«Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα» τιτλοφορείται η μεγάλη αναδρομική έκθεση που παρουσιάζει το Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς 138, σε συνδιοργάνωση με το Αρχείο Ακριθάκη.
Η έκθεση, την επιμέλεια της οποίας έχουν αναλάβει η κόρη του καλλιτέχνη, Χλόη Ακριθάκη και ο Αλέξιος Παπαζαχαρίας συγκεντρώνει περισσότερα από 250 επιλεγμένα έργα ιδιωτικών και δημόσιων συλλογών, από όλες τις δημιουργικές περιόδους του καλλιτέχνη, παρουσιασμένα χρονολογικά. Για πρώτη φορά σε αναδρομική έκθεση εκτίθενται τα πρώτα του έργα, καθώς και αυτά που ολοκλήρωσε λίγο πριν φύγει από την ζωή.
Τα έργα της έκθεσης παρουσιάζουν το ζωγραφικό σύμπαν του Αλέξη Ακριθάκη (1939-1994) με τα γνώριμα μοτίβα, όπως μάτια και καρδιές, βέλη και τόξα, βαλίτσες, καραβάκια, κύματα και άλλα, ενώ ταυτόχρονα ξεδιπλώνουν την περιπέτεια της ζωγραφικής, των υλικών, της κατασκευής και αναδεικνύουν την μοναδική αίσθηση του χρώματος που τον χαρακτηρίζει.
Άμεσα, εύστοχα και ανατρεπτικά, τα έργα του Ακριθάκη αποτελούν μια ξεχωριστή περίπτωση στον κανόνα της νεοελληνικής τέχνης. Με την αφοπλιστική του ειλικρίνεια και την προσωπική του γραφή, τη συγκροτημένη του άποψη για το χρώμα και τα αποφασισμένα του θέματα, ο Αλέξης Ακριθάκης κατάφερε μέχρι τον πρόωρο θάνατό του να δημιουργήσει ένα σώμα έργου πλούσιο και ετερογενές, ωστόσο αλάνθαστα αναγνωρίσιμο.
Από τις ψυχεδελικές τέμπερες της δεκαετίας του ’60 μέχρι τα σπαρακτικά τελευταία του έργα
Η έκθεση είναι διαρθρωμένη σε μεγάλες θεματικές ενότητες ορισμένες από τις δημιουργικές περιόδους του καλλιτέχνη. Οι ψυχεδελικές τέμπερες της δεκαετίας του ’60, τα έντονα πολιτικά έργα των αρχών του ’70, η βαλίτσα του ’70, οι κατασκευές με ξύλα από τη θάλασσα και οι κατασκευές με λαμπάκια του ’80, οι μεγεθύνσεις και οι επαναλήψεις της δεκαετίας του ’90 και τα σπαρακτικά τελευταία του έργα με τα πορτραίτα των τρελών και των τροφίμων του «Δρομοκαϊτείου», αποτελούν το βασικό σκελετό της έκθεσης.
Ωστόσο, η παρουσίαση συμπληρώνεται και από μικρότερα σύνολα ιδιαίτερων έργων που είχαν εκτεθεί σε ξεχωριστές εκθέσεις από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, όπως οι χαρταετοί, η σειρά με τα τσίρκο, τα αεροπλάνα, τα λουλούδια στους αυτόχειρες και άλλα που διαφωτίζουν την πολυδιάστατη ευαισθησία του απέναντι στην πραγματικότητα και την κριτική του στάση απέναντι στη σοβαροφάνεια.
