Με τις διαδηλώσεις να είναι σε πλήρη εξέλιξη σε όλο το Ιράν– τουλάχιστον, με βάση τις εικόνες και τις πληροφορίες που βγαίνουν από το Ιράν, δεδομένου του μπλακάουτ στο Ίντερνετ- είναι πλέον εμφανές πως το ισλαμικό καθεστώς δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει το νέο κύμα αμφισβήτησής του, που άρχισε με αφορμή την κατάσταση της οικονομίας, κάνοντας πολλούς να αναρωτιούνται μήπως η κατάρρευσή του είναι κοντά. Μεγάλης κλίμακας διαδηλώσεις έχουν λάβει χώρα και στο παρελθόν, μα το καθεστώς είχε αντέξει, καταστέλλοντάς τες – αυτή τη φορά όμως φαίνεται να δυσκολεύεται περισσότερο από ό,τι θα ανέμενε κανείς με βάση τις εμπειρίες του παρελθόντος.
Ο λόγος που ενδεχομένως να κάνει τη διαφορά αυτή τη φορά δεν είναι άλλος από τον Πόλεμο των 12 Ημερών: Στο παρελθόν το ισλαμικό καθεστώς είχε αντιμετωπίσει τις εξεγέρσεις χρησιμοποιώντας δυνάμεις απολύτως πιστές στο ίδιο, όπως οι Φρουροί της Επανάστασης και η πολιτοφυλακή των Μπασίζ. Ωστόσο, το παρόν κύμα διαδηλώσεων λαμβάνει χώρα στον απόηχο μιας μεγάλης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο της οποίας, αφ’ενός οργανώσεις υποστηριζόμενες επί χρόνια από το Ιράν (στις οποίες η Τεχεράνη είχε επενδύσει πολλούς πόρους- Χεζμπολάχ, Χαμάς, Χούθι της Υεμένης) δέχτηκαν σκληρότατα πλήγματα από το Ισραήλ, με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της περιφερειακής ισχύος του, και αφ’ετέρου χτυπήθηκε ευθέως το ίδιο στο έδαφός του από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Πλήγματα «αποκεφαλισμού» πέρα από το χτύπημα στο γόητρο
Πέραν του πλήγματος στην εικόνα και το γόητρο του καθεστώτος, οι απώλειες σε έμψυχο δυναμικό μπορεί να μην φαίνονται «μαζικές» από άποψης «καθαρών» αριθμών: Οι ίδιες οι ιρανικές αρχές είχαν κάνει λόγο για περίπου 1.060 νεκρούς, με την οργάνωση HRANA να κάνει λόγο για περίπου 1.200 νεκρούς. Ωστόσο μεταξύ αυτών ήταν εκατοντάδες (γύρω στους 800) μέλη των ενόπλων δυνάμεων/ δυνάμεων ασφαλείας του καθεστώτος, περιλαμβανομένων υψηλόβαθμων αξιωματούχων που βρίσκονταν σε θέσεις- «κλειδιά», καθώς το Ισραήλ προέβη συστηματικά σε στοχευμένα πλήγματα «αποκεφαλισμού».
Το Ισραήλ στοχοποίησε ιδιαίτερα την κορυφαία στρατιωτική ηγεσία της χώρας, πυρηνικούς επιστήμονες, εγκαταστάσεις που σχετίζονταν με το πυρηνικό και το πυραυλικό πρόγραμμα και τις στρατιωτικές/ παραστρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ από πλευράς τους χτύπησαν τις εγκαταστάσεις του Φόρντο με «bunker buster» όπλα. Τουλάχιστον 15 κορυφαίοι Ιρανοί πυρηνικοί επιστήμονες σκοτώθηκαν- ωστόσο οι απώλειες στις ένοπλες δυνάμεις (τόσο στρατιωτικές, όσο και παραστρατιωτικές) ήταν πολύ βαριές: Στα πρώτα πλήγματα και μόνο, που άρχισαν στις 13 Ιουνίου, εκτιμάται πως εξοντώθηκαν περίπου 30 υψηλόβαθμοί στρατιωτικοί διοικητές, και αυτό το μοτίβο συνεχίστηκε και τις επόμενες ημέρες, μέχρι την κατάπαυση πυρός στις 24 Ιουνίου.
