ἕως ἂν ἡ αὐτὴ φύσις ἀνθρώπων ᾖ…
(Θουκυδίδης)
Ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος έχει ξεκινήσει εδώ και πολύ καιρό. Το τελευταίο διάστημα, μάλιστα, είναι μια ζοφερή καθημερινή πραγματικότητα για πολλούς λαούς, πολύ κοντά στη γειτονιά μας. Εύλογα θα αναρωτιόταν κανείς γιατί ο άνθρωπος να είναι το μόνο αυτοκαταστροφικό ον σε αυτόν τον πλανήτη.
Γιατί να μη μαθαίνει από τις εκατόμβες των νεκρών του, τους ακρωτηριασμούς, τα νεκρά παιδιά του, τα ξεθεμελιωμένα σπίτια του, τα ολοσχερώς κατεστραμμένα έργα του, τα οποία με χρόνο και κόπο κατασκεύασε.
Ο Θουκυδίδης πολύ εύστοχος, όπως σε όλο το έργο του, επισήμανε ότι η τραγική ανθρώπινη καταστροφική μανία θα κυριαρχεί όσο η φύση του ανθρώπου παραμένει ίδια. Άλλωστε, ο παλαιότερος του Θουκυδίδη Ηράκλειτος έθεσε το ζήτημα στη βάση μιας κοσμογονικής αρχής: “πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς”.
Ο καθένας και η καθεμία από εμάς τους ανθρώπους, ένας κόκκος άμμου στην άπειρη αμμουδιά του σύμπαντος. Ό,τι σήμερα είναι καθοριστικής σημασίας για τη ζωή μας, σε 100 χρόνια από τώρα θα είναι μια παράγραφος σε μια ψηφιακή σελίδα, ένα ασήμαντο data στην παγκόσμια ψηφιακή μνήμη. Και αν αύριο εξακολουθούμε να ζούμε (πράγμα άγνωστο), αυτός ο λιλιπούτειος χρόνος των 86400 δευτερολέπτων της σημερινής ημέρας, το ποιητικό κερί του Καβάφη, θα έχει μηδαμινή σημασία για τον κόσμο. Όμως, αυτό το ασήμαντο χρονικό περιβολάκι ας φροντίσουμε να είναι ένα χωράφι με πλούσια συγκομιδή για τον εαυτό μας και για τον συνάνθρωπο. Άλλο χρέος μεγαλύτερο από αυτό δεν έχει.