Σε… εμπόλεμη ζώνη μετατράπηκε το νοσοκομειακό συγκρότημα της πόλης Μονγκουάλου, στο ανατολικό τμήμα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό. Οργισμένα πλήθη πολιτών συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας, στην προσπάθειά τους να πάρουν πίσω τις σορούς συγγενών τους που έχασαν τη ζωή τους σε ειδικό κέντρο απομόνωσης ασθενών με Έμπολα.
Χάος έξω από νοσοκομείο στην επαρχία Ιτούρι
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, η αστυνομία και ο στρατός αναγκάστηκαν να πυροβολήσουν επανειλημμένα στον αέρα για να διαλύσουν τους συγκεντρωμένους, οι οποίοι επιτέθηκαν τέσσερις φορές στο νοσοκομείο μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο.
Οι εντάσεις ξεκίνησαν με αφορμή τον θάνατο ενός πολύ γνωστού και σεβαστού θρησκευτικού ηγέτη της περιοχής. Οι πιστοί και η οικογένειά του απαίτησαν να τους παραδοθεί το σώμα του για να τελέσουν την παραδοσιακή κηδεία, αγνοώντας τα αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας.
Το περιστατικό στη Μονγκουάλου δεν είναι μεμονωμένο. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στην κοντινή πόλη Ρουαμπάρα, άλλος ένας θάλαμος απομόνωσης τυλίχθηκε στις φλόγες από πολίτες.
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στη βαθιά καχυποψία των τοπικών κοινωνιών απέναντι στο κράτος, αλλά και στις θρησκευτικές παραδόσεις. Οι συγγενείς συνηθίζουν να αγκαλιάζουν και να πλένουν τους νεκρούς τους, κάτι που στην περίπτωση του Έμπολα ισοDynamic με βέβαιη επιμόλυνση, καθώς το άψυχο σώμα παραμένει εξαιρετικά μεταδοτικό.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης της επαρχίας Ιτούρι, των εκατομμυρίων εκτοπισμένων από τις πολυετείς συγκρούσεις και της παρουσίας της ανταρτικής οργάνωσης M23, που ελέγχει εδάφη και εμποδίζει τη δράση των υγειονομικών κλιμακίων.
«Παίζουμε κρυφτό με τον χρόνο» προειδοποιεί ο ΠΟΥ
Η τρέχουσα έξαρση, η οποία ξεκίνησε στα μέσα Μαΐου, μετρά ήδη πάνω από 900 ύποπτα κρούσματα και τουλάχιστον 220 επιβεβαιωμένους θανάτους. Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, ανακοινώνοντας ότι μεταβαίνει εσπευσμένα στο Κονγκό.
«Η επιδημία αυτή τη στιγμή μας προσπερνά. Εξαιτίας της καθυστέρησης στον αρχικό εντοπισμό, τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις», τόνισε χαρακτηριστικά, έχοντας ήδη κηρύξει την κατάσταση ως επείγουσα υγειονομική ανάγκη διεθνούς ενδιαφέροντος.
Ο εφιάλτης του στελέχους Bundibugyo: Χωρίς εμβόλιο
Ο λόγος που οι επιστήμονες ανησυχούν έντονα είναι ότι η συγκεκριμένη επιδημία οφείλεται στο σπάνιο στέλεχος Bundibugyo, το οποίο είχε να εμφανιστεί πάνω από μια δεκαετία.
Σε αντίθεση με άλλες μορφές του Έμπολα, για το συγκεκριμένο στέλεχος δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο ούτε εγκεκριμένη θεραπευτική αγωγή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΟΥ, μπορεί να χρειαστούν έως και εννέα μήνες μέχρι να παρασκευαστεί ένα αποτελεσματικό εμβόλιο, αφήνοντας τις αρχές να βασίζονται αποκλειστικά στην ιχνηλάτηση επαφών και στις ασφαλείς ταφές.
Συναγερμός σε όλη την Αφρική
Ο ιός έχει ήδη περάσει τα σύνορα, με τη γειτονική Ουγκάντα να επιβεβαιώνει νέα κρούσματα σε υγειονομικούς υπαλλήλους. Το Αφρικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (Africa CDC) προειδοποίησε ότι τουλάχιστον άλλες εννέα χώρες της ηπείρου (ανάμεσά τους η Ρουάντα, το Μπουρούντι και η Κένυα) βρίσκονται σε ζώνη υψηλού κινδύνου.
Για την αντιμετώπιση της κρίσης, οι εμπλεκόμενες χώρες συμφώνησαν σε ένα έκτακτο μπάτζετ ύψους 319 εκατομμυρίων δολαρίων.
Η Αφρική δείχνει διατεθειμένη να μην περιμένει παθητικά την ξένη βοήθεια. Ο Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, Cyril Ramaphosa, ανακοίνωσε την άμεση διάθεση 5 εκατομμυρίων δολαρίων ως δείγμα αλληλεγγύης, ενώ στις 29 Μαΐου έχει προγραμματιστεί μεγάλη συνάντηση κορυφαίων Αφρικανών επιχειρηματιών στο Λάγος της Νιγηρίας με σκοπό τη συγκέντρωση επιπλέον πόρων.
«Ο κόσμος είναι ασφαλής μόνο όταν η Αφρική είναι ασφαλής. Αν καθυστερήσουμε να δράσουμε σήμερα, το αυριανό κόστος σε ανθρώπινες ζωές και οικονομία θα είναι ασύλληπτο», υπογράμμισε ο Ramaphosa, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να συνδράμει άμεσα στην προσπάθεια.
Πηγή φωτογραφιών: REUTERS/Gradel Muyisa Mumbere