Παράλληλα, και με αφορμή την έκθεση, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Άγρα, σε επιμέλεια Χλόης Ακριθάκη και Αλέξιου Παπαζαχαρία και σε σχεδιασμό της Λίλας Παλαιολόγου, η ομότιτλη έκδοση, μια εκτενής και πολυεπίπεδη εκδοτική αποτύπωση του έργου και της διαδρομής ενός από τους πλέον εμβληματικούς καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Ο τόμος, που απαρτίζεται από 320 σελίδες και είναι διαθέσιμο στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, αποτελεί ένα αυτόνομο εκδοτικό εγχείρημα που επιτρέπει τη σε βάθος προσέγγιση της καλλιτεχνικής πράξης και σκέψης του Αλέξη Ακριθάκη.
Λίγα λόγια για τον καλλιτέχνη
Ο Αλέξης Ακριθάκης γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Από νεαρή ηλικία συναναστράφηκε σημαντικές προσωπικότητες της πνευματικής ζωής, με τον διάλογο μαζί τους να αποτελεί τη βασική του καλλιτεχνική παιδεία. Έζησε και εργάστηκε στο Παρίσι (1958-1960) και στο Βερολίνο (1968-1984), όπου εγκαταστάθηκε με υποτροφία της DAAD. Το 1984 επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα. Το έργο του εκτείνεται σε ζωγραφική, σχέδια, κατασκευές και βιβλία, ενώ η εκρηκτική δημιουργικότητά του εκφράστηκε επίσης σε σχέδια επίπλων και σκηνογραφίες.
Μετά τον θάνατό του το 1994, το έργο του παρουσιάστηκε σε σημαντικές αναδρομικές εκθέσεις: το 1997-1998 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη και στην Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα, καθώς και το 2003 στη Neue Nationalgalerie του Βερολίνου. Πιο πρόσφατα, το 2018 παρουσιάστηκε η έκθεση «Οι ιστορίες του Αλέξη Ακριθάκη» στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων (Πάρκο Ελευθερίας), ενώ το 2019 η έκθεση «τσίκι-τσίκι» διοργανώθηκε στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού.
Ξεναγήσεις
Στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιηθούν θεματικές ξεναγήσεις για το κοινό από τους επιμελητές και έναν ξεχωριστό καλεσμένο κάθε φορά.
Παράλληλα με τις ξεναγήσεις, οργανώνεται και μία σειρά περιηγήσεων από τον Σάββα Θεουλάκη του Αρχείου Ακριθάκη ώστε το κοινό να γνωρίσει το έργο του Αλέξη Ακριθάκη μέσα από τα βασικά στοιχεία και τα χαρακτηριστικά που το κάνουν -όπως έλεγε και ο ίδιος- να «είναι Ελλάδα».
Χρονολογικά, οι θεματικές ξεναγήσεις και οι περιηγήσεις πραγματοποιούνται ως εξής:
Σάββατο 14/02/2026 στις 16:00, «Πενήντα μία Καρδιές», με τους επιμελητές της έκθεσης
Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Σάββατο 21/02/2026 στις 15:00, «Κόλλα, ψαλίδι, χαρτί» (χαρταετοί και χαρτοκοπτική), με τους επιμελητές της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Κυριακή 01/03/2026 στις 13:00, θέμα «Τα Ευρισκόμενα: Φως, Υλικά, Χρώμα, Μορφές»,
Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη
Κυριακή 15/03/2026 στις 15:00, «Ένας αυτοδίδακτος αυτοδύναμος», με την συνεπιμελήτρια της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη με καλεσμένο τον εικαστικό Ηλία Παπαηλιάκη
Παρασκευή 27/03/2026 στις 19:00, «Βαλίτσα και ελληνικές επιρροές», με τους επιμελητές της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Κυριακή 05/04/2026 στις 13:00, «Η ίδια μανία: Ρήματα, Ονόματα και Νήματα της Εικαστικής Πρακτικής Ι», Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη
Κυριακή 19/04/2026 στις 13:00, «Το τελλάρο κολλάρο: Ρήματα, Ονόματα και Νήματα της Εικαστικής Πρακτικής ΙΙ», Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη
Κυριακή 26/04/2026 στις 12:00, «Το σήμα της Ειρήνης», με τη συνεπιμελήτρια της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη με καλεσμένο τον συγγραφέα, ποιητή και μεταφραστή Ίκαρο Μπαμπασάκη
Σάββατο 09/05/2026 στις 12:00, «Άνοιξη σε αβέβαιο τοπίο» (λουλούδια και τοπία), με τους επιμελητές της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Κυριακή 17/05/2026 στις 13:00, «Τα Λειπόμενα: Εμείς, Ούτις ή Άλλος και μια Περίεργη Λούπα», Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη.
