Στη Γαλλία, δυστυχώς και με φαινόμενα τυφλής βίας, αυτή τη στιγμή μιλούν για την παιδεία. Στην Ισπανία θα γίνουν πρόωρες εκλογές με αφορμή το στεγαστικό ζήτημα. Εδώ στην Ελλάδα το θέμα που τόσο μας απασχολεί είναι ένα πρώην ζευγάρι καλλιτεχνών σε οικονομική και επαγγελματική διαφωνία.
Είναι περίεργο το πώς μας ζητείται κατά κάποιο τρόπο να αποφασίσουμε ποιος έχει δίκιο σε μια υπόθεση για την οποία δεν έχουμε ιδέα, δεν γνωρίζουμε προσωπικά τους εμπλεκόμενους, ούτε τις δοσοληψίες τους, ούτε το τι έχει ειπωθεί μεταξύ τους.
Το καθετί που διατίθεται δημόσια δεν είναι απαραίτητα δημόσιο ζήτημα.
Κι όμως είναι τόσο έντονη στις μέρες μας η σύγχυση σε σχέση με αυτό. Δημόσιο ζήτημα, για παράδειγμα, είναι μια νομοθεσία που επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών ή το πού ξοδεύονται κονδύλια που προορίζονται για το καλό της χώρας. Ιδιωτικό ζήτημα είναι οι ερωτικές σχέσεις, οι γάμοι, τα διαζύγια, τα παιδιά, οι φιλίες, η ψυχική ή η σωματική υγεία των ανθρώπων ή τα σπίτια τους και οι διακοπές τους.
Μια δημόσια υπόθεση μας αφορά εμμέσως, αντίθετα μια ιδιωτική υπόθεση άλλων δεν μας αφορά ιδιαίτερα, δεν επηρεάζει κάτι στη ζωή μας. Απλώς ικανοποιεί την περιέργειά μας ή μας προσφέρει ένα ζήτημα συζήτησης, όταν δεν θέλουμε να μιλήσουμε στους φίλους μας για τα αληθινά μας προβλήματα.
Σήμερα που η πληροφορία κυκλοφορεί ελεύθερα στο διαδίκτυο, ειδήσεις ιδιωτικής φύσης πετάγονται στην οθόνη μας με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να εμφανιστούν ειδήσεις σχετικές με απώλειες ζωών, με παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με την κλιματική κρίση και με τόσα άλλα θέματα που είναι σοβαρά και σχετίζονται με το παρόν και το μέλλον μας.
Και όταν ζούμε σε μια εποχή, στην οποία οι περισσότεροι άνθρωποι περνούν πάρα πολλές ώρες απομονωμένοι μέσα σε ψηφιακούς κόσμους, μέσα στην τόση εναλλαγή πληροφορίας, τα συναισθήματά μας δεν έχουν χρόνο να βιωθούν. Δεν προλαβαίνεις να νιώσεις θλίψη για τα βρέφη που βομβαρδίστηκαν και διαμελίστηκαν, όταν το επόμενο δευτερόλεπτο θα διαβάσεις κάτι εντελώς ασήμαντο, όπως το πού πήγε κάποιος διακοπές ή πώς είναι το σαλόνι του.
Κι έτσι η ζωή μέσα στον υπολογιστή ή στο κινητό γίνεται μια διαρκής διάσπαση, ένα συνονθύλευμα επίδειξης ομορφιάς και πλούτου, βίας κι ανούσιου. Σχεδόν δεν υπάρχει χρόνος για ελπίδα και ούτε διάθεση για δράση.
Τα παραπάνω σημαίνουν άραγε ότι σιγά-σιγά ατροφούν τα συναισθηματικά, τα κοινωνικά και τα πολιτικά μας αντανακλαστικά; Ο σημερινός άνθρωπος προτιμά να νιώθει παντοδύναμος δικαστής του πληκτρολογίου και να αποφαίνεται για θέματα για τα οποία δεν γνωρίζει τίποτα, παρά να συνειδητοποιήσει ότι πέρα από την ατομική και οικογενειακή του ζωή έχει και κάποια, έστω κι ελάχιστη, ευθύνη ως πολίτης και ως ενήλικας που ζει σε μια κοινωνία;
Panem et circenses, άρτος και θεάματα, έγραψε ο ποιητής Ιουβενάλιος. Οι Ρωμαίοι στο Κολοσσαίο μπορούσαν να αισθάνονται ότι συμμετέχουν, κρίνουν και ασκούν δύναμη μέσα από το θέαμα, ενώ την πολιτική πραγματικότητα διαμόρφωνε μια μικρή ελίτ.
Μόνο που σήμερα, στην Ελλάδα του 2026 ακόμη κι ο άρτος έχει ακριβύνει πολύ. Και η Ελλάδα βιώνει μεγάλη στεγαστική κρίση, ελλείψεις στην εκπαίδευση, φαινόμενα διαφθοράς, πολιτική απάθεια, υπογεννητικότητα, βία. Κι όλα αυτά σε έναν κόσμο μεγάλων γεωπολιτικών, περιβαλλοντικών και τεχνολογικών αλλαγών που δημιουργούν αβεβαιότητα και αστάθεια.
Οι αντιπερισπασμοί είναι πολύ ευχάριστοι σε μια δύσκολη καθημερινότητα και όλοι θα υποπέσουμε σε αυτούς.
Αλλά στο σημερινό κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι, ποιο είναι το κόστος; Ότι έχουμε μια γνώμη που δεν έχει να προσφέρει τίποτα, αλλά κινδυνεύουμε να χάσουμε την ικανότητά μας να συναισθανόμαστε και να δρούμε;