Μεταξύ των νεκρών ήταν ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Μπαγκερί, ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, Χοσεΐν Σαλαμί, ο επικεφαλής της διοικήσεως εκτάκτων αναγκών, στρατηγός Γκολάμ Αλί Ρασίντ, ο αντικαταστάτης του, στρατηγός Αλί Σαντμανί, ο διοικητής της αεροπορικής πτέρυγας των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγός Αμίρ Αλί Χατζιζαντέχ, ο επικεφαλής της μονάδας drones, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ταχερπούρ και ο αντικαταστάτης του, ο διοικητής της αεράμυνας των Φρουρών της Επανάστασης, Νταβούντ Σαϊχιάν, ο επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχάμαντ Καζεμί, και ο αντικαταστάτης του, καθώς και ο αρχηγός της επίλεκτης Δύναμης Κουντς και ο δικός του αντικαταστάτης.
Άλλα κορυφαία στελέχη του ιρανικού μηχανισμού ασφαλείας (με εστίαση στους Φρουρούς της Επανάστασης) που σκοτώθηκαν ήταν ο Σαΐντ Ιζάντι, επικεφαλής του «Σώματος Παλαιστίνης» των Φρουρών, ο Μπεχνάμ Σαριγιαρί, επικεφαλής επίλεκτης μονάδας, ο στρατηγός Μεχντί Ραμπανί, αναπληρωτής διοικητής του γενικού επιτελείου επιχειρήσεων, ο στρατηγός Γκολαμρεζά Μεχραμπί, αναπληρωτής διοικητής των υπηρεσιών πληροφοριών των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, ο στρατηγός Μασούντ Σαναέι, προσωπάρχης του Σαλαμί, ο στρατηγός Αμίρ Πουρτζοντακί, επίσης των Φρουρών της Επανάστασης, ο στρατηγός Ρεζά Νασίρ Μπαγκμπάν, στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών των Φρουρών και γενικότερα πολλά άλλα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης αλλά και της πολιτοφυλακής των Μπασίζ, όπως ο στρατηγός Μοχάμαντ Ταγκί Γιουσεφβάντ, επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφορίων των Μπασίζ και ο στρατηγός Μεϊσάμ Ριζβανπούρ, αναπληρωτής διοικητής τους. Μεταξύ των νεκρών ήταν επίσης ο στρατηγός Αλιρεζά Λοφτί, επικεφαλής του Οργανισμού Πληροφοριών της ιρανικής αστυνομίας- γενικότερα, η λίστα των απωλειών υψηλόβαθμων στελεχών του ευρύτερου μηχανισμού άμυνας/ ασφαλείας των δυνάμεων του ιρανικού καθεστώτος είναι μεγάλη, και υποδεικνύει μια συστηματική στρατηγική «αποκεφαλισμού» εναντίον αξιωματούχων πιστών στο καθεστώς, οι οποίοι βρίσκονταν σε θέσεις- «κλειδιά».
Αν και η ίδια η ύπαρξη της ιεραρχίας διασφαλίζει την αντικατάσταση/ αναπλήρωση των απωλειών, είναι κάτι παραπάνω από προφανές πως κατά τον Πόλεμο των 12 Ημερών (και την ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή) το Ιράν υπέστη ένα πολύ σοβαρό πλήγμα στην εικόνα του εκτός και εντός των συνόρων του, καθώς είδε τον «Άξονα Αντίστασης» που έστηνε και υποστήριζε επί χρόνια να συντρίβεται, υπέστη σκληρότατα χτυπήματα στο ίδιο του το έδαφος, που υποβάθμισαν σημαντικά τις δυνατότητές του σε στρατιωτικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο ασφαλείας/ πληροφοριών, και έχασε έναν πολύ μεγάλο αριθμό αξιωματικών/ αξιωματούχων και στελεχών με μακρά εμπειρία, τα οποία (σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό) είχαν την εμπιστοσύνη του ισλαμικού καθεστώτος και είχαν σημαντικό ρόλο όσον αφορά στην αντιμετώπιση απειλών από το εσωτερικό και το εξωτερικό και τη γενικότερη αντοχή του.
Εν ολίγοις, ο Πόλεμος των 12 Ημερών (και, όπως προαναφέρθηκε, η ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή) άφησε πίσω του ένα καθεστώς αποδυναμωμένο σε πολλά επίπεδα– και ίσως η διαφαινόμενη (τουλάχιστον, προς το παρόν) αδυναμία του να αντιμετωπίσει το παρόν κύμα αμφισβήτησης/ εξέγερσης να αποτελεί την πρώτη μεγάλη έκφραση αυτής της αποδυνάμωσης. Το αν θα καταφέρει να επιβιώσει για άλλη μια φορά ή αν η εποχή της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979 οδεύει προς το τέλος της, είναι κάτι που μένει να φανεί.
Με πληροφορίες από BBC, Times of Israel, Anadolu, Al Jazeera