Σάββατο 23/05/2026 στις 12:00, «Μια γραμμή κύμα», επιμελητές της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Περιορισμένος αριθμός θέσεων. Η συμμετοχή στις ξεναγήσεις επιβαρύνει το εισιτήριο της έκθεσης (€9, €7) κατά €2. Δυνατή η προαγορά εισιτηρίου στο tickets.benaki.org.
Εκπαιδευτικές Συναντήσεις
Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου, 16:00 – 18:00
Πρόγραμμα «Βλέποντας με τις αισθήσεις»
Το Τμήμα Εκπαίδευσης υποδέχεται τους επισκέπτες με μειωμένη όραση ή τυφλότητα στην έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα».
Ιστορίες με φόντο την Αθήνα ή το Βερολίνο, εικόνες, σχέδια και αινιγματικά μοτίβα, υπαινιγμοί και σημειώσεις, στίχοι και μουσική ανοίγουν παράθυρα στον πολυδιάστατο κόσμο ενός φωτεινού και ασυμβίβαστου καλλιτέχνη. Περιηγούμαστε μέσα στο πυκνό σε σύμβολα έργο του Αλέξη Ακριθάκη και συλλέγουμε σχήματα από την προσωπική του γλώσσα.
Στο εργαστήρι ανιχνεύουμε ήχους και ρυθμούς των σχημάτων σε διαφορετικές επιφάνειες από χαρτί, χαρτόνι ή πανί, συνθέτοντας με το αποτύπωμα τους την εικόνα του δικού μας ταξιδιού.
Το εργαστήριο υλοποιείται σε συνεργασία με τον εικαστικό Χρήστο Μητά.
Πέμπτη 5 Μαρτίου, 11:30 – 13:00
Πρόγραμμα «Ώρα για Μουσείο!»
Το πρόγραμμα «ΩΡΑ ΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟ!» που απευθύνεται σε επισκέπτες με δυσκολίες μνήμης και αρχόμενη άνοια, θα υποδεχτεί το κοινό του σε μία πρώτη γνωριμία με τον κόσμο του Αλέξη Ακριθάκη. Η επίσκεψη στην έκθεση συνδυάζεται με προτάσεις για δημιουργία μέσα στο χώρο του Μουσείου.
Σάββατο 21 Μαρτίου
Πρόγραμμα «Το Μικρό Εργαστήρι της Τέχνης»
Το πρόγραμμα του Τμήματος Εκπαίδευσης του μουσείου, σε συνεργασία με τον εικαστικό Χρήστο Μητά, υποδέχεται τα παιδιά 6 έως 9 χρονών στην έκθεση.
Σάββατο 4 Απριλίου
Πρόγραμμα «Το Μικρό Εργαστήρι της Τέχνης»
Για το εφηβικό κοινό, σε συνεργασία με την εικαστικό Βάσω Τζούτη.
Πληροφορίες και κρατήσεις για όλες τις συναντήσεις στο Τμήμα Εκπαίδευσης, 210 3671067-69 | [email protected]
Info
Διάρκεια έκθεσης έως 24.05.2026
Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138
Ωράριο λειτουργίας: Πέμπτη, Κυριακή: 10:00-18:00, Παρασκευή, Σάββατο: 10:00-22:00, Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη: Κλειστά
Τιμή εισιτηρίου έκθεσης: 9, 7 ευρώ
