Υπό το βάρος της «εξαιρετικά κρίσιμης γεωπολιτικής συγκυρίας», τον εκτεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τις σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσήλθε στη Σύνοδο Κορυφής θέτοντας τρεις βασικούς άξονες παρέμβασης: Το Αρθρο 42(7) που αφορά ενιαία αμυντική συνδρομή των κρατών μελών, την αντιμετώπιση των οικονομικών και ενεργειακών επιπτώσεων της κρίσης και τον κίνδυνο νέων μεταναστευτικών ροών.
Άμυνα και Άρθρο 42(7)
Ο πρώτος άξονας αφορά την ανάγκη ουσιαστικής ενεργοποίησης της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στον τομέα της άμυνας, με τον πρωθυπουργό να αναφέρεται ευθέως στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής.
Όπως σημείωσε, «η κρίση αυτή ανέδειξε την ανάγκη της πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης», κάνοντας ειδική αναφορά στην περίπτωση της Κύπρου.
«Η Ελλάδα, πρώτη ευρωπαϊκή χώρα, έσπευσε να στηρίξει την Κύπρο όταν αυτή δέχθηκε επίθεση. Ακολούθησαν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι θα θέσει το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι στόχος είναι η θεσμική θωράκιση της διαδικασίας:
«Θα θέσω ανοιχτά το ζήτημα αυτό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και θα ζητήσω έναν σαφή οδικό χάρτη για το πώς μπορούμε αυτή την ουσιαστικά άτυπη ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 να τη μετατρέψουμε σε μία θεσμικά στέρεη επιλογή, την οποία θα έχουν οι ευρωπαϊκές χώρες σε περίπτωση που δεχθούν εκ νέου κάποια επίθεση».
Σημειώνεται ότι νωρίτερα και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης είπε ότι θα θέσει το ζήτημα της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής στο Συμβούλιο.
ΝΑΤΟ και ΕΕ: Άρθρο 5 ή Άρθρο 42 (7); Το δίλημμα της συλλογικής άμυνας της Ευρώπης
Ενέργεια και οικονομία – «η απάντηση θα πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή»
Ο δεύτερος άξονας αφορά τις οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις της κρίσης, με τον πρωθυπουργό να προειδοποιεί για τον κίνδυνο εκτίναξης των τιμών.
«Η επίθεση στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Κόλπου έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει τις τιμές της ενέργειας σε επίπεδα που θα έχουν δραματικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία», σημείωσε.
Στο πλαίσιο αυτό, απηύθυνε σαφές μήνυμα αποκλιμάκωσης:
«Είναι απολύτως απαραίτητο να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν εκατέρωθεν επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στην ευρύτερη περιοχή».
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης προετοιμασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο:
«Ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, έχοντας ως πρώτη μέριμνα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο ευάλωτων, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ώστε να μην πληγεί περαιτέρω η ανταγωνιστικότητά τους».
Όπως τόνισε, η απάντηση θα πρέπει να είναι «και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή», σημειώνοντας ότι η Ελλάδα θα στηρίξει τους πολίτες και την οικονομία «στα πλαίσια των δημοσιονομικών της δυνατοτήτων», ενώ «θα χρειαστούν και ευρωπαϊκές απαντήσεις σε περίπτωση που η κρίση παραταθεί».
«Η Ελλάδα, στα πλαίσια των δημοσιονομικών της δυνατοτήτων, θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να στηρίξει τους Έλληνες πολίτες και την ελληνική οικονομία. Θα χρειαστούμε όμως και ευρωπαϊκές απαντήσεις, σε περίπτωση που αυτή η κρίση παραταθεί και οδηγήσει σε παρατεταμένα αυξημένες τιμές και στο φυσικό αέριο αλλά και στα καύσιμα, και αυτό θα είναι αντικείμενο της συζήτησης την οποία θα κάνουμε σήμερα» είπε.
Μεταναστευτικό
Ο τρίτος άξονας αφορά τον κίνδυνο νέας μεταναστευτικής κρίσης, με τον πρωθυπουργό να στέλνει σαφές πολιτικό μήνυμα.
«Η κρίση αυτή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να οδηγήσει την Ευρώπη να αντιμετωπίσει μια νέα προσφυγική κρίση», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι:
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να ανεχθεί και πάλι μια επανάληψη της κρίσης του 2015».
Παρότι σημείωσε ότι «δεν είμαστε ακόμη σε αυτό το σημείο», ξεκαθάρισε ότι απαιτείται ετοιμότητα:
«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα».
Κλείνοντας, έστειλε μήνυμα για την προστασία των εξωτερικών συνόρων:
«Η Ευρώπη θα προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα και δεν θα επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος, θεωρώ ότι είναι επιβεβλημένο να σταλεί από αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο».
