Ίμια».
Ο Αλέξης Παπαχελάς διαθέτει μεγαλύτερη δημοσιογραφική εμπειρία από εμένα και τον ευχαριστώ, γιατί όποτε ασχολείται με την κρίση του 1996 θεωρεί δημοσιογραφικά δεοντολογικό και χρήσιμο να συμπεριλάβει την προσωπική μου μαρτυρία.
Δεν είναι μία μαρτυρία πολιτική. Είναι μία εμπειρία ενός (τότε) νέου δημοσιογράφου που έφτασε στα χέρια του το κρισιμότερο ίσως ρεπορτάζ της ελληνικής πολιτικής-διπλωματικής-αμυντικής περιπέτειας από την ημέρα που εγώ μπήκα στο επάγγελμα, το 1989.
Και με την απόσταση των 30 ετών, που επιτρέπει μεγαλύτερη νηφαλιότητα και έντιμη αυτοπαρατήρηση, απάντησα όσο πιο καθαρά μπορούσα στο βίντεο λίγο παρακάτω.
Είπα αυτό, που γράφω κι εδώ για να διευκολύνω όποιον προτιμά την ανάγνωση από την προφορική μου δημοσιογραφική κατάθεση: Ένα και μόνο δίλημμα αντιμετώπισα την στιγμή που άνοιξα τον φάκελο και διάβασα τα τηλεγραφήματα, όπου η τουρκική πλευρά ισχυριζόταν απευθυνόμενη στην Ελλάδα ότι «τα Kardak αποτελούν μέρος της τουρκικής επικράτειας».
Κρατάω έστω και μία λέξη για τον εαυτό μου, ως μυστικό; Ή ακολουθώ όσα περιγράφονται και στα πιο βασικά δημοσιογραφικά εγχειρίδια ως αυτονόητα; Αποκαλύπτω όλα όσα έμαθα, ή δημοσιοποιώ κάτι λιγότερο από «τα πάντα»;
Με όλο το βάρος των 30 ετών που ακολούθησαν και των δραματικών γεγονότων που μεσολάβησαν, η απάντησή μου είναι αυτή: Επέλεξα να είμαι δημοσιογράφος και αυτό σημαίνει ότι ανέλαβα το καθήκον να λέω την αλήθεια και να μην κρύβω καμία κρίσιμη πληροφορία από όσους με εμπιστεύονται σε αυτό που αποκαλούμε (και δεν πρέπει να αποτελεί κλισέ) «αντικειμενική ενημέρωση».
Είχα μία ώρα στη διάθεσή μου για να αποφασίσω εκείνο το απόγευμα τον Γενάρη του 1996. Χρειάστηκα λιγότερο χρόνο για να καταλήξω. O τότε διευθυντής ειδήσεων του ΑΝΤΕΝΝΑ, Κώστας Σπυρόπουλος και ο τότε επικεφαλής στο πολιτικό ρεπορτάζ Στρατής Λιαρέλλης, μπορούν να το επιβεβαιώσουν.
Και η δημοσιογραφική μου συνείδηση δεν μου επιτρέπει να κάνω τίποτα διαφορετικό, ακόμα και αν αντιμετωπίσω το ίδιο δίλημμα αύριο το πρωί.
