Ένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά προγράμματα διαστημικής τεχνολογίας βρέθηκε αντιμέτωπο με μια σοβαρή αποτυχία. Το Space Rider, το μη επανδρωμένο επαναχρησιμοποιούμενο διαστημικό όχημα που αναπτύσσει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA), συνετρίβη κατά τη διάρκεια δοκιμής προσγείωσης στη Σαρδηνία της Ιταλίας.
Το περιστατικό συνέβη στις 6 Οκτωβρίου 2026, ενώ το αμερικανικό Space.com δημοσίευσε στις 23 Οκτωβρίου αναλυτικό ρεπορτάζ. Η αποτυχία αφορά πρωτότυπο πλήρους κλίμακας και όχι σκάφος που είχε ήδη πραγματοποιήσει διαστημική πτήση.
Η πτώση από ύψος τριών χιλιομέτρων
Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στο στρατιωτικό πεδίο Salto di Quirra. Ελικόπτερο μετέφερε το πρωτότυπο σε ύψος περίπου 3.000 μέτρων και το απελευθέρωσε, προκειμένου να ελεγχθεί η διαδικασία καθόδου και προσγείωσης.
Αρχικά το μικρό αλεξίπτωτο επιβράδυνσης άνοιξε κανονικά. Στη συνέχεια, όμως, το μεγάλο κατευθυνόμενο αλεξίπτωτο τύπου parafoil αποκολλήθηκε κατά την ανάπτυξή του. Χωρίς αυτό, το πρωτότυπο έπεσε ανεξέλεγκτα και συνετρίβη. Η ESA ανακοίνωσε ότι ανακτήθηκαν τα εξαρτήματά του και συγκροτήθηκε ανεξάρτητη επιτροπή για να εντοπιστούν τα αίτια.
Τι είναι το Space Rider και γιατί το χρειάζεται η Ευρώπη
Το Space Rider σχεδιάζεται ως το πρώτο επαναχρησιμοποιούμενο τροχιακό όχημα της ESA. Δεν θα μεταφέρει αστροναύτες, αλλά επιστημονικά πειράματα και τεχνολογικά φορτία. Θα μπορεί να παραμένει σε τροχιά περίπου δύο μήνες και στη συνέχεια να επιστρέφει τα πειράματα στη Γη για μελέτη.
Στις πιθανές εφαρμογές του περιλαμβάνονται η έρευνα στη μικροβαρύτητα, οι δοκιμές νέων υλικών, η βιολογία και η φαρμακευτική τεχνολογία. Μετά την επιστροφή, το όχημα θα συντηρείται και θα προετοιμάζεται για επόμενη αποστολή.
Ένα τεράστιο αλεξίπτωτο για την προσγείωση
Το Space Rider δεν έχει συμβατικά φτερά αεροπλάνου. Για την τελική κάθοδο βασίζεται σε κατευθυνόμενο αλεξίπτωτο περίπου 27 μέτρων σε μήκος και 10 μέτρων σε πλάτος. Το σύστημα πλοήγησης θα το οδηγεί σε καθορισμένη περιοχή προσγείωσης. Αυτή ακριβώς η τεχνολογία απέτυχε στην πρόσφατη δοκιμή. Το πρωτότυπο αναπαρήγαγε τις διαστάσεις και τα χαρακτηριστικά πτήσης της μονάδας επανεισόδου, μήκους περίπου 4,6 μέτρων.
Δεν ήταν η πρώτη δυσκολία
Τον Μάιο του 2026 είχε ματαιωθεί άλλη δοκιμή πριν από την απελευθέρωση του πρωτοτύπου, όταν αισθητήρας εντόπισε πρόβλημα. Τότε το όχημα είχε ανακτηθεί χωρίς να καταστραφεί. Οι δοκιμές διακόπηκαν το καλοκαίρι λόγω μη διαθεσιμότητας του πεδίου.
Άλλα σκέλη του προγράμματος είχαν παρουσιάσει επιτυχίες, όπως οι δοκιμές της θερμικής προστασίας σε θερμοκρασίες περίπου 1.600 βαθμών Κελσίου. Η αντοχή αυτή είναι απαραίτητη για την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα.
Η ESA επιμένει στην πρώτη εκτόξευση το 2028
Η διευθύντρια Διαστημικών Μεταφορών της ESA, Ζεραλντίν Ναζά, δήλωσε στις 22 Οκτωβρίου ότι δεν αναμένεται προς το παρόν ανατροπή του χρονοδιαγράμματος, καθώς άλλες δραστηριότητες πιστοποίησης μπορούν να συνεχιστούν. Η οριστική εκτίμηση, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τα πορίσματα της έρευνας.
Ο στόχος παραμένει η πρώτη τροχιακή πτήση το πρώτο εξάμηνο του 2028, με εκτόξευση από τη Γαλλική Γουιάνα με πύραυλο Vega C.
Το ευρωπαϊκό στοίχημα απέναντι στις ΗΠΑ
Η σημασία του Space Rider υπερβαίνει τη συγκεκριμένη δοκιμή. Η Ευρώπη επιδιώκει να αποκτήσει αυτόνομη δυνατότητα επιστροφής επιστημονικών φορτίων από το Διάστημα και επαναχρησιμοποίησης των οχημάτων της, σε μια εποχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη αποκτήσει μεγάλη σχετική εμπειρία.
Το Space Rider δεν αποτελεί ευρωπαϊκό αντίγραφο του επανδρωμένου Space Shuttle. Είναι ένα μικρότερο, αυτοματοποιημένο εργαστήριο με διαφορετική αποστολή. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν η Thales Alenia Space και η Avio. Η συντριβή στη Σαρδηνία δείχνει ότι ακόμη και η ανάπτυξη ενός αλεξιπτώτου μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό τεχνολογικό εμπόδιο. Το ερώτημα είναι αν η αιτία θα εντοπιστεί και θα διορθωθεί εγκαίρως ώστε να τηρηθεί ο στόχος του 2028.
Πηγές: Space.com (23/10/2026), ANSA (21/10/2026), European Spaceflight (22/10/2026).
