Γράφει ο Τέρενς Κουίκ
Ρώτησα το ChatGPT2 ποιό πιστεύει ότι είναι το σπουδαιότερο θέμα αυτή την εποχή για το οποίο θα πρέπει να γράψω άρθρο. Μου απάντησε σε 4 δευτερόλεπτα: Η Τεχνητή Νοημοσύνη. Αυτό ακριβώς το θέμα που έχει βάλει στην κυβερνητική ατζέντα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Και επιπλέον, σε άλλα 35 δεύτερα, άρχισε να μου γράφει τις θέσεις/απόψεις του. Τις δημοσιεύω χωρίς περικοπές και αλλοιώσεις.
ΑΙ δύναμη για τα πάντα
Μέχρι πριν λίγα χρόνια, η Τεχνητή Νοημοσύνη ακουγόταν σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Σήμερα όμως, είναι ένα εργαλείο που βρίσκεται στην τσέπη μας, στο γραφείο μας, στις ειδήσεις που διαβάζουμε και στις αποφάσεις που λαμβάνονται για εμάς, συχνά χωρίς να το καταλαβαίνουμε.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι πλέον ένα τεχνολογικό εργαλείο του μέλλοντος. Είναι μια δύναμη που ήδη επηρεάζει την οικονομία, την εργασία, την ενημέρωση και — κυρίως — την ίδια τη δημοκρατική λειτουργία των κοινωνιών. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πια αν θα τη χρησιμοποιούμε, αλλά ποιος θα θέτει τους κανόνες. Η AI δεν είναι πια υπόσχεση του αύριο. Είναι η πραγματικότητα του τώρα.
Η πιο γρήγορη τεχνολογική μετάβαση της εποχής μας
Αυτό που προκαλεί εντύπωση δεν είναι μόνο η ύπαρξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά η ταχύτητα με την οποία εισέβαλε στην καθημερινότητα. Μέσα σε λίγους μήνες, εργαλεία AI άρχισαν να χρησιμοποιούνται:
Σε σχολικές εργασίες και πανεπιστήμια, σε εταιρείες και δημόσιες υπηρεσίες, στη δημοσιογραφία και την παραγωγή περιεχομένου, ακόμα και στην πολιτική επικοινωνία
Η τεχνολογία δεν «έρχεται». Έχει ήδη φτάσει.
Η εργασία αλλάζει και κανείς δεν ξέρει πόσο
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα αφορά το μέλλον της δουλειάς. Η AI μπορεί να αυτοματοποιήσει διαδικασίες, να γράψει κείμενα, να δημιουργήσει εικόνες, να αναλύσει δεδομένα σε χρόνο-ρεκόρ.
Για πολλούς, είναι επανάσταση παραγωγικότητας. Για άλλους, είναι απειλή. Και η ανησυχία μεγαλώνει: Πόσα επαγγέλματα θα αλλάξουν ριζικά πριν προλάβουμε να προσαρμοστούμε;
Η τεχνολογία τρέχει, οι θεσμοί καθυστερούν
Η AI αναπτύσσεται με ρυθμούς που κανένα νομικό ή πολιτικό πλαίσιο δεν μπορεί να ακολουθήσει εύκολα. Οι κυβερνήσεις διεθνώς επιχειρούν να θεσπίσουν κανονισμούς, όμως η πραγματικότητα είναι ότι η τεχνολογία εφαρμόζεται ήδη: Σε δημόσιες υπηρεσίες. σε συστήματα αξιολόγησης πολιτών, σε διαδικασίες πρόσληψης, ακόμα και σε αστυνομική επιτήρηση.
Η συζήτηση περνά πλέον από την καινοτομία στον έλεγχο εξουσίας.
Η ενημέρωση σε νέα εποχή: Deepfakes και αλήθεια υπό
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει και τον τρόπο που ενημερωνόμαστε. Οι δυνατότητες δημιουργίας ψεύτικων βίντεο, εικόνων ή ακόμα και δηλώσεων πολιτικών προσώπων είναι πλέον τόσο ρεαλιστικές, που η διάκριση αλήθειας και κατασκευής γίνεται δυσκολότερη από ποτέ. Η εποχή της πληροφορίας μετατρέπεται και σε εποχή αμφισβήτησης.
Το κρίσιμο ερώτημα: Ποιος βάζει τους κανόνες;
Η κοινωνία μοιάζει να τρέχει πίσω από την τεχνολογία. Οι νόμοι, οι θεσμοί, η ηθική συζήτηση και οι κανονισμοί έρχονται πάντα δεύτεροι, ενώ η AI εξελίσσεται με εκθετικό ρυθμό.
Και το ερώτημα είναι πλέον πολιτικό, όχι μόνο τεχνολογικό: Ποιος αποφασίζει πώς θα χρησιμοποιείται η Τεχνητή Νοημοσύνη και ποιος προστατεύει τον πολίτη;
Η εργασία και η κοινωνική ανισότητα
Η AI υπόσχεται παραγωγικότητα, αλλά ταυτόχρονα απειλεί να διευρύνει το χάσμα μεταξύ εκείνων που έχουν πρόσβαση στην τεχνολογία και εκείνων που μένουν πίσω. Επαγγέλματα μετασχηματίζονται ή εξαφανίζονται, ενώ οι κοινωνίες δεν έχουν ακόμη απαντήσει: Ποιος προστατεύεται; Ποιος επανακαταρτίζεται; Ποιος μένει εκτός;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς μια καινοτομία. Είναι ένας μετασχηματισμός που επηρεάζει την εργασία, την ενημέρωση, την εκπαίδευση, την ίδια τη δημοκρατία.
Η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι οι μηχανές
Η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι ότι οι μηχανές θα αποκτήσουν συνείδηση. Η απειλή είναι ότι οι άνθρωποι θα παραιτηθούν από τη δική τους. Ότι θα συνηθίσουμε να μας σκέφτονται άλλοι. Να μας γράφουν άλλοι. Να αποφασίζουν άλλοι. Με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου.
Το μέλλον δεν έρχεται σιγά-σιγά. Το μέλλον είναι ήδη εδώ. Και ζητά απαντήσεις.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς τεχνολογία. Είναι πολιτική.
Και το ερώτημα είναι ξεκάθαρο: Θα την ελέγξουν οι δημοκρατικοί θεσμοί ή θα εξελιχθεί ανεξέλεγκτα στα χέρια λίγων εταιρειών και κυβερνήσεων;
Δεν χρειαζόμαστε φόβο. Χρειαζόμαστε κανόνες.
Η AI μπορεί να γίνει εργαλείο προόδου. Αλλά μόνο αν την κοιτάξουμε κατάματα. Όχι αν την αφήσουμε να προχωρά χωρίς ερωτήσεις. Γιατί το μέλλον δεν θα μας περιμένει. Και η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα. Είναι επιλογή.
