Ο Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας, ο γνωστός Ε65, είναι από τα έργα που σχεδιάστηκαν ως «ραχοκοκαλιά» της ηπειρωτικής Ελλάδας, αλλά πέρασαν από καθυστερήσεις, κρίση, επανεκκινήσεις και αλλαγές. Σήμερα, με 136 χιλιόμετρα ήδη σε κυκλοφορία και τα τελευταία 46 χιλιόμετρα από την Καλαμπάκα έως την Εγνατία σχεδόν έτοιμα, ο δρόμος υπόσχεται να κόψει έως και μιάμιση ώρα από τη διαδρομή Λαμία–Εγνατία και να αλλάξει τις μετακινήσεις από την Αθήνα προς Δυτική Μακεδονία, Ήπειρο και δυτικά Βαλκάνια.
Πότε σχεδιάστηκε και πότε ξεκίνησε
Η ιδέα του Ε65 μπαίνει ουσιαστικά σε τροχιά στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Στην αιτιολογική έκθεση της Βουλής για τη σύμβαση παραχώρησης αναφέρεται ότι από το 2002 έως τον Μάρτιο του 2004 υπήρχε διαδικασία προεπιλογής ομίλων, αλλά το έργο έμεινε στην πράξη στάσιμο. Η σύμβαση παραχώρησης υπογράφηκε τελικά στις 31 Μαΐου 2007. Τότε το έργο περιγραφόταν ως νέος οδικός άξονας μήκους περίπου 175 χιλιομέτρων, που θα συνέδεε την ΠΑΘΕ, δηλαδή τον άξονα Αθήνας–Θεσσαλονίκης, με την Εγνατία Οδό, και το συνολικό κόστος αναφερόταν στα 1,6 δισ. ευρώ.
Στην πορεία το έργο «έσπασε» χρονικά. Το μεσαίο τμήμα Ξυνιάδα–Τρίκαλα, περίπου 80 χιλιόμετρα, παραδόθηκε το 2017. Το 2024 δόθηκαν σε κυκλοφορία συνολικά 136 χιλιόμετρα από τη σύνδεση με τον αυτοκινητόδρομο Α.Θ.Ε. στο 206,5ο χλμ. έως τον Ανισόπεδο Κόμβο Καλαμπάκας.
Πόσο κόστιζε και πόσο έχει φτάσει σήμερα
Το αρχικό κόστος, όπως εμφανίζεται στην αιτιολογική έκθεση του 2007, ήταν 1,6 δισ. ευρώ. Σήμερα ο συνολικός προϋπολογισμός του αυτοκινητοδρόμου αναφέρεται περίπου στα 1,4 δισ. ευρώ, για συνολικό μήκος 182,1 χιλιομέτρων. Το βόρειο τμήμα, δηλαδή το κομμάτι Τρίκαλα/Καλαμπάκα–Εγνατία, έχει προϋπολογισμό 442,1 εκατ. ευρώ.
Άρα δεν μιλάμε για κλασική «υπέρβαση» από το 1,6 δισ. προς τα πάνω. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η σημερινή αποτίμηση εμφανίζεται χαμηλότερη από το αρχικό κόστος του 2007, περίπου στα 1,4 δισ. ευρώ. Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί ότι το έργο κόστισε ακριβά σε χρόνο: σχεδιάστηκε πριν από δύο δεκαετίες και ολοκληρώνεται ουσιαστικά το 2026.
Πού βρίσκεται σήμερα
Σήμερα σε κυκλοφορία βρίσκονται 136 χιλιόμετρα, από τον Α.Θ.Ε. έως την Καλαμπάκα. Υπό κατασκευή είναι τα τελευταία 46 χιλιόμετρα από τον Ανισόπεδο Κόμβο Καλαμπάκας έως την Εγνατία Οδό, δυτικά των Γρεβενών. Σύμφωνα με τα στοιχεία Απριλίου 2026, η κατασκευαστική πρόοδος του βόρειου τμήματος έχει φτάσει στο 95,01%, με τις σήραγγες στο 99,92%, τις γέφυρες στο 99,54% και τα χωματουργικά στο 99,84%. Το βασικό υπόλοιπο είναι οι ασφαλτικές εργασίες, που βρίσκονται στο 85,57%.
