Τα κατάλοιπα μιας ρωμαϊκής βασιλικής ηλικίας περίπου 2.000 ετών ήρθαν στο φως στο κέντρο της πόλης Φάνο, στην κεντρική Ιταλία, έργο το οποίο οι αρχαιολόγοι απέδωσαν στον Ρωμαίο αρχιτέκτονα, μηχανικό και συγγραφέα, «πατέρα την αρχιτεκτονικής», Βιτρούβιο, όνομα που παραμένει συνδεδεμένο με τον «Άνθρωπο του Βιτρούβιου» (1490) του Λεονάρντο ντα Βίντσι.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η μνημειώδης κατασκευή αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια έργων ανάπλασης στην Piazza Andrea Costa, σε κεντρικό σημείο της πόλης. Πρόκειται για ορθογώνια κτίσμα, με οκτώ κίονες στη μακρά πλευρά και τέσσερις στις μικρότερες. Οι κίονες είναι εντυπωσιακών διαστάσεων: επιτόπιες μετρήσεις έδειξαν ότι έχουν διάμετρο σχεδόν ενάμιση μέτρο και εκτιμώμενο ύψος περίπου δεκαπέντε μέτρα.
Η διάταξη του κτιρίου και τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά των κιόνων ταυτίζονται απόλυτα με μια βασιλική που περιγράφει ο ίδιος ο Βιτρούβιος στο πέμπτο βιβλίο του μνημειώδους έργου του «De Architectura» (1ος αιώνας π.Χ.).
Σε αυτό το έργο, ο αρχιτέκτονας αναφέρεται σε ένα οικοδόμημα που «υλοποίησε στη ρωμαϊκή αποικία του Ιουλίου στη Φάνο», προτού παραθέσει λεπτομερείς διαστάσεις και επιμέρους στοιχεία. Το δομικό σύστημα που περιγράφει για τους κίονες αντιστοιχεί πλήρως στα αρχαιολογικά ευρήματα της Φάνο. Χάρη στις περιγραφές του Βιτρούβιου, οι αρχαιολόγοι κατάφεραν επίσης να εντοπίσουν τον πέμπτο γωνιακό κίονα του κτιρίου, γεγονός που επέτρεψε τον ακριβή προσδιορισμό του προσανατολισμού του, όπως αναφέρεται και στο δημοσίευμα του artnet.
«Στην αρχαιολογία υπάρχουν ελάχιστες απόλυτες βεβαιότητες», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο επικεφαλής της τοπικής εφορίας αρχαιοτήτων Αντρέα Πεσίνα. «Ωστόσο, εντυπωσιαστήκαμε από την ακρίβεια της αντιστοιχίας».
«Νιώθω πως πρόκειται για την ανακάλυψη του αιώνα, αφού οι επιστήμονες και οι ερευνητές αναζητούσαν αυτή τη βασιλική εδώ και 500 χρόνια», πρόσθεσε στην ίδια συνέντευξη Τύπου ο δήμαρχος της Φάνο, Λούκα Σερφίλιπι.
View this post on InstagramAdvertisement
«Ο πατέρας της αρχιτεκτονικής»
Ο Βιτρούβιος, αρχιτέκτονας και μηχανικός του 1ου αιώνα π.Χ., καθόρισε τις θεμελιώδεις αρχές σχεδιασμού που διαμόρφωσαν μεγάλο μέρος της ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής.
Ο «Άνθρωπος του Βιτρούβιου» (1490) του Λεονάρντο ντα Βίντσι είναι το εμβληματικό σχέδιο που συνδυάζει τέχνη, ανατομία και μαθηματικά, απεικονίζοντας μια γυμνή ανδρική φιγούρα μέσα σε ένα τετράγωνο και έναν κύκλο, συμβολίζοντας την τέλεια αρμονία και αναλογίες του ανθρώπινου σώματος, βασισμένο στις αρχές του Ρωμαίου αρχιτέκτονα Vitruvius. Αποτυπώνει τον άνθρωπο ως «μέτρο όλων των πραγμάτων», δείχνοντας πώς το σώμα μπορεί να εγγραφεί γεωμετρικά, με τον ομφαλό να αποτελεί το κέντρο στον κύκλο και τα άκρα να σχηματίζουν το τετράγωνο σε διαφορετικές στάσεις.
Αν και ελάχιστα είναι γνωστά για τη ζωή του, το «De Architectura» αναγνωρίζεται ως το «Ευαγγέλιο» της αρχιτεκτονικής του φιλοσοφίας, μίας φιλοσοφίας η οποία βασιζόταν στις αρχές της ομορφιάς, της χρηστικότητας και της αντοχής, ενώ παράλληλα ανέδειξε το εύρος των γνώσεών του σε πεδία που εκτείνονται από τη φυσική έως τη μουσική. Το έργο του, αποτελούμενο από δέκα βιβλία, είναι το μοναδικό σωζόμενο αρχιτεκτονικό σύγγραμμα της Κλασικής Αρχαιότητας.
Τα γραπτά του Βιτρούβιου ενέπνευσαν αργότερα αρχιτέκτονες της Αναγέννησης, όπως τον Μαριάνο ντι Γιακόπο και τον Φραντσέσκο ντι Τζόρτζο Μαρτίνι, οι οποίοι συνέγραψαν τα δικά τους αρχιτεκτονικά πραγματεία. Ωστόσο, ο πιο διάσημος από τους μαθητές του υπήρξε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο οποίος βασίστηκε στο τρίτο βιβλίο του «De Architectura» -όπου ο Βιτρούβιος αναλύει τις αναλογίες του ανθρώπινου σώματος-, για τη δημιουργία του περίφημου «Ανθρώπου του Βιτρούβιου» (περίπου το 1490).
Σύμφωνα με το ιταλικό υπουργείο Πολιτισμού, είναι σε εξέλιξη συζητήσεις για την ένταξη του αρχαιολογικού χώρου της πόλης Φάνο σε καθεστώς προστασίας της UNESCO, ενώ παράλληλα εκπονούνται τεχνικά σχέδια για την προστασία και διατήρηση του μνημείου.
Με πληροφορίες από Reuters, artnet