Οι αντιδράσεις και η ανησυχία στην Καλαμπάκα
Το πιο ευαίσθητο σημείο είναι η τοπική οικονομία της Καλαμπάκας και των Μετεώρων. Όσο η διαδρομή περνούσε από τον παλιό δρόμο, πολλοί οδηγοί σταματούσαν στην περιοχή: για φαγητό, καφέ, ανεφοδιασμό ή ακόμη και διανυκτέρευση. Με τον νέο αυτοκινητόδρομο, ένα μέρος αυτής της διερχόμενης κίνησης θα κινείται γρηγορότερα και πιο «κλειστά», χωρίς την ίδια ανάγκη στάσης μέσα στην πόλη.
Δεν εντόπισα, όμως, αξιόπιστη δημόσια πηγή που να τεκμηριώνει οργανωμένες αντιδράσεις κατοίκων της Καλαμπάκας ειδικά με αυτό το επιχείρημα. Αυτό που μπορεί να γραφτεί με ασφάλεια είναι ότι υπάρχει λογική και αναμενόμενη ανησυχία σε επαγγελματίες εστίασης, φιλοξενίας και παρόδιων επιχειρήσεων, επειδή ο νέος δρόμος αλλάζει τη ροή της διερχόμενης κίνησης. Αντίθετα, καταγεγραμμένο αίτημα υπήρξε από την Ένωση Ξενοδόχων Ιωαννίνων για τμηματική παράδοση του υποτμήματος Καλαμπάκα–Μουργκάνι, ώστε να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις πριν από την εορταστική περίοδο.
Πόση ώρα θα κάνεις από τον άξονα Αθήνας–Θεσσαλονίκης μέχρι την Εγνατία
Το κρίσιμο νούμερο είναι αυτό: η διαδρομή Λαμία–Εγνατία Οδός, μέσω Ε65, θα γίνεται σε 1 ώρα και 45 λεπτά, αντί για περίπου 3 ώρες και 15 λεπτά σήμερα. Δηλαδή το κέρδος είναι περίπου 90 λεπτά.
Για τον οδηγό που έρχεται από Αθήνα, αυτό σημαίνει ότι Αθήνα–Γρεβενά και Αθήνα–Μέτσοβο υπολογίζονται περίπου στις 4 ώρες, ενώ η Αθήνα–Κοζάνη περίπου στις 4 ώρες και 30 λεπτά.
Τι κερδίζει σε βενζίνη και χρόνο
Σε χρόνο, το κέρδος είναι καθαρό: περίπου 1 ώρα και 30 λεπτά στο κομμάτι Λαμία–Εγνατία.
Σε καύσιμο, η εκτίμηση θέλει προσοχή, γιατί εξαρτάται από αυτοκίνητο, ταχύτητα, φορτίο, κίνηση και τιμή βενζίνης. Με έναν μέσο υπολογισμό, αν η νέα διαδρομή γλιτώνει περίπου 35–45 χιλιόμετρα σε σχέση με την παλιά και ένα Ι.Χ. καίει 7 λίτρα/100 χλμ., τότε το καθαρό όφελος είναι περίπου 2,5–3,2 λίτρα καυσίμου. Με τιμή βενζίνης γύρω στο 1,80 ευρώ/λίτρο, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 4,5–6 ευρώ ανά διαδρομή. Για επαγγελματικά οχήματα και φορτηγά, το οικονομικό όφελος μεγαλώνει κυρίως λόγω χρόνου, συνέπειας δρομολογίων και λιγότερης οδήγησης σε δύσκολο επαρχιακό δίκτυο.
